ΝΑΤΟ και F-35: Το μήνυμα Δένδια για την Ανατολική Μεσόγειο

Σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον, χωρίς ευθεία παρέμβαση στις αποφάσεις της, έστειλε ο Νίκος Δένδιας από την 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist στο Λαγονήσι, απαντώντας στο κρίσιμο ερώτημα για το ενδεχόμενο πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία.

Το θέμα επανήλθε με ένταση μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και τις δηλώσεις που άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναπροσέγγισης της Τουρκίας με το πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς. Ο υπουργός Άμυνας ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν έχει ρόλο να κρίνει σε ποιες χώρες οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλέγουν να πουλήσουν οπλικά συστήματα.

Ωστόσο, έθεσε το βασικό στρατηγικό ερώτημα: αν είναι πράγματι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να παραχωρηθούν τέτοιες πλατφόρμες σε μια χώρα της Ανατολικής Μεσογείου, χωρίς σαφή διασφάλιση ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν εναντίον άλλου συμμάχου στο ΝΑΤΟ.

Ο Νίκος Δένδιας σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν θα ήταν ευχαριστημένη με πιθανή απόκτηση F-35 από την Τουρκία, όπως δεν θα ήταν ευχαριστημένη και με την προμήθεια κινητήρων για μαχητικά νέας γενιάς. Παρόλα αυτά, η ελληνική θέση δεν διατυπώνεται ως υπόδειξη προς την αμερικανική κυβέρνηση, αλλά ως ερώτημα ουσίας για τη σταθερότητα της περιοχής και τη συνοχή της Συμμαχίας.

Το ερώτημα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες

Ο υπουργός Άμυνας υπογράμμισε ότι για την Ουάσινγκτον, το ΝΑΤΟ και η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν κρίσιμα ζητήματα. Με αυτή τη λογική, η παραχώρηση προηγμένων οπλικών συστημάτων σε χώρα της περιοχής χωρίς ρητή επιφύλαξη μη χρήσης τους εναντίον άλλου συμμάχου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή εμπορική πράξη.

«Θέτουμε μόνο ένα ερώτημα. Είναι προς το πραγματικό συμφέρον των ΗΠΑ; Ναι ή όχι;», ανέφερε ο Νίκος Δένδιας, προσθέτοντας ότι η απάντηση ανήκει στον αμερικανικό λαό και στην αμερικανική κυβέρνηση.

F-35 στην Τουρκία μόνο με σαφή όρο μη επίθεσης

Ο υπουργός Άμυνας ρωτήθηκε και για το υποθετικό σενάριο πώλησης F-35 στην Τουρκία υπό αμερικανικό όρο ότι τα μαχητικά δεν θα χρησιμοποιηθούν εναντίον της Ελλάδας. Σε αυτή την περίπτωση, ο κ. Δένδιας απέφυγε να προκαταλάβει την κυβερνητική θέση, σημειώνοντας ότι αρμόδιοι να απαντήσουν είναι η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός.

Παράλληλα, όμως, διατύπωσε καθαρά τη δική του εκτίμηση. Όπως είπε, η συμβουλή του θα ήταν «φυσικά, ένα μεγάλο ναι», καθώς θεωρεί στοιχειώδες ότι εξοπλιστικές πλατφόρμες που μεταβιβάζονται από μία χώρα του ΝΑΤΟ σε άλλη δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται εναντίον τρίτου κράτους-μέλους της ίδιας Συμμαχίας.

Η τοποθέτηση Δένδια αναδεικνύει το πραγματικό πρόβλημα που βρίσκεται πίσω από τη συζήτηση για τα F-35. Δεν αφορά μόνο την ισορροπία αεροπορικής ισχύος Ελλάδας και Τουρκίας. Αφορά το αν το ΝΑΤΟ μπορεί να ανέχεται την πιθανότητα προηγμένα δυτικά όπλα να χρησιμοποιηθούν σε βάρος κράτους-μέλους του από άλλο κράτος-μέλος του.