Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή σημαντική αλλαγή στο δίκαιο της αναγκαστικής εκτέλεσης, η οποία επηρεάζει άμεσα τη διαδικασία των πλειστηριασμών στην Ελλάδα. Η νέα ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα του οφειλέτη να προχωρήσει σε πώληση του κατασχεμένου ακινήτου σε αγοραστή της επιλογής του πριν από τη διεξαγωγή του πλειστηριασμού, κατόπιν δικαστικής έγκρισης.
Η εξέλιξη αυτή εισάγει ένα διαφορετικό πλαίσιο διαχείρισης της περιουσίας, καθώς ο οφειλέτης αποκτά ενεργό ρόλο ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας εκτέλεσης. Η διαδικασία προβλέπει προσφυγή στο αρμόδιο δικαστήριο με αίτημα την έγκριση της πώλησης σε συγκεκριμένο ενδιαφερόμενο.
Το τίμημα της συναλλαγής καθορίζεται με δικαστική απόφαση και συνδέεται με την τιμή πρώτης προσφοράς του πλειστηριασμού, καθώς δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το 70% αυτής. Η πρόβλεψη αυτή ενσωματώνει δικλείδα προστασίας για τα συμφέροντα των πιστωτών και διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για τη διαδικασία.
Το χρονικό περιθώριο ολοκλήρωσης της πώλησης είναι αυστηρά καθορισμένο, καθώς απαιτείται η μεταβίβαση να έχει ολοκληρωθεί έως δέκα ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία του πλειστηριασμού. Η προθεσμία αυτή καθιστά αναγκαία την άμεση κινητοποίηση και την έγκαιρη προετοιμασία από την πλευρά του οφειλέτη.
Στην πράξη, απαιτείται να έχει προηγηθεί εντοπισμός αγοραστή, συμφωνία επί των βασικών όρων της συναλλαγής και έγκαιρη κατάθεση του σχετικού αιτήματος στο δικαστήριο. Η ταχύτητα και η οργάνωση αποτελούν βασικούς παράγοντες για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Η δυνατότητα ιδιωτικής πώλησης οδηγεί σε αποφυγή της δημόσιας διαδικασίας του πλειστηριασμού και ενισχύει τις πιθανότητες επίτευξης υψηλότερου τιμήματος, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου επαναλαμβανόμενες διαδικασίες οδηγούν σε μειωμένες προσφορές.
Παράλληλα, παρέχεται ευελιξία στις διαπραγματεύσεις με τον αγοραστή και τους πιστωτές, ενώ η ύπαρξη συγκεκριμένης πρότασης αγοράς μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για συνολική ρύθμιση της οφειλής. Η διαδικασία αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο εργαλείων που διαθέτει ο οφειλέτης για τη διαχείριση των υποχρεώσεών του.
Η εφαρμογή της ρύθμισης συνοδεύεται από πρακτικές απαιτήσεις, καθώς απαιτείται πλήρης νομικός και οικονομικός έλεγχος της συναλλαγής για την ομαλή ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Το δικαστήριο αξιολογεί τα στοιχεία της υπόθεσης και εξετάζει αν η προτεινόμενη λύση ανταποκρίνεται στους σκοπούς της διαδικασίας και διασφαλίζει τα συμφέροντα των εμπλεκόμενων μερών.
Η νέα δυνατότητα αποτελεί ουσιαστική ενίσχυση της θέσης του οφειλέτη, καθώς του επιτρέπει να διαχειριστεί την περιουσία του με μεγαλύτερο έλεγχο και να επιδιώξει λύση που περιορίζει τις οικονομικές απώλειες. Η έγκαιρη ενημέρωση και η άμεση ενεργοποίηση των διαθέσιμων επιλογών αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες για την αξιοποίηση του νέου πλαισίου.
