Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης επανέρχεται η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, μετά τη νέα παρέμβαση της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία στην τελευταία έκθεση του διοικητή της επαναφέρει με σαφήνεια το ζήτημα του μη μισθολογικού κόστους ως κρίσιμο παράγοντα για την αναπτυξιακή προοπτική της οικονομίας. Η κατεύθυνση που προκρίνει είναι ξεκάθαρη: λιγότερες επιβαρύνσεις στην εργασία, κυρίως για τις επιχειρήσεις, ώστε να ενισχυθούν η ανταγωνιστικότητα, οι επενδύσεις και η απασχόληση.
Στην έκθεσή της, η ΤτΕ συνδέει τη διατηρήσιμη ανάπτυξη με στοχευμένες παρεμβάσεις στο κόστος εργασίας, υπογραμμίζοντας ότι η συνέχιση των ελαφρύνσεων μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά. Από τη μία πλευρά μειώνει το βάρος για τις επιχειρήσεις και από την άλλη ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων, σε μια περίοδο όπου οι πιέσεις στα νοικοκυριά παραμένουν έντονες. Η Τράπεζα σημειώνει επίσης ότι οι παρεμβάσεις στη φορολογία κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους, εφόσον το μη μισθολογικό κόστος συνεχίζει να λειτουργεί ανασταλτικά για την αγορά εργασίας.
Η Τράπεζα της Ελλάδος επαναφέρει το ζήτημα του μη μισθολογικού κόστους
Η παρέμβαση της ΤτΕ αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς έρχεται σε μια φάση κατά την οποία η κυβέρνηση έχει ήδη εφαρμόσει διαδοχικές μειώσεις στις ασφαλιστικές εισφορές, αλλά δεν εμφανίζεται σήμερα να σχεδιάζει νέα άμεση παρέμβαση πέραν όσων έχουν ήδη δρομολογηθεί. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Εργασίας μαζί με την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ, οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν ήδη μειωθεί κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019, ενώ προβλέπεται μία ακόμη μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα το 2027. Αυτό σημαίνει ότι ο υφιστάμενος κυβερνητικός σχεδιασμός οδηγεί συνολικά σε μείωση 5,9 μονάδων, χωρίς όμως να υπάρχει αυτή τη στιγμή επίσημη αναγγελία για πρόσθετες ελαφρύνσεις νωρίτερα.
Η ουσία της συζήτησης είναι ότι η Τράπεζα της Ελλάδος πιέζει να συνεχιστεί η πολιτική αποκλιμάκωσης του κόστους εργασίας, ενώ η κυβέρνηση προς το παρόν εμφανίζεται να τηρεί το ήδη συμφωνημένο πλαίσιο. Έτσι, η έκθεση λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικοοικονομική υπόδειξη για το επόμενο βήμα, παρά ως καταγραφή κάποιας ειλημμένης κυβερνητικής απόφασης.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις επιβαρύνσεις
Η συζήτηση αναθερμαίνεται και λόγω της πρόσφατης αύξησης του κατώτατου μισθού, ο οποίος από την 1η Απριλίου 2026 διαμορφώθηκε στα 920 ευρώ, από 880 ευρώ προηγουμένως. Η αύξηση αυτή, όπως έχει επισημάνει η κυβέρνηση, ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων και επηρεάζει άμεσα περίπου 700.000 θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει και το συνολικό κόστος για τις επιχειρήσεις, καθώς συμπαρασύρει ασφαλιστικές εισφορές και φορολογικές επιβαρύνσεις.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εστιάζουν και οι εργοδοτικές οργανώσεις, οι οποίες εδώ και καιρό ζητούν νέα μείωση του μη μισθολογικού κόστους ώστε να εξισορροπηθεί η πίεση που προκαλούν οι αυξήσεις μισθών, ειδικά στις μικρότερες επιχειρήσεις. Η άνοδος του κατώτατου μισθού, παρότι βελτιώνει τις καθαρές αποδοχές, συνοδεύεται από πρόσθετο βάρος στις εργοδοτικές δαπάνες, σε ένα περιβάλλον όπου παραμένουν υψηλά και τα υπόλοιπα λειτουργικά έξοδα. Η Τράπεζα της Ελλάδος ουσιαστικά δίνει θεσμική κάλυψη σε αυτή τη συζήτηση, φέρνοντας ξανά στο τραπέζι το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας μέσω του κόστους εργασίας.
Η αγορά εργασίας, τα κίνητρα και οι ομάδες που μένουν πίσω
Η έκθεση δεν περιορίζεται μόνο στις εισφορές. Η ΤτΕ προτείνει ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας και να βελτιώσουν τη συνολική λειτουργία της οικονομίας. Σε αυτό εντάσσονται αλλαγές στο φορολογικό και στο σύστημα κοινωνικών παροχών, ώστε να ενισχυθούν τα κίνητρα για εργασία, αλλά και παρεμβάσεις που διευκολύνουν την καθημερινότητα εργαζομένων και οικογενειών. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη μείωση των αντικινήτρων πρόωρης αποχώρησης από την εργασία και στην αύξηση της συμμετοχής ομάδων που παραμένουν χαμηλότερα εκπροσωπημένες στην απασχόληση, όπως οι γυναίκες και οι νέοι.
Η σύνδεση αυτών των παραγόντων με το κόστος εργασίας είναι ουσιαστική. Όσο το σύστημα επιβαρύνει δυσανάλογα την επίσημη απασχόληση, τόσο περιορίζονται τα κίνητρα για νόμιμη εργασία, ενισχύονται οι πιέσεις στην αγορά και δυσκολεύεται η μακροπρόθεσμη βελτίωση της παραγωγικότητας. Με αυτή την έννοια, η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος δεν θέτει απλώς ένα τεχνικό θέμα εισφορών, αλλά επαναφέρει έναν συνολικό προβληματισμό για το πώς θα γίνει πιο λειτουργική η αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια.
Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές: η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών επανέρχεται με ένταση στην οικονομική ατζέντα, όχι ως άμεση κυβερνητική εξαγγελία, αλλά ως ισχυρή θεσμική προτροπή από την Τράπεζα της Ελλάδος. Το αν αυτή η πίεση θα μεταφραστεί σε νέα πολιτική απόφαση νωρίτερα από το 2027 θα εξαρτηθεί τελικά από τα δημοσιονομικά περιθώρια, την πορεία της οικονομίας και τις αντοχές των επιχειρήσεων σε ένα περιβάλλον που εξακολουθεί να παραμένει αβέβαιο.
