ΝΔ σε πανικό: Γέφυρες με Καραμανλή, χαρακώματα για Σαμαρά

Ήρεμο εσωκομματικό τοπίο και τη μεγαλύτερη δυνατή συστράτευση ενόψει των εκλογών επιδιώκει το κυβερνητικό επιτελείο, καθώς στη Νέα Δημοκρατία γνωρίζουν ότι η μάχη της κάλπης δεν θα κριθεί μόνο από την πρωτιά στις δημοσκοπήσεις. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι η επανασύνδεση με απογοητευμένους ψηφοφόρους, κυρίως με εκείνο το παραδοσιακό δεξιό ακροατήριο που εμφανίζεται πολιτικά μετέωρο και δεν έχει ακόμη αποφασίσει τη στάση του.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει εσωτερικά μέτωπα σε μια περίοδο όπου η φθορά της εξουσίας, η ακρίβεια, η κόπωση της κοινωνίας και οι δεξιές διαρροές διαμορφώνουν δύσκολο πολιτικό περιβάλλον. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη δύναμη, όμως η απόσταση από τον στόχο της αυτοδυναμίας δείχνει ότι η κομματική συσπείρωση έχει γίνει πλέον κεντρικό πρόβλημα στρατηγικής.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η σχέση της σημερινής ηγεσίας με τους δύο πρώην πρωθυπουργούς της παράταξης. Οι δίαυλοι επικοινωνίας με τον Αντώνη Σαμαρά παραμένουν ουσιαστικά κλειστοί, ενώ οι πληροφορίες επιμένουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός κινείται προς τη δημιουργία νέου κόμματος, χωρίς να δείχνει βιασύνη για επίσημες ανακοινώσεις. Αντίθετα, η κυβέρνηση επιλέγει διαφορετική διαχείριση για τον Κώστα Καραμανλή, παρά τις δημόσιες κριτικές του παρεμβάσεις.

Η διάκριση αυτή δεν είναι τυχαία. Το Μέγαρο Μαξίμου αντιλαμβάνεται ότι μια εικόνα συνολικής ρήξης με τον καραμανλικό χώρο θα μπορούσε να προκαλέσει βαθύτερες ρωγμές στην παράταξη. Ο «καραμανλισμός» δεν αποτελεί απλώς ιστορική αναφορά για τη Νέα Δημοκρατία. Παραμένει κομμάτι της πολιτικής της ταυτότητας και συνδέεται με ένα τμήμα ψηφοφόρων που η κυβέρνηση δεν θέλει να δει να απομακρύνεται.

Το άνοιγμα προς τον Καραμανλή

Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών. Αναφερόμενος στον Κώστα Καραμανλή, υπογράμμισε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δείξει με τη στάση και τις απαντήσεις του σεβασμό και αναγνώριση στον πρώην πρωθυπουργό, επί των ημερών του οποίου εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής τον Μάρτιο του 2004 και τον οποίο υπηρέτησε σε όλη τη διάρκεια της πρωθυπουργικής του θητείας.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι δεν μιλά μόνο προσωπικά, καθώς εξέφραζε τον πρωθυπουργό και συνολικά την κυβέρνηση. Περιέγραψε τον Κώστα Καραμανλή ως μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της παράταξης, πρώην πρόεδρο και πρώην πρωθυπουργό που, όπως είπε, όλοι σέβονται και θέλουν στην πρώτη γραμμή.

Η διατύπωση αυτή είχε σαφές πολιτικό περιεχόμενο. Η κυβέρνηση θέλει να κρατήσει ανοιχτή τη γέφυρα με τον Κώστα Καραμανλή, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος δεν παρέστη στο πρόσφατο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας και έχει χτυπήσει καμπανάκι για σειρά κρίσιμων θεμάτων. Το μήνυμα του Μαξίμου είναι ότι οι διαφωνίες του πρώην πρωθυπουργού δεν μεταφράζονται σε οριστική απομάκρυνση από την παράταξη.

Ο Κώστας Καραμανλής διατηρεί καλές σχέσεις με τον Αντώνη Σαμαρά, κάτι που έχει αποτυπωθεί και δημόσια. Ωστόσο, στο κυβερνητικό στρατόπεδο κυριαρχεί η εκτίμηση ότι δεν θα προχωρήσει σε κίνηση που θα τον αποκόψει από τη Νέα Δημοκρατία. Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί βρέθηκαν πρόσφατα στον ίδιο χώρο, στην παρουσίαση του βιβλίου του Μιχάλη Σάλλα, χωρίς η χωροθέτησή τους να επιτρέψει νέα σενάρια για κοινές κινήσεις ή συνεννοήσεις.

Η κυβερνητική γραμμή απέναντι στον Καραμανλή στηρίζεται στη θεσμική αναγνώριση και στην αποφυγή σύγκρουσης. Στόχος είναι να μη δημιουργηθεί αίσθηση απομόνωσης μιας ιστορικής πτέρυγας της παράταξης, την ώρα που η Νέα Δημοκρατία χρειάζεται κάθε διαθέσιμη δεξαμενή στήριξης.

