Moody’s: Η σκοτεινή πλευρά της οικονομικής αναβάθμισης της Ελλάδας η οποία παραμένει ακόμα εγκλωβισμένη στην κρίση

Μετά από 14 χρόνια, και ύστερα από τη δραματική είσοδο της Ελλάδας στα Μνημόνια, ο οίκος Moody’s αποφάσισε να αναβαθμίσει την πιστοληπτική μας ικανότητα. Η απόφασή της στηρίχθηκε στις παρακάτω προσδοκίες: την επίτευξη σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων, την απουσία κινδύνου χρεοκοπίας, τη συνέχιση των βελτιώσεων λόγω περιορισμού των δημοσίων δαπανών, την αύξηση των φορολογικών εσόδων και τη διατήρηση υψηλών κερδών.

Ωστόσο, η αναβάθμιση αυτή δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Πολλοί, ενθουσιασμένοι, πιστεύουν ότι η αναβάθμιση της Moody’s επικυρώνει τη δήθεν καλή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Η αλήθεια, όμως, είναι διαφορετική. Ο οίκος Moody’s ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας και για τη δυνατότητά της να εκπληρώσει τις οικονομικές της υποχρεώσεις εγκαίρως. Δεν την απασχολεί καθόλου το πώς και με ποιες θυσίες η χώρα καταφέρνει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Επίσης, ενθουσιάζεται με τις προπληρωμές χρέους, κάτι που αυξάνει τη θετική εικόνα για την πιστοληπτική ικανότητα, αλλά χωρίς να συνδέεται με την πραγματική ανάπτυξη της οικονομίας.

Ευτυχώς, όμως, που η Moody’s αδιαφορεί για την ανάπτυξη. Αν η αξιολόγησή της στηριζόταν σε αυτό, είναι βέβαιο ότι δεν θα είχαμε πάρει αυτή την αναβάθμιση, καθώς:

• Όχι μόνο δεν υπήρξε ίχνος ανάπτυξης στα 14 αυτά χρόνια αναμονής της βαθμίδας, αλλά και επιπλέον διαπιστώνεται αξιοθρήνητη οπισθοδρόμηση. Συγκεκριμένα, οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ και της ΕΛΣΤΑΤ δίνουν για το 2024 εισόδημα κατά 15.6% κατώτερο σε σχέση με το αντίστοιχο του 2009.
• Το χρέος μας, σε απόλυτους αριθμούς, είναι τώρα ανώτερο σε σύγκριση με το χρόνο επιβολής των Μνημονίων. Από 299 δισ. ευρώ, είναι τώρα 406 αντίστοιχα, και παραμένει το υψηλότερο στην Ευρώπη.

Ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη και στην ικανοποίηση των δανειστών με κάθε μέσο, η κυβερνητική επιλογή προσανατολίστηκε στην τελευταία, εις βάρος της ανάπτυξης. Τα μέσα για την επίτευξη αυτής της στρατηγικής περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την πραγματοποίηση πρωτογενών πλεονασμάτων υψηλότερων από τους στόχους που είχαν τεθεί και την υπερβολική φορολόγηση. Έτσι, στις αρχές του τρέχοντος έτους, το πρωτογενές πλεόνασμα ανήλθε σε δύο δισεκατομμύρια ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο των 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αντίστοιχα, τα φορολογικά έσοδα για το 2024 ξεπέρασαν τον στόχο κατά 409 εκατομμύρια ευρώ.

Η σκληρή λιτότητα, λοιπόν, συνεχίζει να διαμορφώνει μια εικόνα οικονομικής κατάρρευσης, φέρνοντας τη χώρα σε συνθήκες που παραπέμπουν σε αναπτυσσόμενη χώρα. Η Ελλάδα διατηρεί τον χαμηλότερο ονομαστικό μισθό στην Ευρώπη και υστερεί κατά 17% σε σχέση με το επίπεδο πριν από την είσοδό της στα Μνημόνια. Ταυτόχρονα, η αγοραστική δύναμη των μισθωτών βρίσκεται σε πτώση, λόγω των υπερκερδών και του υψηλού πληθωρισμού, με τον πληθωρισμό των καταναλωτικών αγαθών να είναι ο δεύτερος υψηλότερος στην Ευρώπη. Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει στο γεγονός ότι έξι στα δέκα νοικοκυριά δεν καταφέρνουν να ανταπεξέλθουν στις καθημερινές τους ανάγκες.

Οι επενδύσεις στην Ελλάδα υστερούν κατά εννέα ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, ενώ η παραγωγικότητα βρίσκεται στο 55% του μέσου όρου της ευρωζώνης. Παράλληλα, η χώρα συνεχίζει να ξεπουλά τον δημόσιο πλούτο και τα έργα υποδομής καταρρέουν. Επιπλέον, η κατανάλωση, η οποία παραδοσιακά αποτελεί κινητήριο μοχλό για την ανάπτυξη στην Ελλάδα, υπολείπεται κατά 14% σε σχέση με την προ-μνημονιακή περίοδο, ενισχύοντας την εικόνα μιας οικονομίας σε μόνιμη ύφεση.

