Νομοσχέδιο Ανάπτυξης: Κίνητρα για ξένες επενδύσεις έως 50 εκατ. ευρώ

Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται προς συζήτηση το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που θεσπίζει ειδικό πλαίσιο για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ), με στόχο την προσέλκυση μη εγχώριων κεφαλαίων και τη δημιουργία ενιαίων διαδικασιών αξιολόγησης, έγκρισης, παρακολούθησης και ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων. Η νομοθετική πρωτοβουλία επιδιώκει να καλύψει την ανάγκη παροχής στοχευμένων κινήτρων για επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από κεφάλαια εκτός Ελλάδας, ενισχύοντας παράλληλα τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των σχετικών διαδικασιών.

Το ειδικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων αφορά επενδύσεις σε εννέα στρατηγικούς τομείς: μεταποίηση και βιομηχανική παραγωγή, έρευνα, εφαρμοσμένη καινοτομία και τεχνητή νοημοσύνη, βιομηχανοποιημένη πρωτογενή παραγωγή, βιοτεχνολογία, αμυντική βιομηχανία και αεροναυπηγική, εφοδιαστική αλυσίδα, αποθήκευση (logistics), Υγεία – Κέντρα Αποθεραπείας και Αποκατάστασης, καθώς και κοινωνική πρόνοια – Κέντρα Παροχής Υπηρεσιών Οίκων Ευγηρίας. Οι ενισχύσεις περιλαμβάνουν φορολογικές απαλλαγές, ταχείες αδειοδοτήσεις με έκδοση εγκρίσεων και αδειών εντός δύο μηνών από την υποβολή πλήρων φακέλων, παροχή δανείων με εγγύηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, διευκόλυνση χορήγησης αδειών διαμονής για την υλοποίηση και λειτουργία της επένδυσης.

Επενδυτικό εύρος και όρια ενισχύσεων

Το επιλέξιμο κόστος κάθε επενδυτικού σχεδίου πρέπει να κυμαίνεται από 10 εκατομμύρια έως 50 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, τίθενται ανώτατα όρια στις χορηγούμενες ενισχύσεις, ώστε να διασφαλίζεται η αναλογική κατανομή των δημοσίων πόρων και η συμμόρφωση με το ενωσιακό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων. Ειδικότερα, το συνολικό ποσό ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 εκατομμύρια ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο, ενώ για συνεργαζόμενες και συνδεδεμένες επιχειρήσεις τα σωρευτικά όρια ανέρχονται σε 20 εκατομμύρια και 50 εκατομμύρια ευρώ αντίστοιχα.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, το νέο καθεστώς αποσκοπεί στην αύξηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος από το εξωτερικό και στην αξιοποίηση μη εγχώριων κεφαλαίων για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Από την πρώτη ημέρα επεξεργασίας του νομοσχεδίου στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, το υπουργείο Ανάπτυξης διευκρίνισε ότι δεν προβλέπονται επιχορηγήσεις αλλά φοροαπαλλαγές και αδειοδοτήσεις, με σκοπό τη διευκόλυνση παραγωγικών επενδύσεων που θα συμβάλλουν στον παραγωγικό μετασχηματισμό, στη δημιουργία καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας και στην ανάπτυξη περιοχών βάσει στρατηγικού σχεδίου.

Κατά τη δεύτερη ανάγνωση, ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Νεοκλής Κρητικός, τόνισε ότι τα επενδυτικά σχέδια που θα χρηματοδοτούνται από μη εγχώρια κεφάλαια θα συνδέονται με ποιοτικούς αναπτυξιακούς στόχους, λειτουργώντας ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης και δημιουργώντας νέες ποιοτικές και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Η βασική επιδίωξη του νομοθέτη είναι η διοχέτευση ξένων κεφαλαίων σε επενδύσεις με πλήρη κύκλο υλοποίησης και λειτουργίας, προκειμένου να ενισχυθεί η αναπτυξιακή δραστηριότητα και η οικονομία.

Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Νικητιάδης, ζήτησε να αποσαφηνιστεί με σαφή αναδιατύπωση στο νομοσχέδιο τι συνιστά μη εγχώριο κεφάλαιο, προτείνοντας να υιοθετηθούν οι ορισμοί του ΟΟΣΑ και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Το ΠΑΣΟΚ θέτει ως προαπαιτούμενο για την τελική του στάση στην Ολομέλεια να προσδιοριστούν συγκεκριμένα και αναλυτικά τα φορολογικά κίνητρα, ώστε η εθνική αντιπροσωπεία να γνωρίζει το ύψος της φορολογικής απαλλαγής πριν ψηφίσει, και όχι να εναποτίθενται στην κρίση του υπουργού κατά την προκήρυξη του εκάστοτε καθεστώτος.

Ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ, Χρήστος Τσοκάνης, δήλωσε ότι «υπάρχει η πατρίδα που τα τσεπώνει και υπάρχει και η πατρίδα που ματώνει», κατηγορώντας ότι αυτοί που επωφελούνται είναι εφοπλιστές, βιομήχανοι, ενεργειακοί όμιλοι, τουριστικοί όμιλοι, κέντρα logistics, τράπεζες και στρατηγικοί επενδυτές, οι οποίοι απολαμβάνουν φοροασυλία, εισφοροασυλία και προνόμια.

Ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης, Βασίλης Βιλιάρδος, υποστήριξε ότι η φορολογική απαλλαγή πρέπει να περιοριστεί αποκλειστικά στα καθαρά κέρδη που προέρχονται από τη δραστηριότητα συγκεκριμένης ενισχυμένης επένδυσης, με ξεχωριστή λογιστική παρακολούθηση. Επίσης, ζήτησε η οριστική θεμελίωση και έναρξη χρήσης των φορολογικών κινήτρων να συνδέεται αυστηρά με την ολοκλήρωση και έναρξη παραγωγικής λειτουργίας της επένδυσης, και να διασφαλίζεται ότι τα κίνητρα δεν θα δημιουργούν δυσμενείς διακρίσεις σε βάρος υφιστάμενων εγχώριων επιχειρήσεων, μέσω παράλληλης ενίσχυσης των αντίστοιχων καθεστώτων του αναπτυξιακού νόμου.

Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Γιαννούλης, ανέφερε ότι το νομοσχέδιο δεν οδηγεί στους στόχους που περιγράφει και προανήγγειλε ότι στην Ολομέλεια η κυβέρνηση θα πρέπει να απαντήσει σε ερωτήματα της κοινωνικής πλειοψηφίας για την επιβίωσή της και της χώρας, όπως το ράλι τιμών, η αδυναμία των νοικοκυριών να καλύψουν βασικές ανάγκες και η απροθυμία για ουσιαστική παρέμβαση στη μείωση των τιμών των καυσίμων.

Ο ειδικός αγορητής της «Νίκης», Κομνηνός Δελβερούδης, χαρακτήρισε το σχέδιο νόμου «βαθύτατα προβληματικό, πρόχειρο και επικίνδυνα αδιαφανές», υποστηρίζοντας ότι δεν υπηρετεί την ουσιαστική παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, αλλά θεσμοθετεί προνομιακές ρυθμίσεις για λίγους εκλεκτούς, καταστρατηγώντας την ισονομία και το εθνικό συμφέρον. Κατήγγειλε επίσης ότι η κυβέρνηση ζητά λευκή επιταγή αντί να θέσει ένα αυστηρό, διαφανές και δίκαιο κανονιστικό πλαίσιο που θα προσέλκυε σοβαρές μακροπρόθεσμες επενδύσεις έντασης γνώσης και εγχώριας προστιθέμενης αξίας.

Ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρος Καζαμίας, επισήμανε την έλλειψη αναγκαίων εγγυήσεων για το εργασιακό καθεστώς και ζήτησε από την κυβέρνηση να εξηγήσει από ποιον δημοσιονομικό χώρο θα καλυφθούν οι φοροαπαλλαγές. Δήλωσε ότι «δεν θέλουμε κίνητρα σε πολυεθνικές επιχειρήσεις από τρίτες χώρες για να αποκτήσουμε γηροκομεία στη χώρα, ή για να δοθούν ακόμη περισσότερες λειτουργίες της Δημόσιας Υγείας σε ιδιώτες που τελικά θα επιβαρύνουν την τσέπη του πολίτη, όταν θέλει να έχει μία σοβαρή περίθαλψη υγειονομική».

Αντιδράσεις και για τα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός

Μεγάλο μέρος των παρεμβάσεων των βουλευτών της αντιπολίτευσης απασχόλησαν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν σήμερα από τον πρωθυπουργό. Ο παριστάμενος υφυπουργός Ανάπτυξης, Λάζαρος Τσαβδαρίδης, σχολίασε ότι «γίναμε για άλλη μια φορά, 'μάρτυρες' μιας ανέξοδης, λαϊκίστικης αντιμετώπισης της κοινοβουλευτικής διαδικασίας εκ μέρους της αντιπολίτευσης. Όποτε ανακοινώνονται κάποια μέτρα, η αντιπολίτευση επιδίδεται σε πλειοδοσία άνευ όρων, η οποία δεν έχει καμία σχέση με τις πραγματικές αντοχές και δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας, απλώς θέλει να 'χαϊδεύει τα αυτιά', γιατί ξέρει ότι ποτέ δεν πρόκειται να κληθεί να εφαρμόσει αυτά τα οποία προτείνει. Η διαφορά μας λοιπόν, από την αντιπολίτευση, είναι ότι εμείς μένουμε μακριά από τα συνθήματα και τις εύκολες λύσεις».

Για τα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, ο υφυπουργός Ανάπτυξης σημείωσε ότι στόχος είναι να στηριχθεί η κοινωνία χωρίς να ναρκοθετηθούν οι αντοχές της οικονομίας, ότι λόγω της ρευστότητας της κατάστασης οι παρεμβάσεις θα εξετάζονται πλέον ανά δεκαπενθήμερο, και ότι κάθε ευρύτερη πρωτοβουλία θα πρέπει να έχει και μια ευρωπαϊκή σφραγίδα, γι' αυτό ο πρωθυπουργός απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν έκτακτη ευελιξία για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Σε σχέση με το νομοσχέδιο, ο κ. Τσαβδαρίδης ενημέρωσε την επιτροπή της Βουλής ότι η νέα οργανική μονάδα για τις άμεσες ξένες επενδύσεις θα είναι έτοιμη εντός δύο μηνών. Απαντώντας στην κριτική ότι «όλα θα ρυθμίζονται από την εκτελεστική εξουσία», ο υφυπουργός Ανάπτυξης είπε ότι τα κίνητρα θα ρυθμίζονται μόνο με προκήρυξη, ώστε να υπάρχει η αναγκαία ευελιξία και προσαρμοστικότητα του επενδυτικού πλαισίου στις εκάστοτε δημοσιονομικές συνθήκες και δυνατότητες, όπως και στις μεταβολές του ενωσιακού δικαίου περί κρατικών ενισχύσεων. Επισήμανε εξάλλου ότι θα καθορίζεται με την προκήρυξη μεγαλύτερο ύψος ενίσχυσης στις παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές.