Νέα σύγκρουση Σαμαρά – Μαξίμου με φόντο το 2015 και τα social media

Την ημέρα που συμπληρώνονταν έντεκα χρόνια από το δημοψήφισμα του 2015, γεγονός που είχε οδηγήσει τότε τον Αντώνη Σαμαρά στην παραίτηση από την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας και άνοιξε τον δρόμο για την εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία του κόμματος, ο πρώην πρωθυπουργός επέλεξε να εγκαινιάσει τη νέα διαδικτυακή του επίθεση κατά της σημερινής ΝΔ.

Ο κ. Σαμαράς ανάρτησε δύο βίντεο στον προσωπικό του λογαριασμό στο TikTok, στρέφοντας τα πυρά του κατά της κυβέρνησης, του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Ντόρας Μπακογιάννη. Η επιλογή της ημέρας δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς συνέπεσε με την επέτειο μιας από τις πιο διχαστικές στιγμές της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας.

Στα βίντεο εμφανίζεται με λευκό πουκάμισο, χωρίς σακάκι και γραβάτα, σε μια πιο χαλαρή σκηνοθετημένη συζήτηση με τον διευθυντή του γραφείου Τύπου του, Νίκο Τσιούτσια. Το ύφος είναι πιο άμεσο και λιγότερο θεσμικό, με στόχο να προσαρμοστεί στη γλώσσα των social media και να δημιουργήσει πολιτική απήχηση πέρα από τα παραδοσιακά ακροατήρια.

Η επιλογή του συγκεκριμένου επικοινωνιακού σχήματος είναι πράγματι ασυνήθιστη για πρώην πρωθυπουργό. Μέχρι σήμερα, κανένας πολιτικός αρχηγός αυτού του επιπέδου δεν είχε εμφανιστεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να συνομιλεί με τον διευθυντή του γραφείου Τύπου του, προκειμένου να απαντήσει σε πολιτικές αιχμές, δημοσκοπήσεις και σενάρια για νέο κόμμα.

Η μη αναφορά του κ. Σαμαρά στο δημοψήφισμα του 2015 σχολιάστηκε από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος σημείωσε ότι θα περίμενε κανείς από έναν πρώην πρόεδρο της ΝΔ εκείνης της περιόδου να τοποθετηθεί για τη συγκεκριμένη επέτειο. Αντί γι’ αυτό, όπως υπογράμμισε, επέλεξε να αναρτήσει βίντεο κατά της Νέας Δημοκρατίας.

Οι αιχμές για τις δημοσκοπήσεις και η προσωπική επίθεση στη Μπακογιάννη

Στον διάλογο με τον συνεργάτη του, ο Αντώνης Σαμαράς απορρίπτει κάθε ευθύνη για τη δημοσκοπική φθορά της Νέας Δημοκρατίας. Υποστηρίζει ότι η παράταξη από το 40% έφτασε στο 20%, χρεώνοντας την πτώση αποκλειστικά στις επιλογές της σημερινής κυβέρνησης.

Στην κριτική του εντάσσει σειρά κυβερνητικών αποφάσεων, από το νομοσχέδιο για την ισότητα στον γάμο μέχρι την ακρίβεια, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως εκφραστής ενός δεξιού ακροατηρίου που θεωρεί ότι η σημερινή ΝΔ έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές της αναφορές.

Ο πρώην πρωθυπουργός απάντησε και στον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ο οποίος είχε σχολιάσει ότι αν ο κ. Σαμαράς προχωρήσει σε νέο κόμμα, θα επιβεβαιώσει την απόφαση διαγραφής του. Ο κ. Σαμαράς χαρακτήρισε αυτή την επιχειρηματολογία «επιχειρήματα προέδρου Εδεσσαϊκού», επιλέγοντας ειρωνικό και απαξιωτικό τόνο.

Η πιο αιχμηρή στιγμή των βίντεο ήταν η επίθεση στη Ντόρα Μπακογιάννη. Η βουλευτής της ΝΔ είχε μιλήσει για «γινάτι» και είχε υποστηρίξει ότι ο κ. Σαμαράς επιχειρεί για τρίτη φορά να πληγώσει την παράταξη που τον ανέδειξε πρωθυπουργό.

Ο Αντώνης Σαμαράς απάντησε με αναφορά στις εσωκομματικές εκλογές του 2009, τις οποίες είχε κερδίσει απέναντι στην κυρία Μπακογιάννη. Με προσωπική αιχμή, άφησε να εννοηθεί ότι εκείνη δεν έχει ξεπεράσει την ήττα της, ενώ συνέχισε με νέα βολή, λέγοντας πως «ας τα βρει πρώτα με τον αδερφό της», παραπέμποντας στις παλαιότερες συζητήσεις περί ψυχρών σχέσεων ανάμεσα στην ίδια και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η αναφορά αυτή μετέφερε τη σύγκρουση από το πολιτικό πεδίο στο πεδίο των προσωπικών λογαριασμών δεκαεπταετίας. Ο πρώην πρωθυπουργός, που επιδιώκει να εμφανιστεί ως θεματοφύλακας των αρχών της παράταξης, ξεκίνησε τη νέα ψηφιακή του παρουσία με σκληρές προσωπικές αιχμές, γεγονός που δίνει στο Μαξίμου τη δυνατότητα να τον παρουσιάζει ως πολιτικό που κινείται περισσότερο από πικρία παρά από σχέδιο.

