Νέες κυρώσεις ΗΠΑ σε τουρκική τράπεζα για το Ιράν

Η Ουάσινγκτον προχώρησε σε νέο γύρο κυρώσεων, βάζοντας στο στόχαστρο την τουρκική Golden Global Investment Bank, μια τράπεζα με περιορισμένο μέγεθος και κεφάλαια που δεν ξεπερνούν τα 34 εκατομμύρια δολάρια. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της δέσμευσης του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, να εντείνει την πίεση προς το Ιράν, επιδιώκοντας να το απομονώσει οικονομικά. Η απόφαση ανακοινώθηκε την Παρασκευή, συνοδευόμενη από κυρώσεις και κατά των θυγατρικών της εν λόγω τράπεζας.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλάνο που είχε παρουσιάσει ο Μπέσεντ στα τέλη Αυγούστου, με στόχο να καταστήσει το Ιράν "οικονομικό παρία". Στο πλαίσιο αυτό, είχε προειδοποιήσει ότι θα επιβληθούν δευτερογενείς κυρώσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και άλλες οντότητες παγκοσμίως που θα διατηρήσουν επιχειρηματικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, αν και οι αναλυτές εκφράζουν επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των μέτρων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προηγούμενη απόφαση των ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις στα υποκαταστήματα της αιγυπτιακής τράπεζας Banque Misr στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το Δίκτυο Καταπολέμησης Οικονομικού Εγκλήματος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών είχε προτείνει την ανάκληση της πρόσβασης της τράπεζας σε αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μέσω των ανταποκριτριών τραπεζικών της σχέσεων στα ΗΑΕ, όπως μετέδωσε το Bloomberg. Οι ενέργειες αυτές, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη πείσει τους διεθνείς αναλυτές για την ουσιαστική τους επίδραση.

Ο Μπέσεντ, σε ανακοίνωσή του, υπογράμμισε την ελπίδα του να μην χρειαστεί να επιβληθούν κυρώσεις σε περισσότερες τράπεζες, τονίζοντας ότι αυτό εξαρτάται από το πόσο γρήγορα η διεθνής κοινότητα θα αντιληφθεί την ανάγκη να σταματήσει να στηρίζει το ιρανικό καθεστώς. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι πολλοί από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους του Ιράν, από τη Μέση Ανατολή έως την Κίνα, αντιμετωπίζουν με αδιαφορία τις αμερικανικές πιέσεις.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, έχει επιδείξει ανθεκτικότητα απέναντι σε δεκαετίες κυρώσεων, ενώ τους τελευταίους μήνες έχει υποστεί και στρατιωτικές επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων βομβαρδισμών και ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών της. Παρά τις πιέσεις, οι στρατηγικοί υπολογισμοί της χώρας δεν φαίνεται να έχουν μεταβληθεί.

Ο Μπέσεντ είχε δημιουργήσει υψηλές προσδοκίες, συγκρίνοντας την προσπάθειά του με τις αποβάσεις της D-Day στη Νορμανδία, που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, η αμερικανική διοίκηση διστάζει να λάβει μέτρα κατά της Κίνας, η οποία απορροφά πάνω από το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και αποτελεί κρίσιμο στήριγμα για την ιρανική οικονομία. Αντ' αυτού, οι ΗΠΑ επικεντρώνονται σε μικρότερες οντότητες, που πιθανόν να μην έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη λήψη αποφάσεων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Ο Μαξ Μέιζλις, ερευνητής στο Foundation for Defense of Democracies και πρώην στέλεχος του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, σχολίασε ότι η επιβολή κυρώσεων σε μια μικρή τουρκική τράπεζα, ακόμη και αν αυτή εξυπηρετεί ιδρύματα συνδεδεμένα με τους IRGC, δεν πρόκειται να αλλάξει ουσιαστικά την κατάσταση. Ο ίδιος τόνισε ότι για να επιφέρουν οι κυρώσεις αλλαγή συμπεριφοράς, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να ασκήσει πίεση στα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που διευκολύνουν το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου.

Πάντως, ο Μπέσεντ και άλλοι αξιωματούχοι δεν έχουν δημοσίως σηματοδοτήσει ότι θα προχωρήσουν σε μέτρα κατά κινεζικών τραπεζών. Αντιθέτως, έχουν αναφέρει ότι οι ΗΠΑ διεξήγαγαν παραγωγικές ιδιωτικές συνομιλίες με Κινέζους αξιωματούχους, μεταξύ άλλων και στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών και των διοικητών κεντρικών τραπεζών της G20, νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.