Νοσηλευτές και ΕΚΑΒ στα ΒΑΕ: Το όριο ηλικίας και οι μειώσεις αποδοχών

Νέο καθεστώς συνταξιοδότησης ανοίγει για νοσηλεύτριες, νοσηλευτές, τραυματιοφορείς, οδηγούς και διασώστες ασθενοφόρων του δημόσιου συστήματος Υγείας, μέσω της ένταξης στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα. Η ρύθμιση, όμως, συνοδεύεται από αυστηρές ηλικιακές και ασφαλιστικές προϋποθέσεις, ενώ φέρνει και άμεση μείωση στις μηνιαίες αποδοχές λόγω αυξημένων εισφορών.

Το κρίσιμο όριο αφορά κυρίως όσους είναι κάτω των 55 ετών, καθώς αυτοί μπορούν να αξιοποιήσουν ουσιαστικά το νέο πλαίσιο για ευνοϊκότερη έξοδο στη σύνταξη. Για τους μεγαλύτερους εργαζόμενους, το όφελος περιορίζεται, αφού ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης στα ΒΑΕ δύσκολα μπορεί να συμπληρωθεί πριν από τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης.

Η ένταξη στα Βαρέα δεν είναι χωρίς κόστος. Οι εργαζόμενοι που θα υπαχθούν στο νέο καθεστώς θα δουν τις καθαρές αποδοχές τους να μειώνονται έως και 3,2%, καθώς θα καταβάλλουν υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική σύνταξη. Πρόκειται για μια ρύθμιση που προσφέρει προοπτική ταχύτερης συνταξιοδότησης, μεταφέροντας όμως μέρος του κόστους στους ίδιους τους υγειονομικούς.

Αίτηση μέσα σε έξι μήνες για την ένταξη στα ΒΑΕ

Μετά την ψήφιση του νόμου για την ένταξη υγειονομικού προσωπικού στα Βαρέα, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση εντός έξι μηνών. Η ασφάλιση στο καθεστώς ΒΑΕ δεν ξεκινά αμέσως, αλλά από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από την κατάθεση της αίτησης. Έτσι, αν η αίτηση υποβληθεί τον Σεπτέμβριο, η υπαγωγή στα Βαρέα αρχίζει από την 1η Νοεμβρίου.

Η ρύθμιση αφορά εργαζόμενους σε νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας και στο ΕΚΑΒ. Περιλαμβάνει προσωπικό που απασχολείται σε κλινικές, μικροβιολογικά και βιοχημικά εργαστήρια, καθώς και συγκεκριμένες ειδικότητες, όπως νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς ασθενοφόρων, βοηθούς ασθενοφόρων και διασώστες.

Βασική προϋπόθεση είναι οι εργαζόμενοι να υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου και να απασχολούνται αποκλειστικά στις ειδικότητες που εντάσσονται στο νέο καθεστώς. Η διάταξη δεν καλύπτει γενικά και αόριστα όλο το προσωπικό των δομών Υγείας, αλλά συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων που συνδέονται άμεσα με ανθυγιεινή και επιβαρυμένη εργασία.

Οι όροι συνταξιοδότησης και το κόστος των πλασματικών ετών

Για τη συνταξιοδότηση απαιτείται η συμπλήρωση του 62ου έτους ηλικίας και τουλάχιστον 15 συντάξιμων ετών. Από αυτά, τα 12 χρόνια πρέπει να έχουν διανυθεί αποκλειστικά στις ειδικότητες που υπάγονται στα ΒΑΕ, ενώ τουλάχιστον 3 χρόνια πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στην τελευταία 17ετία πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή πριν από την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης.

Για την επικουρική σύνταξη εφαρμόζονται οι αντίστοιχες διατάξεις του ΕΤΕΑΠ. Παράλληλα, όσοι διαθέτουν 35 έτη ασφάλισης, εκ των οποίων τα 25 σε καθεστώς ΒΑΕ, μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη στο 60ό έτος. Η μείωση υπολογίζεται στο 12% επί της εθνικής σύνταξης, δηλαδή περίπου 56 ευρώ.

Η διάταξη δίνει επίσης δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικού χρόνου έως 5 ετών. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, οι ασφαλισμένοι θα επιβαρυνθούν με πρόσθετες εισφορές για 60 μήνες, καταβάλλοντας τη διαφορά που αντιστοιχεί στη μετάβαση από τα μεικτά στα βαρέα ένσημα για κύρια και επικουρική ασφάλιση.

Στην πράξη, ένας εργαζόμενος ηλικίας 55 ετών μπορεί να αναγνωρίσει 5 χρόνια ΒΑΕ και να συμπληρώσει ακόμη 7 έτη μέχρι το 62ο έτος. Με τουλάχιστον 3 επιπλέον απλά ή μεικτά χρόνια ασφάλισης, μπορεί να ανοίξει δρόμο για σύνταξη στα 62. Το αντάλλαγμα είναι χαμηλότερες σημερινές αποδοχές και επιπλέον ασφαλιστικό κόστος, με στόχο την έξοδο από την εργασία έως και πέντε χρόνια νωρίτερα.

Η ρύθμιση αναγνωρίζει την πραγματική επιβάρυνση που σηκώνουν εργαζόμενοι πρώτης γραμμής στο ΕΣΥ και στο ΕΚΑΒ, αλλά αποκαλύπτει ταυτόχρονα τη μόνιμη κυβερνητική επιλογή να συνδέεται κάθε θετική αλλαγή με νέο οικονομικό βάρος για τους ίδιους τους εργαζόμενους. Η ένταξη στα Βαρέα αποτελεί θεσμικό βήμα, όμως η μείωση μισθού και το κόστος αναγνώρισης χρόνου περιορίζουν την καθαρή αξία του μέτρου για μεγάλο μέρος του υγειονομικού προσωπικού.