Μπαχτσελί και παγκόσμια ισλαμική ηγεσία

Σε μια δήλωση με έντονους ιστορικούς και θρησκευτικούς συμβολισμούς προχώρησε ο πρόεδρος του Κινήματος Εθνικιστικής Δράσης (MHP) Ντεβλέτ Μπαχτσελί, θέτοντας ανοιχτά το ζήτημα της παγκόσμιας ηγεσίας του Ισλάμ. Με τη χαρακτηριστική φράση «Το Ισλάμ χρειάζεται έναν ηγέτη», ο στενός κυβερνητικός σύμμαχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φαίνεται να υποδεικνύει ευθέως τον Τούρκο Πρόεδρο ως τον φυσικό εκφραστή και καθοδηγητή των μουσουλμάνων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Το γεωπολιτικό τόξο της Άγκυρας

Σύμφωνα με τη συλλογιστική του Μπαχτσελί, διαμορφώνεται ήδη μια εκτεταμένη γεωγραφική ζώνη που εκτείνεται από τα Βαλκάνια έως τη Μαλαισία και από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Αφρική και την Κεντρική Ασία. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία παρουσιάζεται ως το de facto πνευματικό και πολιτικό κέντρο του Ισλάμ. Χώρες όπως το Πακιστάν, η Λιβύη, η Σομαλία και το Σουδάν εντάσσονται σε ένα άτυπο ισλαμικό τόξο, το οποίο, κατά την ανάγνωση αυτή, κινείται υπό την επιρροή και την καθοδήγηση της Άγκυρας.

Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνει ένα ευρύτερο τουρκικό όραμα, στο οποίο η γεωπολιτική ισχύς συνδέεται άρρηκτα με τη θρησκευτική επιρροή, διαμορφώνοντας μια ενιαία στρατηγική παρουσίας στον μουσουλμανικό κόσμο.

Χαλιφάτο, Αγία Σοφία και Ιερουσαλήμ

Ο Μπαχτσελί θεμελιώνει τον ισχυρισμό του για τον ηγετικό ρόλο της Τουρκίας σε δύο βασικούς πυλώνες. Πρώτον, στην παρουσία των ιερών κειμηλίων του Χαλιφάτου επί τουρκικού εδάφους, τα οποία, όπως υποστηρίζει, προσδίδουν στην Άγκυρα την απαιτούμενη πνευματική νομιμοποίηση. Δεύτερον, στον συμβολισμό της Αγίας Σοφίας, η μετατροπή της οποίας σε τζαμί ερμηνεύεται ως αποκατάσταση της «ισλαμικής της ταυτότητας» και ως καθοριστικό βήμα προς την πλήρη πνευματική κυριαρχία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η αναφορά του στο ζήτημα της Ιερουσαλήμ. Η φράση «αυτό θα συμβεί μετά την Ιερουσαλήμ» αφήνει να εννοηθεί ότι η Άγκυρα προσδοκά μια καθοριστική εξέλιξη στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, η οποία θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την επίσημη ανάδειξη του Ερντογάν σε ηγέτη του μουσουλμανικού κόσμου.

Οι τοποθετήσεις του Μπαχτσελί δεν απευθύνονται αποκλειστικά στο εσωτερικό ακροατήριο της Τουρκίας. Συνιστούν ένα σαφές μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα και τον ισλαμικό κόσμο, προαναγγέλλοντας μια νέα φάση «νεο-οθωμανισμού», όπου η πολιτική ισχύς της Άγκυρας φιλοδοξεί να ταυτιστεί με τη θρησκευτική καθοδήγηση των πιστών.