Νέο σοκ στην ευρωπαϊκή οικονομία από την ένταση ΗΠΑ-Ιράν

Η ευρωπαϊκή οικονομία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο έντονης αβεβαιότητας, μετά την επίσημη δήλωση του πρώην προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η εκεχειρία μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης έχει πλέον λήξει. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες από αξιωματούχους της περιοχής, προκαλεί αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και θέτει σε κίνδυνο την εύθραυστη οικονομική σταθερότητα της Γηραιάς Ηπείρου.

Η κατάρρευση των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων είχε άμεσο αντίκτυπο στην αγορά πετρελαίου, ωθώντας τις τιμές σε ανοδική τροχιά. Αυτή η νέα πίεση στις τιμές της ενέργειας έρχεται να προστεθεί στις ήδη υπάρχουσες προκλήσεις, ακριβώς τη στιγμή που οι αρχικές επιπτώσεις της σύγκρουσης είχαν αρχίσει να εξασθενούν. Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών, Έελκο Χάινεν, σχολίασε από τις Βρυξέλλες ότι η αύξηση των τιμών ενέργειας ασκεί πρόσθετη πίεση στην οικονομία, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη ως μη θετική. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ένα Ιράν με πυρηνικά όπλα θα αποτελούσε εξίσου σοβαρή απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια.

Η νέα έξαρση της έντασης στη Μέση Ανατολή επιβεβαιώνει τους φόβους των Ευρωπαίων υπευθύνων χάραξης πολιτικής, οι οποίοι εξέφραζαν έντονη ανησυχία για το αμερικανικό μνημόνιο με το Ιράν. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είχε ήδη προαναγγείλει την πιθανότητα νέας αύξησης των επιτοκίων, μετά από εκείνη του Ιουνίου. Οι δηλώσεις του Τραμπ ενίσχυσαν τα στοιχήματα των επενδυτών για περαιτέρω νομισματική σύσφιγξη, αυξάνοντας την πίεση στις αγορές.

Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοάχιμ Νάγκελ, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η κατάσταση έχει επιστρέψει στο σημείο μηδέν, υπογραμμίζοντας την αβεβαιότητα που επικρατεί. Ο πληθωρισμός, ο οποίος είχε αρχίσει να υποχωρεί, αποτελεί και πάλι σημείο ανησυχίας. Ο δείκτης για την ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 2,8% τον προηγούμενο μήνα, παραμένοντας πάνω από τον στόχο του 2%, αλλά χαμηλότερα από τις αρχικές προσδοκίες. Ωστόσο, η νέα ενεργειακή κρίση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης δευτερογενών επιδράσεων, όπως οι αυξημένες απαιτήσεις των εργαζομένων για μισθολογικές αυξήσεις.

Η αναζωπύρωση των ανησυχιών για τις τιμές συμπίπτει με τη συζήτηση των υπουργών Οικονομικών για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε τον προηγούμενο μήνα να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να αποκλίνουν από τους δημοσιονομικούς κανόνες, λόγω της κρίσης. Οι χώρες μπορούν πλέον να δαπανούν έως και 0,3% του ΑΕΠ για ενεργειακά μέτρα, χωρίς να υπολογίζονται στο όριο του 3% για το δημοσιονομικό έλλειμμα. Σε αυτά περιλαμβάνονται και οι δαπάνες για την πυρηνική ενέργεια, όπως μετέδωσε το Bloomberg, ενόψει της σημερινής συζήτησης.

Πέρα από τον πληθωρισμό, η οικονομική ανάπτυξη αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις. Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία από τη Γερμανία, που υποδήλωναν μια πιθανή ανάκαμψη, η ανησυχία είναι ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει υποτονική. Νοικοκυριά και επιχειρήσεις περιορίζουν τις δαπάνες τους λόγω των αυξημένων λογαριασμών ενέργειας, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο οικονομικής επιβράδυνσης.

Ο επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Βάλντις Ντομπρόβσκις, δήλωσε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να καλύπτεται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας και μεταβλητότητας. Η εκεχειρία, όπως είπε, δεν τηρείται στην πράξη, ενώ υπάρχουν νέοι αποκλεισμοί στα Στενά του Ορμούζ. Παρόλα αυτά, τόνισε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία αποδεικνύεται ανθεκτική απέναντι στο σοκ στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.