Νέες βρετανικές κυρώσεις σε ισραηλινούς οικισμούς

Το Ηνωμένο Βασίλειο προσανατολίζεται στην επιβολή ενός νέου καθεστώτος κυρώσεων που θα θέτει εκτός νόμου το εμπόριο με τους ισραηλινούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη. Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο του πολιτικού σχεδιασμού της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, αποσκοπεί στην ανάδειξη μιας πιο σθεναρής στάσης απέναντι στο Ισραήλ, σε μια προσπάθεια να ικανοποιηθούν οι προσδοκίες της αριστερόστροφης βάσης του Εργατικού Κόμματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το πρακτορείο Bloomberg, ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ εξετάζει τις επόμενες εβδομάδες μια δέσμη επιλογών για την ενίσχυση της πίεσης προς το Ισραήλ, με αφορμή την απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προχωρήσει στην ανέγερση κατοικιών σε μια στρατηγικής σημασίας περιοχή της Δυτικής Όχθης. Το βασικό σενάριο περιλαμβάνει τη θέσπιση μέτρων που θα αποτρέπουν την ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών με τους οικισμούς, τα οποία θεωρούνται παράνομα βάσει του διεθνούς δικαίου.

Παράλληλα, ο κ. Μίλιμπαντ μελετά την επέκταση του υφιστάμενου καθεστώτος κυρώσεων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έτσι ώστε να καλύπτει και την παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής βοήθειας. Το συγκεκριμένο ζήτημα έχει βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς κριτικής, καθώς θεωρείται ότι επιδεινώνει την ανθρωπιστική κρίση στη Λωρίδα της Γάζας. Επιπλέον, εξετάζεται το ενδεχόμενο η Βρετανία να υιοθετήσει ρητά τη μη δεσμευτική γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2024, η οποία χαρακτηρίζει παράνομη την ισραηλινή κατοχή εδαφών που πλέον αναγνωρίζονται από το Λονδίνο ως κράτος της Παλαιστίνης.

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται στον απόηχο της προκήρυξης διαγωνισμού από το Ισραήλ για την κατασκευή 1.200 κατοικιών σε οικισμούς στην περιοχή Ε1 της Δυτικής Όχθης. Η απόφαση αυτή έχει οξύνει τις εντάσεις μεταξύ Ισραηλινών εποίκων και Παλαιστινίων, ενώ την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δύσκολη προεκλογική περίοδο, ενόψει των γενικών εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για τις 27 Οκτωβρίου.

Ο πρωθυπουργός Μπέρναμ, την περασμένη Πέμπτη, συντάχθηκε με τους ηγέτες του Καναδά, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας, υπογράφοντας κοινή δήλωση που χαρακτηρίζει το σχέδιο κατασκευής κατοικιών ως "απαράδεκτο" και καλεί τον κ. Νετανιάχου να αποσύρει την προκήρυξη. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς καταδίκασε τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ περί νυχτερινών δολοφονιών στη Γάζα.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μίλιμπαντ, κατά τη διάρκεια ομιλίας του την Τετάρτη, δεσμεύτηκε για την επιβολή στοχευμένων κυρώσεων εναντίον Ισραηλινών που εμπλέκονται στην "παράνομη επέκταση των οικισμών" στη Δυτική Όχθη, με απώτερο στόχο την αποτροπή της "καταστροφής της λύσης των δύο κρατών". Οι οριστικές αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί ακόμη, ωστόσο ο κ. Μίλιμπαντ προετοιμάζει ανακοίνωση για τον επόμενο μήνα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, όπου πρόκειται να εκφωνήσει ομιλία για τη βρετανική πολιτική έναντι του Ισραήλ. Το θέμα αναμένεται να κυριαρχήσει και στο επερχόμενο ετήσιο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στο Λίβερπουλ.

Η ισραηλινή πλευρά αντέδρασε άμεσα, με τον υπουργό Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ να απορρίπτει τις βρετανικές δηλώσεις ως "πατερναλιστικές", υποστηρίζοντας το δικαίωμα του εβραϊκού λαού να ζει όπου επιλέγει. Ο κ. Σάαρ χαρακτήρισε την απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης ως "βαθιά ατυχή", επισημαίνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης των ήδη τεταμένων διμερών σχέσεων.

Παρά την ένταση των δηλώσεων, Βρετανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι τα νέα μέτρα ενδέχεται να έχουν περιορισμένο πρακτικό αντίκτυπο. Οι έμποροι έχουν τη δυνατότητα να παρακάμπτουν τις κυρώσεις μέσω της επανασήμανσης των προϊόντων, ενώ το Λονδίνο έχει επανειλημμένα τονίσει τον παράνομο χαρακτήρα των οικισμών. Ωστόσο, η κίνηση αυτή αποτελεί κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του πρωθυπουργού Μπέρναμ να διαφοροποιηθεί από τον προκάτοχό του, Κιρ Στάρμερ, ο οποίος είχε δεχθεί έντονη κριτική για την αρχική του στάση απέναντι στη στρα военική επιχείρηση στη Γάζα.

Η διαχείριση του ζητήματος από τον κ. Στάρμερ είχε προκαλέσει ρήγματα στην αριστερή πτέρυγα του κόμματος, συμβάλλοντας στην πτώση της δημοτικότητας των Εργατικών και στην ενίσχυση του Κόμματος των Πρασίνων. Ο κ. Μπέρναμ, ο οποίος επέστρεψε στο Κοινοβούλιο και οδήγησε στην αποχώρηση του κ. Στάρμερ, έχει ζητήσει συγγνώμη για τον χειρισμό του θέματος, αναγνωρίζοντας ότι το κόμμα "δεν το χειρίστηκε σωστά". Στο ίδιο πνεύμα, ο νέος υπουργός Άμυνας Γουές Στρίτινγκ δήλωσε πρόσφατα ότι το Ισραήλ "δεν έχει ανταποκριθεί" στα διεθνή πρότυπα.

Η πρόταση για την απαγόρευση του εμπορίου με τους οικισμούς έχει τεθεί στο τραπέζι και από τη Διακομματική Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Κοινοτήτων. Η πρόεδρος της επιτροπής, Έμιλι Θόρνμπερι, υποστήριξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει τη δυνατότητα να εφαρμόσει ανάλογα μέτρα με αυτά που επέβαλε εναντίον ρωσικών επιχειρήσεων στην κατεχόμενη Κριμαία. "Έχουμε μια ακροδεξιά κυβέρνηση στο Ισραήλ, η οποία κάνει ό,τι μπορεί για να εξαλείψει την ελπίδα ενός παλαιστινιακού κράτους", δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση Μπέρναμ οφείλει να περάσει από τα λόγια στην πράξη.