Νέοι μυστικοί πυρήνες του Ιράν στο Ιράκ

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που μεταδίδει το πρακτορείο Reuters, το επίλεκτο σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν έχει προχωρήσει στη σύσταση νέων, άκρως απόρρητων στρατιωτικών πυρήνων στο Ιράκ. Ο στόχος αυτής της κίνησης είναι η διεξαγωγή επιθέσεων εναντίον χωρών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις, παρακάμπτοντας τα παραδοσιακά και ευρέως γνωστά δίκτυα πολιτοφυλακών, προκειμένου να αποφευχθεί ο εντοπισμός τους από τις υπηρεσίες πληροφοριών.

Οκτώ διαφορετικές ιρακινές πηγές, μεταξύ των οποίων στρατιωτικοί αξιωματούχοι και διοικητές πολιτοφυλακών, επιβεβαίωσαν την ύπαρξη τριών έως τεσσάρων ομάδων, η κάθε μία εκ των οποίων απαρτίζεται από περίπου δέκα επίλεκτους Ιρακινούς σιίτες μαχητές. Οι ομάδες αυτές φέρονται να έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον επτά επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) από περιοχές της ερήμου κοντά στις νότιες πόλεις Βασόρα και Σαμάουα. Οι επιθέσεις, που έλαβαν χώρα μεταξύ 20ής Απριλίου και 17ης Μαΐου, είχαν ως στόχους το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Παρότι αρκετά από τα μέλη των νέων πυρήνων προέρχονται από την "Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ", μια ομπρέλα σκληροπυρηνικών σιιτικών φατριών, οι ίδιες οι ομάδες λειτουργούν εκτός της επίσημης δομής διοίκησής της. Η βασική διαφοροποίηση έγκειται στο ότι αναφέρονται απευθείας στους Φρουρούς της Επανάστασης, γεγονός που υποδηλώνει μια σαφή αλλαγή στην επιχειρησιακή στρατηγική της Τεχεράνης.

Η δημιουργία αυτών των μυστικών πυρήνων ερμηνεύεται από αναλυτές ως μια προσπάθεια του Ιράν να διατηρήσει την ικανότητά του να ασκεί στρατιωτική επιρροή σε ολόκληρη την περιοχή, σε μια περίοδο που οι παραδοσιακές ένοπλες ομάδες-πληρεξούσιοί του έχουν υποστεί σημαντικά πλήγματα. Παράλληλα, οι ίδιοι οι στρατιωτικοί και οικονομικοί πόροι του Ιράν έχουν εξαντληθεί λόγω των πολυμέτωπων συγκρούσεων. Οι πέντε διοικητές πολιτοφυλακών που μίλησαν στο Reuters τόνισαν ότι πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή, ώστε να παρακαμφθεί η απροθυμία ορισμένων ισχυρών σιιτικών παρατάξεων να εμπλακούν σε νέες συγκρούσεις.

Το Ιράκ, με τη σιιτική του πλειοψηφία, αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα κομβικό πεδίο επιρροής για την Τεχεράνη. Οι πολυάριθμες πολιτοφυλακές που δρουν στη χώρα αποτελούν βασικό πυλώνα του περιφερειακού "Άξονα της Αντίστασης", ο οποίος εκτείνεται από τη Γάζα και τον Λίβανο έως την Υεμένη. Οι ομάδες που δρουν υπό τη σημαία της Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ έχουν αναλάβει την ευθύνη για δεκάδες επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων, προκαλώντας θανατηφόρα αεροπορικά αντίποινα, ιδίως μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.

Ωστόσο, η νέα στρατηγική φαίνεται να γεννάται από την ανάγκη προσαρμογής σε ένα μεταβαλλόμενο τοπίο. Αρκετές ισχυρές σιιτικές παρατάξεις, όπως οι "Asaib Ahl al-Haq" και οι "Imam Ali Brigades", έχουν ήδη ανακοινώσει την πρόθεσή τους να αφοπλιστούν και να ενταχθούν στην πολιτική διαδικασία, μετά από επανειλημμένες πιέσεις των ΗΠΑ προς την ιρακινή κυβέρνηση. Αυτή η εξέλιξη, σύμφωνα με τον στρατηγό ε.α. του ιρακινού στρατού, Τζασίμ αλ-Μπαχάντλι, και δύο βουλευτές της σιιτικής κυβερνητικής συμμαχίας, πιθανότατα ώθησε τους Φρουρούς της Επανάστασης να δημιουργήσουν νέες, πιο πιστές και άμεσα ελεγχόμενες ομάδες.

Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και το ακανθώδες ζήτημα των πληρεξουσίων

Η υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, την περασμένη Τετάρτη, δεν φαίνεται να επιλύει το ζήτημα της στήριξης της Τεχεράνης προς τις ένοπλες ομάδες. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι η υποστήριξη προς τις "ομάδες αντίστασης" δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, από την πλευρά του, επανέλαβε την απαίτηση προς την ιρακινή κυβέρνηση να λάβει άμεσα μέτρα για την εξουδετέρωση όλων των αποσταθεροποιητικών δραστηριοτήτων του Ιράν στο έδαφός της.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο νέος πρωθυπουργός του Ιράκ, Αλί αλ-Ζαΐντι, και ο απεσταλμένος των ΗΠΑ, Τομ Μπάρακ, συζήτησαν τη Δευτέρα σχέδια για τον πλήρη αφοπλισμό και τη διάλυση όλων των ένοπλων ομάδων που δρουν εκτός κρατικού ελέγχου. Οι νέοι πυρήνες, που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, δρουν με άγνωστα ονόματα και ελάχιστη δημόσια προβολή. Σύμφωνα με τις πηγές ασφαλείας, πραγματοποίησαν τρεις επιθέσεις με drones εναντίον του Κουβέιτ, δύο εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και δύο εναντίον των ΗΑΕ, με στόχους όπως η αεροπορική βάση "Ali Al Salem" και το διεθνές αεροδρόμιο του Κουβέιτ.

Η στρατηγική αυτή αντανακλά την ανάγκη του Ιράν να εξοικονομήσει πόρους, βασιζόμενο σε έναν περιορισμένο αριθμό πιο ριζοσπαστικοποιημένων στελεχών, πρόθυμων να δράσουν με περιορισμένη οικονομική υποστήριξη. Η Τεχεράνη, που έχει αφιερώσει δεκαετίες και δισεκατομμύρια δολάρια στην ανάπτυξη του περιφερειακού της δικτύου, βλέπει τις συμμαχίες της να αποδυναμώνονται, με τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και τους Χούθι να έχουν δεχθεί σφοδρά πλήγματα, ενώ η πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία διέκοψε μια κρίσιμη οδό ανεφοδιασμού.