Ο Δημοκρατικός Ζόραν Μαμντάνι ανέλαβε χθες, Πέμπτη, επισήμως καθήκοντα δημάρχου της Νέας Υόρκης, δίνοντας στα σκαλιά του δημαρχείου όρκο ότι θα προχωρήσει στις προεκλογικές του δεσμεύσεις, με αιχμή τη μείωση του κόστους ζωής και τη μετατροπή της μεγαλύτερης πόλης των ΗΠΑ σε έναν τόπο οικονομικά πιο προσιτό για τους εργαζόμενους. Ο 34χρονος, που ανήκει στην αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών, είχε εκλεγεί τον Νοέμβριο, σε μια νίκη που, όπως εκτιμάται, μπορεί να αφήσει αποτύπωμα στο πολιτικό κλίμα ενόψει των φετινών ενδιάμεσων εκλογών, οι οποίες θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, με στελέχη του κόμματός του να υιοθετούν ήδη στοιχεία της ρητορικής του και τους Ρεπουμπλικάνους να επιχειρούν να τον «χρεώσουν» ως πρόσωπο-σύμβολο ενός «ακραίου σοσιαλισμού».
Κατά την προεκλογική του εκστρατεία, ο Μαμντάνι έβαλε στο επίκεντρο την ακρίβεια, τα ενοίκια και τη γενικευμένη πίεση των νοικοκυριών, ενώ δεν έκρυψε την έντονη κριτική του προς τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Στη Νέα Υόρκη των οκτώ εκατομμυρίων κατοίκων, οι προσδοκίες γύρω από τη νέα δημαρχία είναι αντιφατικές: άλλοι περιμένουν αλλαγή, άλλοι ανησυχούν για την κατεύθυνση που θα πάρει η πόλη.
Αμέσως μετά την τελετή, ο νέος δήμαρχος επανέλαβε τις βασικές του δεσμεύσεις, όπως πιο προσιτά ενοίκια, δωρεάν λεωφορεία και ενίσχυση της προσχολικής φροντίδας, ξεκαθαρίζοντας ότι η διοίκησή του «θα λογοδοτεί σε όλους τους Νεοϋορκέζους, όχι σε κάποιον δισεκατομμυριούχο ή έναν ολιγάρχη που πιστεύει ότι μπορεί να εξαγοράσει τη δημοκρατία μας». Και πρόσθεσε, με φράση που προκάλεσε χειροκροτήματα αλλά και αντιδράσεις: «Με εκλέξατε ως έναν Δημοκρατικό σοσιαλιστή και θα κυβερνήσω ως Δημοκρατικός σοσιαλιστής».
Η δημόσια ορκωμοσία είχε έντονο πολιτικό συμβολισμό, καθώς περιλάμβανε ομιλίες του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς και της βουλευτή Αλεξάντρια Οκάζιο-Κόρτες, δύο από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της προοδευτικής πτέρυγας των Δημοκρατικών. Ο Σάντερς, τον οποίο ο Μαμντάνι έχει αναφέρει ως πολιτική επιρροή, υπερασπίστηκε ανοιχτά την ατζέντα του νέου δημάρχου, υπογραμμίζοντας ότι «το να μπορούν οι άνθρωποι να ζουν σε οικονομικά προσιτά σπίτια δεν είναι ακραίο», αλλά «σωστό και αξιοπρεπές». Το συγκεντρωμένο πλήθος, μερικές χιλιάδες άνθρωποι, αντέδρασε με ενθουσιασμό όταν ο γερουσιαστής ζήτησε από τους εκατομμυριούχους και τους δισεκατομμυριούχους να πληρώσουν περισσότερους φόρους, φωνάζοντας συνθήματα υπέρ της φορολόγησης των πλουσίων.
Στο κλίμα αυτό, η 27χρονη Μέι Χάρντμαν-Χιλ, που είχε εργαστεί εθελοντικά στην εκστρατεία του Μαμντάνι, περιέγραψε την αίσθηση ότι «η πολιτική ορμή μεγαλώνει», λέγοντας πως η πόλη γίνεται ολοένα και λιγότερο προσιτή, ενώ εξέφρασε τον ενθουσιασμό της για το γεγονός ότι «οι καθημερινοί άνθρωποι παίρνουν πίσω λίγη από την εξουσία».
Πριν από τη δημόσια τελετή, ο Μαμντάνι είχε δώσει τον όρκο του τα πρώτα λεπτά του νέου έτους στον ιστορικό σταθμό City Hall, παρουσία της γενικής εισαγγελέα της Νέας Υόρκης Λετίσια Τζέιμς και με τη σύζυγό του, Ράμα Ντουουάτζι, στο πλευρό του. Ως ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης, χρησιμοποίησε το Κοράνι στην ορκωμοσία του, σε μια κίνηση που παρουσιάστηκε ως πρωτιά για την πόλη.
Οι αντιδράσεις από τη ρεπουμπλικανική πλευρά ήρθαν άμεσα. Λίγες ώρες αργότερα, η βασική οργάνωση που εργάζεται για την εκλογή Ρεπουμπλικάνων στη Βουλή των Αντιπροσώπων τον χαρακτήρισε «ακραίο σοσιαλιστή», υποστηρίζοντας ότι κάθε δημόσια τοποθέτησή του θα μετατρέπεται σε πολιτικό φορτίο για τους Δημοκρατικούς στις αναμετρήσεις του 2026. Η αντιπαράθεση προμηνύεται έντονη, καθώς η ατζέντα για το υψηλό κόστος ζωής θεωρείται από μερίδα Δημοκρατικών κρίσιμο εργαλείο για να προσεγγίσουν ψηφοφόρους στις ενδιάμεσες εκλογές.
Στο οικονομικό σκέλος, ο αντιδήμαρχος Ντιν Φούλιχαν ανέφερε στους Financial Times ότι ο Μαμντάνι θα προχωρήσει το σχέδιό του για αύξηση της φορολογίας των εκατομμυριούχων, ώστε να χρηματοδοτήσει τις εξαγγελίες του και να στηρίξει τον δημοτικό προϋπολογισμό, εκτιμώντας ότι η υψηλότερη φορολογία δεν θα οδηγήσει τους εύπορους σε έξοδο από την πόλη. Από την πλευρά της, η κυβερνήτρια της πολιτείας της Νέας Υόρκης Κάθριν Χόκαλ έχει δηλώσει αντίθετη στην αύξηση της φορολόγησης φυσικών προσώπων, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης φόρων στις επιχειρήσεις, προκειμένου να καλυφθούν πιθανά κενά στον προϋπολογισμό, σε ένα περιβάλλον όπου οι ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις απειλούνται με περικοπές.