Η βαριά σκιά της υποτέλειας, αποτελεί, όπως πάντα, το θεμέλιο της καταστρεπτικής αυτής κυβερνητικής επιλογής. Και τίθεται επιτακτικά το ερώτημα, για το πότε επιτέλους θα τεθεί επί τάπητος η συζήτηση για την απάλειψη ορισμένων εγκληματικών εδαφίων των Μνημονίων. Αυτών, που δεν θα γινόταν αποδεκτά, ούτε από αποικίες των περασμένων αιώνων.

Σύντομα τα τεράστια οικονομικά προβλήματα

Σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα αντιμετωπίσει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, καθώς τα διαθέσιμα κονδύλια από τα ταμεία ανάκαμψης εξαντλούνται και οι φαντασιώσεις περί ανάπτυξης καταρρέουν. Το μόνο πραγματικά αξιοποιήσιμο οικονομικό εργαλείο που διαθέτει η Ελλάδα, το οποίο παραμένει αναξιοποίητο και διασκορπισμένο σε ξένες χώρες, είναι η ναυτιλία. Η κυβέρνηση πρέπει να δράσει άμεσα και να συνάψει συμφωνίες με τους εφοπλιστές προκειμένου να φέρουν το διεθνές επιχειρηματικό τους κύκλο εργασιών εντός των ελληνικών συνόρων, προσφέροντάς τους εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους σε φορολογικό, εισφορολογικό και νομικό επίπεδο, χωρίς περιορισμούς. Το ελληνικό Σύνταγμα ήδη προβλέπει ειδική μεταχείριση για τη ναυτιλία, αναγνωρίζοντας την παραδοσιακή και διαρκή σημασία του τομέα για τη χώρα, δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι ιστορικά και πολιτιστικά μια ναυτική δύναμη.

Η υλοποίηση αυτής της στρατηγικής θα έχει άμεσες θετικές επιπτώσεις στο ΑΕΠ, με πιθανή ανάπτυξη άνω του 30%. Το αποτέλεσμα θα είναι μια σημαντική οικονομική ανάσα για τη χώρα, με τη βελτίωση όλων των σημαντικών δεικτών της οικονομίας. Αυτή η αναδιάρθρωση θα φέρει θετικά αποτελέσματα για όλους τους τομείς της ελληνικής κοινωνίας και θα δημιουργήσει την αίσθηση στους πολίτες ότι κάτι ουσιαστικά και θετικά συμβαίνει στην Ελλάδα, δίνοντας νέα ώθηση στην εμπιστοσύνη της αγοράς.

Παράλληλα, πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε δραστικές περικοπές κρατικών δαπανών, με πρώτη προτεραιότητα τη διακοπή της χρηματοδότησης μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, δημόσιων οργανισμών και ΜΚΟ, προκειμένου να μειωθούν τα κρατικά έξοδα στο μισό. Τα χρήματα που θα εξοικονομηθούν πρέπει να κατευθυνθούν στην ελάφρυνση της φορολογίας για όλους, με την υιοθέτηση ενιαίων φορολογικών συντελεστών στα χαμηλότερα επίπεδα της Ευρωζώνης: 12,5% για τη φορολογία εισοδήματος και 17% για τον ΦΠΑ. Αυτές οι μειώσεις θα ενισχύσουν τη ζήτηση και θα προσελκύσουν επιχειρήσεις και υπηρεσίες που είναι σήμερα διασκορπισμένες σε γειτονικές χώρες, όπως τα Βαλκάνια και η Ρουμανία. Οι επενδύσεις αυτές θα συμβάλλουν στη δημιουργία πραγματικής ανάπτυξης και στην αύξηση του ΑΕΠ με βιώσιμο και μακροπρόθεσμο τρόπο.

Οποιαδήποτε κυβέρνηση δεν υιοθετήσει άμεσα και αποφασιστικά τα παραπάνω μέτρα, θα οδηγήσει την Ελλάδα σε οικονομική και κοινωνική καταστροφή, και αυτό θα γίνει συνειδητά και εγκληματικά. Δεν υπάρχει άλλη άμεση και βιώσιμη λύση για τη χώρα. Αντίθετα, άλλες επιλογές, όπως η ανακάλυψη πετρελαίων και φυσικού αερίου ή η δημιουργία βιομηχανίας, αν ξεκινήσουν σήμερα, θα απαιτήσουν τουλάχιστον 10 χρόνια για να αποδώσουν οποιαδήποτε αποτελέσματα.