Νέο τελεσίγραφο σε Αφγανούς χωρίς βίζα

Σε μια νέα, αυστηρότερη φάση εισέρχεται η μεταναστευτική πολιτική του Πακιστάν, καθώς το υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε εντολή προς όλες τις δυνάμεις επιβολής του νόμου να προχωρούν στη σύλληψη κάθε Αφγανού υπηκόου που διαμένει στη χώρα χωρίς να διαθέτει έγκυρη βίζα. Το μέτρο, το οποίο τίθεται σε ισχύ από τις 10 Ιουλίου 2026, σύμφωνα με έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου, σηματοδοτεί μια δραματική κλιμάκωση της πολιτικής μαζικών απελάσεων που εφαρμόζει η κυβέρνηση του Ισλαμαμπάντ.

Η σχετική οδηγία, η οποία επιβεβαιώθηκε από αξιωματούχο στο Γαλλικό Πρακτορείο, είναι σαφής και κατηγορηματική: από τις 10 Ιουλίου 2026, κάθε Αφγανός πολίτης που θα εντοπίζεται στο πακιστανικό έδαφος χωρίς νόμιμη βίζα θα συλλαμβάνεται άμεσα. Η εντολή αυτή, που απευθύνεται σε όλες τις επαρχίες και τα εδάφη της χώρας, ελλοχεύει τον κίνδυνο να επιδεινώσει περαιτέρω μια ήδη σκληρή πολιτική επαναπατρισμού, η οποία έχει οδηγήσει στην απέλαση εκατομμυρίων ανθρώπων. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί από αυτούς ζούσαν στο Πακιστάν επί δεκαετίες, ενώ ένα σημαντικό κύμα έφτασε μετά την επάνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν το 2021.

Κύμα απελάσεων και ανθρωπιστικές ανησυχίες

Υπέρμαχοι των δικαιωμάτων των προσφύγων και των μεταναστών καταγγέλλουν ότι οι πακιστανικές αρχές συστηματικά συλλαμβάνουν και κρατούν Αφγανούς τα τελευταία χρόνια, πραγματοποιώντας παράλληλα εφόδους και ελέγχους σε γειτονιές όπου διαβιεί μεγάλος αριθμός τους. Τα προηγούμενα κύματα απελάσεων είχαν ως κύριο στόχο όσους δεν διέθεταν έγγραφα καταγραφής, είτε από τον ΟΗΕ είτε από τις τοπικές αρχές. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, αρκετοί απελάθηκαν μέσω επίσημων διαδικασιών, ωστόσο πολλοί επέστρεψαν οικειοθελώς στο Αφγανιστάν, επικαλούμενοι ανυπέρβλητες πιέσεις που τους ανάγκασαν να εγκαταλείψουν τη χώρα υποδοχής.

Η νέα οδηγία φαίνεται να επισημοποιεί και να καθιστά ακόμη πιο άκαμπτη την πολιτική κράτησης, σε μια περίοδο που το Πακιστάν έχει δεσμευτεί να λάβει δραστικά μέτρα κατά της αυξανόμενης δραστηριότητας μαχητών. Το Ισλαμαμπάντ υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις αυτές υποκινούνται από το Αφγανιστάν, μια κατηγορία που οι αφγανικές αρχές απορρίπτουν κατηγορηματικά. Αξιοσημείωτο είναι ότι η οδηγία δεν διευκρινίζει το νομικό καθεστώς των συλληφθέντων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε να διωχθούν ποινικά, είτε να τους επιβληθούν διοικητικές κυρώσεις, είτε να απελαθούν απευθείας.

Καταγραφή και καθημερινές αναφορές

Παράλληλα, η ντιρεκτίβα υποχρεώνει τις πακιστανικές επαρχίες να καταγράφουν λεπτομερώς τον αριθμό των Αφγανών που συλλαμβάνονται χωρίς βίζα, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται εναντίον τους. Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να κοινοποιούνται στην κεντρική κυβέρνηση μέσω καθημερινών αναφορών, ξεκινώντας από τις 11 Ιουλίου. Η έκδοση της οδηγίας πραγματοποιήθηκε την επομένη μιας πολύνεκρης επίθεσης εναντίον στρατοπέδου παραστρατιωτικών δυνάμεων στο Καράτσι. Οι πακιστανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι στην επίθεση συμμετείχε ένας Αφγανός υπήκοος, ενώ προχώρησαν σε αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον αποθηκών όπλων και κρησφύγετων της ένοπλης οργάνωσης στο Αφγανιστάν.

Οι δυνάμεις ασφαλείας του Πακιστάν ανακοίνωσαν σήμερα ότι εξουδετέρωσαν τουλάχιστον 29 ενόπλους σε χερσαίες και αεροπορικές επιχειρήσεις κατά μήκος των συνόρων. Από την πλευρά τους, οι Αφγανοί Ταλιμπάν κάνουν λόγο για τουλάχιστον 38 αμάχους που σκοτώθηκαν από τα πακιστανικά αεροπορικά πλήγματα, σε μια περιοχή που βρίσκεται σε διαρκή αναβρασμό.

Η ανθρωπιστική κρίση και τα στοιχεία του ΟΗΕ

Τέσσερις δεκαετίες πολέμου έχουν αναγκάσει εκατομμύρια Αφγανούς να αναζητήσουν καταφύγιο στο γειτονικό Πακιστάν. Εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον άνθρωποι έφτασαν μετά την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων το 2021, πολλοί από αυτούς με την ελπίδα να επανεγκατασταθούν σε τρίτες χώρες. Αντιμέτωπο με κλιμακούμενες επιθέσεις, το Πακιστάν ανακοίνωσε ήδη από το 2023 την πρόθεσή του να απελαύνει όσους διαμένουν παράνομα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΟΗΕ, περισσότεροι από 2,3 εκατομμύρια Αφγανοί έχουν επιστρέψει στο Αφγανιστάν από τότε, εκ των οποίων 516.000 από την αρχή του τρέχοντος έτους, σε μια χώρα που ήδη μαστίζεται από μια βαθιά ανθρωπιστική κρίση. Παρά τις μαζικές επιστροφές, το Πακιστάν εξακολουθεί να φιλοξενεί πάνω από ένα εκατομμύριο Αφγανούς, η πλειονότητα των οποίων έχει το καθεστώς του πρόσφυγα.