ΝΑΤΟ: Έκκληση Γκρινκέβιτς για ανταλλαγή δεδομένων

Ο ανώτατος διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, Αμερικανός στρατηγός Αλέξις Γκρινκέβιτς, απηύθυνε τις τελευταίες εβδομάδες έκκληση προς τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας να προχωρήσουν στην ανταλλαγή περισσότερων και πιο λεπτομερών πληροφοριών αναφορικά με τα περιστατικά ρωσικών υβριδικών επιθέσεων. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, το οποίο επικαλείται δύο διπλωμάτες του ΝΑΤΟ και μία πηγή με γνώση των εξελίξεων, ο στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η Συμμαχία να αποκτήσει μια σαφέστερη και πιο ολοκληρωμένη εικόνα των απειλών που εκδηλώνονται σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Η κίνηση του Γκρινκέβιτς αναδεικνύει μια διαρθρωτική πρόκληση που αντιμετωπίζει το ΝΑΤΟ: τα επιμέρους κράτη-μέλη συχνά κατέχουν διαφορετικά τμήματα πληροφοριών σχετικά με ύποπτες ρωσικές επιχειρήσεις. Αυτή η κατακερματισμένη γνώση ενδέχεται να προκαλεί καθυστερήσεις στην απόδοση ευθυνών στη Μόσχα και να δυσχεραίνει την προσπάθεια της Συμμαχίας να χαρτογραφήσει τις υβριδικές εκστρατείες που εκτείνονται σε διαφορετικές χώρες. Η πρόταση, εφόσον υλοποιηθεί, θα μπορούσε να συμβάλει στον συντονισμό και την επιτάχυνση της απόδοσης ευθύνης για υβριδικά περιστατικά, επιτρέποντας μια πιο συντονισμένη και αποτελεσματική αντίδραση. Το ζήτημα τέθηκε επίσης στο επίκεντρο της συνάντησης των 32 ανώτατων στρατηγών της Συμμαχίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη την περασμένη εβδομάδα.

Η ενισχυμένη ανταλλαγή πληροφοριών θα μπορούσε επιπρόσθετα να βοηθήσει τον στρατηγό Γκρινκέβιτς να κατανοήσει σε βάθος τις ευπάθειες που υπάρχουν σε ολόκληρη τη Συμμαχία. Αυτή η γνώση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στον μελλοντικό σχεδιασμό πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα θα μείωνε τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών και ακούσιας κλιμάκωσης της έντασης, όπως χαρακτηριστικά δήλωσαν αξιωματούχοι.

Οι αυξανόμενες απόπειρες ρωσικού σαμποτάζ, οι κυβερνοεπιθέσεις και οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου τις τελευταίες εβδομάδες έχουν φέρει το ΝΑΤΟ σε μια ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Παρόλο που η Συμμαχία δηλώνει ότι απαντά στην «απερίσκεπτη» συμπεριφορά της Μόσχας, διαθέτει περιορισμένα μέσα για να αντιμετωπίσει τη Ρωσία χωρίς να καταφύγει σε μια συμβατική στρατιωτική απάντηση, η οποία ενέχει τον κίνδυνο ευρύτερης κλιμάκωσης.

Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κατηγορούν τη Μόσχα ότι στέλνει drones και πυραύλους στον εναέριο χώρο τους, καθώς και ότι πραγματοποιεί απόπειρες σαμποτάζ, όπως το σχέδιο που αποτράπηκε με στόχο το αεροδρόμιο της Λειψίας στη Γερμανία τον περασμένο μήνα. Μόλις αυτή την εβδομάδα, drones εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Μολδαβίας και της Ρουμανίας, μετά τις ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία το βράδυ της Τετάρτης. Η Πολωνία απογείωσε μαχητικά αεροσκάφη μετά από σύντομη παραβίαση του εναέριου χώρου της από ρωσικό ελικόπτερο, ενώ ρωσικά drones πέταξαν κοντά στα σύνορά της με την Ουκρανία.

Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν επίσης κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για μια πιθανή ρωσική εισβολή σε χώρα του ΝΑΤΟ. Παρά τις προειδοποιήσεις αυτές, το ΝΑΤΟ δεν έχει μέχρι στιγμής αλλάξει την εκτίμησή του για την απειλή και δηλώνει ότι δεν βλέπει άμεση απειλή ρωσικής επίθεσης.

Οι πρώτες εφαρμογές της προσέγγισης αυτής ενδέχεται ήδη να αποδίδουν αποτελέσματα. Η πηγή που γνωρίζει το θέμα δήλωσε ότι η ρωσική εμπλοκή στο περιστατικό της Λειψίας πιθανότατα δεν θα είχε αποδοθεί τόσο γρήγορα χωρίς τη βοήθεια του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, οποιαδήποτε κίνηση πέραν της εθελοντικής ανταλλαγής πληροφοριών πιθανότατα θα απαιτούσε τη συναίνεση των συμμάχων, σύμφωνα με αξιωματούχους. «Δεν υπάρχει συγκεκριμένη συζήτηση σε αυτό το στάδιο για το θέμα», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες του ΝΑΤΟ.

Ξεχωριστά, το ΝΑΤΟ αναμένεται να παρουσιάσει τον Νοέμβριο μια νέα συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς εκμετάλλευσης κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας τους από τις αυξανόμενες ρωσικές υβριδικές επιθέσεις, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της Συμμαχίας. Το σχέδιο, που βασίζεται στο πρόγραμμα Baltic Sentry του ΝΑΤΟ για τον περιορισμό των απειλών κατά κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, θα καλύπτει τρία στοιχεία: ενημερώσεις των φορέων εκμετάλλευσης σχετικά με τις απειλές, κοινές ασκήσεις και μια «εργαλειοθήκη» για την αντιμετώπιση drones, τεχνητής νοημοσύνης αιχμής και φυσικών απειλών.

Ορισμένοι σύμμαχοι έχουν εξετάσει επιλογές, μεταξύ άλλων μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία των κρίσιμων υποδομών και την έναρξη συζήτησης σχετικά με το ποιος τύπος υβριδικής επίθεσης θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του Άρθρου 5 της Συμμαχίας, αν και άλλοι σύμμαχοι έχουν απορρίψει την ιδέα ως μη ρεαλιστική. «Το Άρθρο 5 είναι σκόπιμα ασαφές, επομένως δεν θα λέμε ποτέ ακριβώς σε κανέναν πότε ενεργοποιείται ή δεν ενεργοποιείται το Άρθρο 5», δήλωσε την Τρίτη ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σε εκδήλωση στην Αϊόβα. Ο Αλέξις Γκρινκέβιτς επιβεβαίωσε αργότερα την κίνηση στο Reuters, σημειώνοντας ότι η Συμμαχία θα «παραμείνει ψύχραιμη και γεμάτη αυτοπεποίθηση» στη διαχείριση των κινδύνων που προέρχονται από τις υβριδικές επιθέσεις.