Η κυβερνητική γραμμή και η μάχη για τον σκληρό πυρήνα της ΝΔ

Το Μέγαρο Μαξίμου επέλεξε να απαντήσει χωρίς προσωπική κλιμάκωση. Κυβερνητικές πηγές σημείωναν ότι «η πολιτική ως εκδίκηση δεν είναι πρόταση για τη χώρα», ενώ η επίσημη γραμμή εμφανίζει τον κ. Σαμαρά ως πολιτικό που δεν ασκεί πλέον απλώς κριτική, αλλά τοποθετείται απέναντι στην ίδια την παράταξη υπηρετώντας προσωπική ατζέντα.

Ο Παύλος Μαρινάκης απέφυγε να ανοίξει ευθεία αντιπαράθεση με έναν πρώην πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας. Τόνισε ότι η κυβέρνηση δεν θα αναλωθεί σε αντεγκλήσεις, αφήνοντας όμως σαφές το μήνυμα ότι το Μαξίμου θέλει να απαντά σε πολιτικές θέσεις και όχι σε προσωπικές πικρίες.

Η κυβερνητική τακτική είναι προσεκτική. Το Μαξίμου δεν θέλει να ηρωοποιήσει τον κ. Σαμαρά στα μάτια των δυσαρεστημένων δεξιών ψηφοφόρων, ούτε να του επιτρέψει να εμφανιστεί ως διωκόμενος από το σημερινό σύστημα εξουσίας της ΝΔ. Ταυτόχρονα, δεν μπορεί να αφήσει αναπάντητη μια οργανωμένη επίθεση που πλήττει απευθείας τον πρωθυπουργό και την κυβερνητική συνοχή.

Η στροφή του Αντώνη Σαμαρά στα social media δείχνει σχεδιασμό. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να μιλήσει σε νεότερα ακροατήρια, αλλά και σε τμήματα της δεξιάς βάσης που αισθάνονται πολιτικά άστεγα. Το ερώτημα όμως παραμένει αν η νέα ψηφιακή συσκευασία συνοδεύεται από ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο.

Τα πρώτα βίντεο πρόσφεραν αιχμές, ειρωνεία, προσωπικές αναφορές και ποδοσφαιρικές αναλογίες. Δεν έδωσαν όμως σαφή απάντηση στο βασικό πολιτικό ερώτημα: τι προτείνει ο Αντώνης Σαμαράς για τη χώρα πέρα από την καταγγελία της σημερινής κυβέρνησης και την επίθεση στη Νέα Δημοκρατία.

Επιπλέον, η αναφορά του σε δημοσκοπική πτώση της ΝΔ στο 20% αμφισβητείται από τα διαθέσιμα ευρήματα των τελευταίων εβδομάδων, καθώς οι μετρήσεις εμφανίζουν το κυβερνών κόμμα στην εκτίμηση ψήφου μεταξύ 29% και 31%, ενώ στην πρόθεση ψήφου φτάνει περίπου στο 26%. Αυτό δίνει στο Μαξίμου περιθώριο να κατηγορεί τον πρώην πρωθυπουργό ότι απαντά σε εικόνα που δεν αποτυπώνεται με τον τρόπο που ο ίδιος περιγράφει.

Παρά ταύτα, τα βίντεο πέτυχαν τον πρώτο επικοινωνιακό τους στόχο. Η ανάρτηση με τις αναφορές στη Ντόρα Μπακογιάννη συγκέντρωσε περίπου 95.000 προβολές, ενώ το βίντεο με την κριτική στη Νέα Δημοκρατία έφτασε περίπου τις 105.000 προβολές. Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι η παρέμβαση προκάλεσε ενδιαφέρον και συζήτηση.

Στην Πειραιώς η κίνηση αντιμετωπίζεται με ενόχληση, αλλά και με συγκρατημένη ανακούφιση. Όσο ο κ. Σαμαράς επενδύει σε προσωπικούς λογαριασμούς, viral ατάκες και επιθέσεις χωρίς καθαρό κυβερνητικό πρόγραμμα, τόσο διευκολύνει το Μαξίμου να τον εμφανίζει ως πολιτικό του χθες που χρησιμοποιεί εργαλεία του σήμερα χωρίς πρόταση για το αύριο.

Ωστόσο, η μάχη δεν είναι απλή. Παλαιά στελέχη της κεντροδεξιάς γνωρίζουν ότι η σύγκρουση για το ποιος εκφράζει τον σκληρό πυρήνα της παράταξης μόλις μεταφέρθηκε σε ένα πεδίο που κανείς δεν ελέγχει πλήρως. Τα social media μπορούν να ενισχύσουν την επιρροή ενός πολιτικού που έχει λιγότερα να χάσει και μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων.

Η υπόθεση Σαμαρά ανοίγει νέο κύκλο εσωτερικής πίεσης στη Νέα Δημοκρατία. Το Μαξίμου θέλει να εμφανίζεται ως δύναμη σταθερότητας και κυβερνητικής ευθύνης, όμως ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να διεμβολίσει την παράταξη από τα δεξιά, αξιοποιώντας την ακρίβεια, τις ιδεολογικές ενστάσεις και τη δυσαρέσκεια μέρους της βάσης.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η ψηφιακή επίθεση Σαμαρά αποτελεί επικοινωνιακό πυροτέχνημα ή προθάλαμο ευρύτερης πολιτικής κίνησης. Σε κάθε περίπτωση, η σύγκρουση με τη Νέα Δημοκρατία δεν είναι πλέον υπόγεια. Έχει βγει στο προσκήνιο, έχει αποκτήσει εικόνα, ήχο και κοινό, και αυτό από μόνο του αλλάζει τους όρους της εσωτερικής μάχης στην κεντροδεξιά.