Η δύσκολη εξίσωση Σαμαρά και οι δεξιές διαρροές

Διαφορετική είναι η εικόνα γύρω από τον Αντώνη Σαμαρά. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός προετοιμάζει νέο πολιτικό φορέα και ότι η διαδικασία κατάρτισης ψηφοδελτίων προχωρά. Η Νέα Δημοκρατία, από την πλευρά της, σχεδιάζει αναχώματα απέναντι σε πιθανές διαρροές δεξιών ψηφοφόρων, χωρίς να ανεβάζει τους τόνους όσο ο κ. Σαμαράς κρατά κλειστά τα χαρτιά του.

Στην κυβέρνηση θεωρούν πως ο πρώην πρωθυπουργός έχει λάβει τις βασικές αποφάσεις του. Παρά ταύτα, αποφεύγουν κινήσεις που θα έδιναν την εικόνα ότι το Μέγαρο Μαξίμου σπρώχνει τα πράγματα σε ανοιχτή ρήξη. Η επιλογή είναι αναμονή, χαμηλοί τόνοι και απάντηση μόνο όταν υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις.

Σε αυτή τη γραμμή εντάσσονται και παρεμβάσεις στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, που επιχειρούν να αποτρέψουν τον Αντώνη Σαμαρά από το βήμα της ίδρυσης κόμματος. Ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ανέφερε ότι η συζήτηση για κόμμα Σαμαρά τον στενοχωρεί, όπως και τους απλούς νεοδημοκράτες. Χαρακτήρισε τον κ. Σαμαρά καλό πρωθυπουργό, παρά την άδικη, όπως είπε, κριτική του, και τόνισε ότι η παράταξη πρέπει να παραμείνει ενωμένη.

Ο κ. Κυρανάκης υποστήριξε επίσης ότι δεν υπάρχει μεγάλο χάσμα, καθώς όλοι ανήκουν στον ίδιο πολιτικό χώρο και τους ενώνει το όραμα για ισχυρή Ελλάδα. Παράλληλα, σημείωσε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κόμμα Σαμαρά, υπάρχουν όμως φωνές που ενδέχεται να τον ωθούν προς αυτή την κατεύθυνση. Η εκτίμησή του ήταν ότι μια τέτοια επιλογή θα αποτελούσε λάθος.

Η πολιτική δυσκολία για τη Νέα Δημοκρατία είναι προφανής. Ένα νέο κόμμα Σαμαρά θα απευθυνθεί κυρίως στη γκρίζα ζώνη των αναποφάσιστων γαλάζιων ψηφοφόρων, δηλαδή σε πολίτες που ψήφισαν Νέα Δημοκρατία στις τελευταίες εκλογές, αλλά στη συνέχεια απομακρύνθηκαν. Πρόκειται για κοινό που κινείται δεξιότερα της κυβερνητικής γραμμής, εκφράζει ενστάσεις για κεντρικές επιλογές του Μαξίμου και αναζητά πολιτική έκφραση.

Αυτή η πιθανή διαρροή δυσκολεύει την προσπάθεια αύξησης της συσπείρωσης. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τη Νέα Δημοκρατία σταθερά πρώτη, όμως η αυτοδυναμία παραμένει μακρινός στόχος. Ένα κόμμα Σαμαρά θα μπορούσε να κόψει κρίσιμες μονάδες από τη δεξιά πλευρά της ΝΔ, μετατρέποντας την εκλογική μάχη σε πιο σύνθετη και πιο αβέβαιη για την κυβερνητική παράταξη.

Η δυσκολότερη μάχη για τη Νέα Δημοκρατία στην Πελοπόννησο αναμένεται στη Μεσσηνία, την εκλογική έδρα του Αντώνη Σαμαρά. Γι’ αυτό και η κυβερνητική κινητοποίηση στον νομό αποκτά έντονο πολιτικό συμβολισμό. Σήμερα μεταβαίνει στη Μεσσηνία ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, ενώ ακολουθούν η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως και ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ Κωνσταντίνος Κυρανάκης.

Η παρουσία γνωστών κυβερνητικών και κομματικών στελεχών στην «έδρα» του Αντώνη Σαμαρά έχει σαφή στόχευση. Η Νέα Δημοκρατία θέλει να μιλήσει σε ένα παραδοσιακό ακροατήριο, να περιορίσει τις διαρροές και να δείξει ότι διατηρεί οργανωτική και πολιτική παρουσία ακόμη και σε περιοχές όπου ο πρώην πρωθυπουργός έχει ισχυρή επιρροή.

Η κυβέρνηση ζητά ενότητα, όμως η ίδια η πραγματικότητα της παράταξης δείχνει ότι τα εσωτερικά ρήγματα έχουν βάθος. Η ανάγκη για άνοιγμα προς τον Καραμανλή, η προσεκτική διαχείριση του Σαμαρά, οι παρεμβάσεις στελεχών για αποτροπή νέου κόμματος και η κομματική κινητοποίηση στη Μεσσηνία αποκαλύπτουν μια Νέα Δημοκρατία που προσπαθεί να συγκρατήσει το παραδοσιακό της ακροατήριο πριν αυτό αναζητήσει άλλες διαδρομές στην κάλπη.