Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα κατηγορούν το Ισραήλ ότι περιορίζει εσκεμμένα την πρόσβαση σε τρόφιμα και ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα της Γάζας, δημιουργώντας, όπως αναφέρουν, μια «τεχνητή κρίση υποσιτισμού» με ιδιαίτερα βαριές συνέπειες για βρέφη, εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες.
Η διεθνής ΜΚΟ υποστηρίζει ότι η ανάλυση στοιχείων από το τέλος του 2024 έως τις αρχές του 2026, σε τέσσερις υγειονομικές δομές που υποστηρίζει στη Γάζα, δείχνει σημαντική αύξηση των πρόωρων γεννήσεων, της νεογνικής θνησιμότητας και των αποβολών, κυρίως σε περιπτώσεις μητέρων που είχαν υποστεί υποσιτισμό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Στην έκθεσή τους, οι MSF συνδέουν τα ευρήματα αυτά με τον ισραηλινό αποκλεισμό του παλαιστινιακού θύλακα, καθώς και με τις επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές, μεταξύ των οποίων και ιατρικές εγκαταστάσεις. Όπως αναφέρει η οργάνωση, η ανασφάλεια, οι εκτοπισμοί, οι περιορισμοί στην ανθρωπιστική βοήθεια και η μειωμένη πρόσβαση σε τρόφιμα και περίθαλψη είχαν καταστροφικό αντίκτυπο στη μητρική και νεογνική υγεία.
«Ανθρωπογενής» η κρίση υποσιτισμού στη Γάζα
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα επισημαίνουν ότι, παρά την κατάπαυση του πυρός που ισχύει από τον Οκτώβριο του 2025, έπειτα από δύο χρόνια καταστροφικής σύγκρουσης, η κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Η οργάνωση καλεί το Ισραήλ να επιτρέψει άμεσα την ανεμπόδιστη είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στον θύλακα.
Η Μέρσι Ροκασπάνα, στέλεχος των MSF, χαρακτήρισε την κρίση υποσιτισμού στη Γάζα «εξ ολοκλήρου ανθρωπογενή», τονίζοντας ότι πριν από την έναρξη του πολέμου ο υποσιτισμός στον παλαιστινιακό θύλακα ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτος.
Σύμφωνα με την οργάνωση, τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από περισσότερες από 200 μητέρες και νεογνά που νοσηλεύτηκαν σε μονάδες εντατικής θεραπείας νεογνών στα νοσοκομεία της Χαν Γιούνις και της πόλης της Γάζας, από τον Ιούνιο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026, αποτυπώνουν δραματική εικόνα. Περισσότερες από τις μισές γυναίκες είχαν υποστεί υποσιτισμό σε κάποια φάση της εγκυμοσύνης τους, ενώ το ένα τέταρτο παρέμενε υποσιτισμένο κατά τον τοκετό.
Πρόωρες γεννήσεις και χαμηλό βάρος νεογνών
Οι συνέπειες για τα νεογνά εμφανίζονται ιδιαίτερα σοβαρές. Σύμφωνα με την ανάλυση των MSF, το 90% των βρεφών που γεννήθηκαν από μητέρες με υποσιτισμό ήταν πρόωρα, ενώ το 84% είχε χαμηλό βάρος γέννησης.
Η οργάνωση επισημαίνει ακόμη ότι η νεογνική θνησιμότητα ήταν διπλάσια στα βρέφη που γεννήθηκαν από υποσιτισμένες μητέρες, σε σύγκριση με εκείνα που γεννήθηκαν από μητέρες χωρίς υποσιτισμό. Τα στοιχεία αυτά, κατά τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, καταδεικνύουν τον άμεσο σύνδεσμο ανάμεσα στην έλλειψη τροφής, την επιδείνωση της υγείας των εγκύων και την επιβίωση των νεογνών.
Παράλληλα, οι MSF εξέτασαν δεδομένα για 513 βρέφη κάτω των έξι μηνών που εντάχθηκαν σε εξωνοσοκομειακά προγράμματα θεραπευτικής διατροφής στη Χαν Γιούνις, από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Δεκέμβριο του 2025. Από αυτά, το 91% εμφάνιζε κίνδυνο καθυστέρησης της ανάπτυξης.
Από τον Ιανουάριο του 2024, όταν αναφέρθηκαν τα πρώτα περιστατικά παιδικού υποσιτισμού στη Γάζα, έως τον Φεβρουάριο του 2026, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα αναφέρουν ότι ενέταξαν 4.176 παιδιά κάτω των 15 ετών σε προγράμματα αντιμετώπισης οξέος υποσιτισμού. Από αυτά, το 97% ήταν παιδιά κάτω των πέντε ετών.
Την ίδια περίοδο, 3.336 έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες έλαβαν φροντίδα μέσα από εξωνοσοκομειακά προγράμματα, γεγονός που αποτυπώνει την έκταση των αναγκών σε έναν πληθυσμό που έχει πληγεί από παρατεταμένη στέρηση τροφής, ανασφάλεια και κατάρρευση βασικών υπηρεσιών.
Κριτική στο Ανθρωπιστικό Ίδρυμα για τη Γάζα
Η έκθεση των MSF ασκεί επίσης κριτική στη δράση του Ανθρωπιστικού Ιδρύματος για τη Γάζα (GHF), ενός ιδιωτικού οργανισμού που υποστηρίχθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ και δημιουργήθηκε πέρυσι με στόχο να αντικαταστήσει τον ΟΗΕ και τις ΜΚΟ στην ανθρωπιστική διαχείριση, πριν διαλυθεί τον Νοέμβριο.
Σύμφωνα με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, όταν το GHF άρχισε να δραστηριοποιείται στη Γάζα τον Μάιο του 2025, ο αριθμός των σημείων διανομής τροφίμων μειώθηκε από περίπου 400 σε μόλις τέσσερα. Ο Χοσέ Μας, επικεφαλής της μονάδας επειγόντων περιστατικών των MSF, χαρακτήρισε τα σημεία αυτά «στρατιωτικοποιημένα και θανατηφόρα».
Κατά την ίδια περίοδο, οι δομές που υποστήριζαν οι MSF στη Γάζα κατέγραψαν σημαντική αύξηση των ασθενών που ζητούσαν περίθαλψη είτε λόγω βίας στα σημεία διανομής τροφίμων είτε λόγω υποσιτισμού που συνδεόταν με τη στέρηση τροφής. Η οργάνωση υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση σε ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να αποκατασταθεί πλήρως, χωρίς εμπόδια και χωρίς μηχανισμούς που θέτουν σε κίνδυνο τον άμαχο πληθυσμό.
