Μπελέρης: Υποχρεώσεις Αλβανίας για περιουσίες ομογενών

Ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Φρέντυ Μπελέρης, σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τους Βασίλη Αδαμόπουλο και Μαρία Γεωργίου, ανέλυσε διεξοδικά το ζήτημα της αποκατάστασης των ομογενών αναφορικά με τις περιουσίες τους στη Σβέρνιτσα. Υπογράμμισε ότι η αλβανική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει σε αυτή τη διαδικασία, επισημαίνοντας ότι ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα, τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ξεκίνησε το άνοιγμα των ενταξιακών κεφαλαίων, υπέγραψε με τους 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης τη δέσμευση ότι εντός του 2028 θα ολοκληρωθεί η πρώτη εγγραφή των περιουσιών και έως το 2030 θα έχουν αποδοθεί όλες οι ιδιοκτησίες στους κατοίκους, ολοκληρώνοντας έτσι το Κτηματολόγιο.

Ο κ. Μπελέρης τόνισε ότι το ζήτημα των ομογενών δεν αφορά μόνο την πραγματοποίηση επενδύσεων, αλλά πρωτίστως την καταγραφή των περιουσιών τους και την αποζημίωσή τους. Αναφέρθηκε σε νόμο που έχει ψηφίσει η κυβέρνηση Ράμα για τις στρατηγικές επενδύσεις, ο οποίος ορίζει ότι για να επενδύσει κάποιος σε αυτές τις περιοχές απαιτείται κεφάλαιο 50 εκατομμυρίων ευρώ και άνω. Αυτό, όπως εξήγησε, αποκλείει αυτόματα τους ντόπιους κατοίκους, οι οποίοι διαθέτουν μικρές εκτάσεις γης, αφήνοντάς τους ως μοναδική επιλογή είτε να πουλήσουν είτε να παραχωρήσουν την περιουσία τους σε μεγάλους επενδυτές μέσω αντιπαροχής.

Περιγράφοντας την κατάσταση στην περιοχή δυτικά του Αυλώνα, όπου η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Αλβανοί πολίτες ελληνικής καταγωγής, ανέφερε ότι εκεί εκβάλλει ο ποταμός Αώος, σε μια προστατευόμενη ζώνη. Η κυβέρνηση Ράμα σχεδιάζει μια μεγάλη τουριστική επένδυση, πίσω από την οποία φημολογείται ότι βρίσκονται ο γαμπρός του πρώην προέδρου Τραμπ και μέλη της οικογένειάς του. Ο κ. Μπελέρης επισήμανε ότι ο ίδιος ο Ράμα, με επιστολή του προς την ευρωπαϊκή κυβέρνηση το 2016, είχε αναγνωρίσει ότι στα χωριά Νάρτα και Σβέρνιτσα ζουν 4.200 και 920 Έλληνες αντίστοιχα. Σήμερα, ωστόσο, ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει ούτε ένας Έλληνας, αμφισβητώντας την αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.

Ο ευρωβουλευτής σημείωσε ότι μέχρι στιγμής υπήρχαν μόνο δημοσιεύματα για την επένδυση, χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο ή άδεια. Ξαφνικά, δόθηκε άδεια περίφραξης και οι κάτοικοι είδαν τα χωράφια τους να περικυκλώνονται με συρματοπλέγματα, που θυμίζουν εμπόλεμη ζώνη, εμποδίζοντας ακόμα και την πρόσβαση στη θάλασσα. Αυτό, όπως τόνισε, έχει σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και παραβιάζει το θεμελιώδες δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Πρόκειται για δεκάδες εκτάρια γης, μέρος των οποίων βρίσκεται εντός προστατευόμενης περιοχής. Η κυβέρνηση Ράμα έχει προχωρήσει σε ρύθμιση που επιτρέπει την ανέγερση τουριστικής επένδυσης σε προστατευόμενη ζώνη, υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για ξενοδοχείο πέντε αστέρων και άνω.

Αναφορικά με την έλλειψη τίτλων ιδιοκτησίας, ο κ. Μπελέρης εξήγησε ότι οι κάτοικοι ζουν στην περιοχή για χιλιάδες χρόνια. Μέχρι το 1912, η Αλβανία ήταν μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και υπάρχουν οθωμανικά φιρμάνια. Δεν υπάρχει κανονικό κτηματολόγιο, όπως στην Ελλάδα. Το 1946, το κομμουνιστικό καθεστώς προχώρησε σε αναδασμό, δίνοντας γη στους παππούδες των σημερινών κατοίκων, την οποία δήμευσε το 1960. Από το 1991, που υποτίθεται ότι έγινε μεταπολίτευση, οι περιουσίες δεν έχουν επιστραφεί. Οι κάτοικοι διαθέτουν έγγραφα από το 1946 και το 1994, αλλά αυτά δεν θεωρούνται τίτλοι, καθώς το αλβανικό κράτος δεν τα έχει καταχωρίσει σε υποθηκοφυλακείο.

Ο κ. Μπελέρης υπογράμμισε ότι σε όλες τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Τσεχία και η Πολωνία, το περιουσιακό ζήτημα είχε λυθεί μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '90. Στην Αλβανία, το 2026, το πρόβλημα παραμένει άλυτο, γεγονός που, όπως είπε, δεν είναι τυχαίο. Εκτίμησε ότι υπάρχει σκοπιμότητα από τον κ. Ράμα να ευνοήσει πολιτικούς φίλους και επιχειρηματίες που διαιωνίζουν την εξουσία του, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκεται η φτωχοποίηση του ελληνικού πληθυσμού, αναγκάζοντάς τον να εγκαταλείψει την περιοχή, σε μια διαδικασία ήπιας αντικατάστασης πληθυσμού. Ο ίδιος έχει ήδη καταθέσει ερώτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα επιδιώξει περαιτέρω ανάδειξη του θέματος με την ευρωομάδα, τονίζοντας ότι μια χώρα στον προθάλαμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να γίνει μέλος αν δεν σέβεται βασικές αρχές του κράτους δικαίου και του ευρωπαϊκού κεκτημένου.