Νέο πλαίσιο ΗΠΑ-Ιράν για το Στενό του Ορμούζ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο διαπραγματεύσεων για την ανανέωση του πλαισίου συνεργασίας που είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο, με επίκεντρο τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με πακιστανική πηγή που επικαλείται η εφημερίδα "The National" με έδρα το Άμπου Ντάμπι, οι μεσολαβητές εργάζονται πάνω σε ένα επικαιροποιημένο μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα αντικαταστήσει εκείνο της 17ης Ιουνίου.

Το αρχικό μνημόνιο είχε καθορίσει τους όρους για το άνοιγμα του στενού και είχε προβλέψει διαπραγματεύσεις για μόνιμη κατάπαυση του πυρός, στο πλαίσιο μιας 60ήμερης παύσης των εχθροπραξιών. Η νέα πρόταση, όπως μεταδίδουν διεθνή μέσα, στοχεύει στην επέκταση αυτής της περιόδου και στην ενίσχυση των εγγυήσεων για την απρόσκοπτη διέλευση των εμπορικών πλοίων.

Ο Πακιστανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ανταλλάσσονται μηνύματα και ότι οι έμμεσες συνομιλίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, με βασικό ζητούμενο το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και η διατήρησή του ανοιχτού. Το Πακιστάν έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, ενώ το Κατάρ και το Ομάν συμμετέχουν επίσης στις προσπάθειες διευκόλυνσης της επικοινωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Σύμφωνα με το Axios, το οποίο επικαλείται δύο περιφερειακές πηγές και έναν αξιωματούχο των ΗΠΑ, η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία προβλέπει αρχική διάρκεια 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης. Η προκαταρκτική συμφωνία, που ενδέχεται να ανακοινωθεί εντός της ημέρας, ορίζει ότι όλα τα πλοία που εισέρχονται στο στενό θα ακολουθούν τη βόρεια διαδρομή, εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ όσα εξέρχονται θα διέρχονται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, χωρίς διόδια για την περίοδο των 60 ημερών.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, και εν αναμονή οριστικής συμφωνίας, το τμήμα του στενού μεταξύ των δύο χωρών θα αποναρκοθετηθεί, σύμφωνα με το κείμενο της πρότασης, το οποίο ωστόσο δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι οι συνομιλίες με το Ιράν είναι "πολύ καλές", προειδοποιώντας παράλληλα την Τεχεράνη για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση υπαναχώρησης από μια ενδεχόμενη συμφωνία. "Θα γνωρίζουμε σε 48 ώρες", ανέφερε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιβεβαίωσε την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και το Ομάν, σημειώνοντας ότι δεν έχει συναφθεί ακόμη οριστική συμφωνία, αλλά εκφράζοντας αισιοδοξία για ολοκλήρωση πολύ σύντομα. Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, μίλησε στο CNBC για συμφωνία που θα μπορούσε να κλειστεί "σήμερα ή αύριο", με στόχο να ξανανοίξει το στενό.

Το Κατάρ, το οποίο μεσολαβεί μαζί με το Πακιστάν και το Ομάν, έκανε λόγο για προσπάθειες "σε εξέλιξη" για την εξεύρεση βραχυπρόθεσμης λύσης που θα επέτρεπε την επανεκκίνηση του διαλόγου, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του εμιράτου, Ματζίντ αλ Ανσάρι.

Ωστόσο, παρά την αισιοδοξία της κυβέρνησης Τραμπ για σημαντική πρόοδο εντός των επόμενων ημερών, οι διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια. Η πακιστανική πηγή ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν διαβεβαιώσεις ότι "όλες οι θαλάσσιες οδοί" θα παραμείνουν ανοιχτές για το εμπόριο και τη διέλευση, ενώ υπάρχουν διαφωνίες σχετικά με τις λεπτομέρειες της συμφωνίας.

Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) προτιμούν να διατυπώνονται όλα τα σημεία ανοιχτά σε οποιαδήποτε συμφωνία, σύμφωνα με τον αξιωματούχο. Παράλληλα, ιρανικό μέσο ενημέρωσης που συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανέφερε ότι οι απειλές του Τραμπ για επανάληψη των επιθέσεων επιβραδύνουν τις διαπραγματεύσεις, με το Sepahnews να επικαλείται ιρανική πηγή που αποδίδει τις καθυστερήσεις στην "αμερικανική παρέμβαση και τις απειλές του Τραμπ".