Οι δηλώσεις του υπουργείου Ενέργειας για τη συμφωνία με τη Chevron στο Ιόνιο και νοτίως της Κρήτης παρουσιάζονται ως γεωπολιτική επιτυχία που δήθεν ακυρώνει στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ωστόσο, η πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει διαφορετική.
Το τουρκολιβυκό σύμφωνο, το οποίο υπεγράφη μεταξύ Άγκυρας και κυβέρνησης της Τρίπολης, εξακολουθεί να υφίσταται και να προβάλλεται από την Τουρκία ως βάση διεκδικήσεων. Η γραμμή που χαράχθηκε αγνοεί πλήρως την επήρεια της Κρήτης, της Καρπάθου, της Ρόδου και του Καστελλόριζου, δημιουργώντας τεχνητή θαλάσσια σύνδεση Τουρκίας – Λιβύης.
Παρά τις ανακοινώσεις περί «ακύρωσης στην πράξη», το μνημόνιο δεν έχει αποσυρθεί, δεν έχει καταπέσει νομικά και δεν έχει ακυρωθεί σε διεθνές επίπεδο. Παραμένει καταγεγραμμένο και αξιοποιείται διπλωματικά από την Άγκυρα.
Η παραχώρηση θαλάσσιων οικοπέδων σε διεθνείς ενεργειακές εταιρείες δεν συνιστά αυτομάτως οριοθέτηση ΑΟΖ ούτε ακύρωση ανταγωνιστικών διεκδικήσεων. Οι έρευνες υδρογονανθράκων κινούνται εντός των ελληνικών αξιώσεων, όμως η μη πλήρης οριοθέτηση με όμορα κράτη διατηρεί πεδίο αμφισβήτησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η περιοχή νοτίως της Κρήτης και ανατολικά της Καρπάθου. Η συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου καλύπτει τμήμα μόνο της θαλάσσιας ζώνης, αφήνοντας κενό σε κρίσιμες περιοχές. Το κενό αυτό αξιοποιείται από την Τουρκία για να επαναφέρει τη δική της γραμμή οριοθέτησης.
Η ουσία της υπόθεσης αφορά την πλήρη επήρεια των νησιών και τη μέση γραμμή, όπως προβλέπεται από το Δίκαιο της Θάλασσας. Η τουρκολιβυκή χάραξη παραβιάζει αυτή τη λογική, επιχειρώντας να μειώσει την επήρεια των ελληνικών νησιών.
Στην Ανατολική Μεσόγειο η σύγκρουση δεν είναι επικοινωνιακή. Είναι χαρτογραφική, νομική και γεωπολιτική. Οι γραμμές στους χάρτες δεν αλλάζουν με ανακοινώσεις, αλλά με δεσμευτικές διεθνείς συμφωνίες και αναγνώριση.
Η παρουσία ενεργειακών εταιρειών ενισχύει το γεωοικονομικό αποτύπωμα της χώρας, όμως δεν υποκαθιστά την ανάγκη ολοκληρωμένων οριοθετήσεων και στρατηγικής κατοχύρωσης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει ενεργό. Η πραγματική ανατροπή του προϋποθέτει νομική και διπλωματική θωράκιση, όχι επικοινωνιακή διαχείριση.
