ΝΔ: Το ρήγμα στην περιφέρεια και ο γρίφος Σαμαρά

Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης, λίγες μόλις ημέρες μετά την εκλογή του στη θέση του γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια αποστολή που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της κομματικής διαχείρισης. Καλείται να ενεργοποιήσει έναν μηχανισμό που σε πολλές περιοχές εμφανίζει σημάδια κόπωσης, αδράνειας και αποσύνδεσης από την κοινωνική βάση της παράταξης.

Το στοίχημα για τη Νέα Δημοκρατία δεν περιορίζεται στην επικοινωνιακή ανασύνταξη. Είναι βαθιά πολιτικό και εκλογικό. Αφορά την επιστροφή απογοητευμένων ψηφοφόρων, την κινητοποίηση στελεχών που έχουν αποσυρθεί στην κομματική σιωπή και τη μάχη της περιφέρειας, εκεί όπου η εικόνα του κυβερνώντος κόμματος εμφανίζεται πιο ευάλωτη από όσο δείχνουν οι γενικές δημοσκοπικές μετρήσεις.

Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι ο δρόμος προς τις κάλπες του 2027, με βάση τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό του πρωθυπουργού, περνά μέσα από την ανασύνταξη της κομματικής βάσης. Τα ποιοτικά στοιχεία των μετρήσεων δείχνουν ένα ρήγμα που έχει αρχίσει να βαθαίνει μετά τις ευρωεκλογές: Η Νέα Δημοκρατία κρατά ισχυρότερη εικόνα στα αστικά κέντρα, ενώ στην περιφέρεια καταγράφει ανησυχητική φθορά.

Βουλευτές της επαρχίας μεταφέρουν έντονο προβληματισμό για την αίσθηση άνεσης που επικρατεί σε συναδέλφους τους των μεγάλων αστικών κέντρων. Εκεί, με βάση τις μετρήσεις, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται να διατηρεί προβάδισμα με ποσοστά που κινούνται γύρω ή και πάνω από το 30%. Στην περιφέρεια, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη και σαφώς πιο ανησυχητική.

Ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα, το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου και το υπό διαμόρφωση πολιτικό εγχείρημα της Μαρίας Καρυστιανού φαίνεται ότι κινητοποιούν τμήματα ψηφοφόρων που απομακρύνθηκαν από τη γαλάζια παράταξη. Το αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει σε εκλογικές επιδόσεις που, για τη Νέα Δημοκρατία, θα θεωρηθούν από δυσάρεστες έως αιφνιδιαστικές.

Η δύσκολη επιστροφή στη βάση

Σε αυτό το πεδίο αρχίζει η πρώτη μεγάλη δοκιμασία του νέου γραμματέα. Οι πρώτες κομματικές εξορμήσεις δεν ξεκινούν τυχαία από τις πιο δύσκολες περιοχές. Κεντρική Μακεδονία, Ήπειρος, Θεσσαλία και Δυτική Ελλάδα μπαίνουν στην πρώτη γραμμή, καθώς πρόκειται για γεωγραφικές ζώνες όπου η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει μειωμένη δυναμική και αυξημένες διαρροές.

Οι δράσεις που σχεδιάζονται έχουν κλειστό, οργανωτικό και επιμορφωτικό χαρακτήρα. Απευθύνονται σε προέδρους ΔΕΕΠ, μέλη κομματικών οργανώσεων και πολιτευτές, με στόχο να επανεκκινήσει ο σκληρός κομματικός πυρήνας και να λειτουργήσει ως δίκτυο αναμετάδοσης του κυβερνητικού μηνύματος.

Η Πειραιώς επιδιώκει να πείσει τους αμφιταλαντευόμενους ψηφοφόρους ότι η επιλογή της Νέας Δημοκρατίας παραμένει μονόδρομος. Το πρόβλημα είναι ότι η φθορά στην περιφέρεια δεν οφείλεται μόνο σε επικοινωνιακή κόπωση. Συνδέεται με πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές απογοητεύσεις, με την αίσθηση εγκατάλειψης και με την πεποίθηση ότι η κεντρική εξουσία θυμάται την ύπαιθρο κυρίως σε προεκλογικές περιόδους.

Παράλληλα, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης αναλαμβάνει κρίσιμο ρόλο και στην κατάρτιση των ψηφοδελτίων. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ανανέωση χωρίς ακύρωση της εμπειρίας. Η Νέα Δημοκρατία, σε αντίθεση με το 2019 και το 2023, αντιμετωπίζει πια πιο προβληματική εικόνα στις νεότερες ηλικίες, γεγονός που καθιστά αναγκαία την παρουσία νέων υποψηφίων, ακόμη και κάτω των 30 ετών.

Η στόχευση είναι σαφής: Να δημιουργηθούν πρόσωπα που μπορούν να μιλήσουν με μεγαλύτερη φυσικότητα σε ηλικιακές ομάδες που απομακρύνονται από την κυβερνητική παράταξη. Η πολιτική δυσκολία βρίσκεται στο ότι η ανανέωση των ψηφοδελτίων πρέπει να γίνει χωρίς να ανοίξουν νέα μέτωπα με παλαιότερα στελέχη, τοπικούς μηχανισμούς και βουλευτές που θεωρούν ότι έχουν κατοχυρώσει τον χώρο τους.

