Κολακευτικές αναφορές για τον τρόπο διακυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκανε ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, πυροδοτώντας νέα συζήτηση για το πώς η Ουάσιγκτον αποτιμά πλέον τον ρόλο της Τουρκίας σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας. Σύμφωνα με όσα μετέδωσε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ Μανώλης Κωστίδης, ο Αμερικανός πρέσβης παρουσίασε την Τουρκία ως προεδρική δημοκρατία με τακτικές πολυκομματικές εκλογές, υποστηρίζοντας ότι η ισχυρή και συγκεντρωτική ηγεσία του Ερντογάν έχει προσφέρει σταθερότητα, οικονομικό δυναμισμό και περιφερειακή επιρροή.
Η αποτίμηση Μπάρακ για το τουρκικό μοντέλο
Ο Τομ Μπάρακ έσπευσε πάντως να διευκρινίσει ότι τα σχόλιά του δεν συνιστούν αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής υπέρ της δημοκρατικής διακυβέρνησης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια «ρεαλιστική αξιολόγηση» γύρω από το τι παράγει σταθερότητα, ώστε πάνω σε αυτή να μπορέσουν να εδραιωθούν η ευημερία και τα δικαιώματα. Η παρέμβασή του αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς έρχεται σε μια στιγμή όπου οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας δείχνουν να επαναξιολογούνται σε πιο πραγματιστική βάση.
Παράθυρο για λύση στο μέτωπο F-35 και S-400
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσαν και οι τοποθετήσεις του Αμερικανού πρέσβη για το χρόνιο αδιέξοδο γύρω από τα ρωσικά συστήματα S-400 και τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35. Ο Μπάρακ εκτίμησε ότι το ζήτημα μπορεί να λυθεί μέσα σε λίγους μήνες, με στοχευμένη διπλωματία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει βούληση να κλείσει μια εκκρεμότητα που επιβαρύνει τις διμερείς σχέσεις και τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Το Reuters έχει ήδη μεταδώσει ότι ο ίδιος εμφανίστηκε πρόσφατα αισιόδοξος πως το θέμα των αμερικανικών κυρώσεων για τους S-400 μπορεί να επιλυθεί σύντομα, ενώ παράλληλα σήμανε ότι η αμερικανική πλευρά είναι ανοιχτή σε μια μελλοντική επαναπροσέγγιση της Τουρκίας με το πρόγραμμα των F-35.
Σύμφωνα με τη γραμμή που περιγράφεται, μια πιθανή συμφωνία θα πρέπει να συμμορφώνεται με την αμερικανική νομοθεσία και ειδικά με τις απαιτήσεις του NDAA, κάτι που σημαίνει ότι θα χρειαστεί επαληθεύσιμη παύση κατοχής και λειτουργικότητας των S-400, μαζί με επίσημες πιστοποιήσεις από τα αμερικανικά υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών ότι δεν τίθεται σε κίνδυνο η ευαίσθητη τεχνολογία των F-35. Το ίδιο πλαίσιο είχε άλλωστε περιγράψει και το Reuters σε προηγούμενες αναφορές για τις αμερικανοτουρκικές διαπραγματεύσεις.
Νέα ισορροπία στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις
Η παρέμβαση Μπάρακ δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει την Τουρκία όλο και περισσότερο μέσα από το πρίσμα της στρατηγικής χρησιμότητας και λιγότερο μέσα από το φίλτρο της παραδοσιακής πολιτικής πίεσης για δημοκρατικά ελλείμματα. Αυτή η μετατόπιση δεν σημαίνει ότι η αμερικανική ρητορική για τα δικαιώματα εξαφανίζεται. Σημαίνει όμως ότι η Ουάσιγκτον φαίνεται πρόθυμη να προτάξει τη γεωπολιτική σταθερότητα, τη νατοϊκή ισορροπία και τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων με την Άγκυρα, σε μια περίοδο όπου η Μέση Ανατολή, η Μαύρη Θάλασσα και η Ανατολική Μεσόγειος παραμένουν ανοιχτά και αλληλοσυνδεόμενα μέτωπα.