Η συσπείρωση αποτελεί τον κεντρικό στόχο. Ο κατακερματισμός της αντιπολίτευσης, η συζήτηση γύρω από νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα και η πολιτική δυναμική της Μαρίας Καρυστιανού μπορεί να αφήνουν χώρο στη Νέα Δημοκρατία, όμως δημιουργούν και τον κίνδυνο της χαλαρής ψήφου. Η κυβερνητική παράταξη δεν έχει απέναντί της μόνο έναν αντίπαλο. Έχει απέναντί της τη φθορά της ίδιας της διακυβέρνησής της.

Ο Σαμαράς, ο ΟΠΕΚΕΠΕ και η περιφέρεια

Ο δεύτερος μεγάλος πονοκέφαλος για τη νέα κομματική ηγεσία είναι ο Αντώνης Σαμαράς. Στις πρώτες τηλεοπτικές του εμφανίσεις, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης επέλεξε γραμμή ενότητας, μιλώντας για «πανστρατιά» και τονίζοντας ότι κανείς δεν περισσεύει.

Η αναφορά του στον Κώστα Καραμανλή και στον Αντώνη Σαμαρά, με τον οποίο συνδέεται πολιτικά από την περίοδο του ευρωψηφοδελτίου του 2014, είχε σαφή στόχευση. Ήταν ένα άνοιγμα προς όσους έχουν αποστασιοποιηθεί από τη Νέα Δημοκρατία και ειδικά προς το δεξιό ακροατήριο που αισθάνεται πολιτικά άστεγο ή αποξενωμένο από το σημερινό Μέγαρο Μαξίμου.

Το ζήτημα όμως παραμένει εξαιρετικά δύσκολο. Ο Αντώνης Σαμαράς, διαγραμμένος πλέον από τη Νέα Δημοκρατία, κινείται προς δικό του πολιτικό εγχείρημα, το οποίο στην Πειραιώς αντιμετωπίζεται ως πραγματική διάσπαση. Η εκτίμηση είναι ότι θα αντλήσει κυρίως από τη δεξαμενή των πρώην γαλάζιων ψηφοφόρων που απομακρύνθηκαν μετά τις ευρωεκλογές του 2024.

Το κάλεσμα ενότητας του Κωνσταντίνου Κυρανάκη απαντά στον κίνδυνο, χωρίς να τον εξουδετερώνει. Στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει αν ο Αντώνης Σαμαράς θα ανταποκριθεί, αν θα συναντηθεί με τον νέο γραμματέα ή αν θα επιμείνει στη δική του πορεία, έχοντας ήδη καταστήσει σαφές, σύμφωνα με συνεργάτες του, ότι έχει λάβει τις αποφάσεις του.

Στο ήδη βαρύ εσωκομματικό κλίμα προστίθεται και η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην περιφέρεια. Εκεί όπου η σχέση πολίτη και κράτους είναι πιο άμεση, η αίσθηση αδικίας και εγκατάλειψης γίνεται πολιτικά εκρηκτική.

Το πρόβλημα δεν εξαντλείται στις παράνομες ενισχύσεις που κατέληξαν σε μη δικαιούχους ή στα χρήματα που χάθηκαν. Το βαρύτερο πολιτικό φορτίο αφορά τους πραγματικούς παραγωγούς που παραμένουν απλήρωτοι για οφειλές ετών, παρά τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Για τον αγροτικό κόσμο, αυτό δεν είναι τεχνική εκκρεμότητα. Είναι απόδειξη κρατικής ανεπάρκειας.

Κυβερνητικά στελέχη παραδέχονται ότι η εικόνα στην περιφέρεια απαιτεί συνεχείς περιοδείες και προσωπική επαφή με τους απογοητευμένους ψηφοφόρους. Το ζητούμενο είναι να πειστούν οι πρώην γαλάζιοι ότι η Νέα Δημοκρατία δεν τους έχει εγκαταλείψει και μπορεί ακόμη να εκφράσει τον κόσμο που κάποτε τη στήριξε με πολιτική και συναισθηματική ταύτιση.

Στην Πειραιώς γνωρίζουν ότι η αυτοδυναμία δεν θα κριθεί μόνο στα μεγάλα αστικά ακροατήρια. Θα κριθεί και στα χωριά, στα μικρά κέντρα, στα «γαλάζια καφενεία» που άλλοτε λειτουργούσαν ως φυσικός χώρος πολιτικής στήριξης της παράταξης. Αν ένα μέρος αυτού του κόσμου επιστρέψει, ο στόχος της αυτοδυναμίας μπορεί να πλησιάσει περισσότερο από όσο σήμερα δείχνουν οι μετρήσεις.

Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης αντιλαμβάνεται ότι η Νέα Δημοκρατία έχει ακόμη πλεονέκτημα στα αστικά κέντρα, όπου συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Γνωρίζει όμως ότι χωρίς την περιφέρεια, χωρίς την ύπαιθρο και χωρίς την επιστροφή των απογοητευμένων δεξιών ψηφοφόρων, ο εκλογικός πήχης της αυτοδυναμίας θα παραμείνει δύσκολη εξίσωση.

Η αποστολή του νέου γραμματέα είναι να αποδείξει ότι ο κομματικός μηχανισμός μπορεί ακόμη να ακούσει, να κινητοποιήσει και να επανασυνδέσει. Αν η προσπάθεια περιοριστεί σε κλειστές συσκέψεις, ενημερωτικά σεμινάρια και επικοινωνιακή πειθαρχία, το ρήγμα στην περιφέρεια θα συνεχίσει να μεγαλώνει. Η Νέα Δημοκρατία χρειάζεται ψήφους, όμως πριν από αυτές χρειάζεται να ανακτήσει την εμπιστοσύνη ενός κόσμου που δεν αισθάνεται πλέον αυτονόητα δικός της.