Ο Άιζενκοτ απειλεί την κυριαρχία Νετανιάχου

Η πολιτική σκακιέρα του Ισραήλ βρίσκεται σε αναβρασμό, καθώς ο πρώην αρχηγός του γενικού επιτελείου στρατού, Γκαντί Άιζενκοτ, αναδεικνύεται σε σημαντικό πόλο έλξης για τους ψηφοφόρους. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, το κεντρώο κόμμα που ίδρυσε πριν από έναν χρόνο, με την ονομασία «Γιασάρ!», φαίνεται να αμφισβητεί ευθέως την πρωτοκαθεδρία του κυβερνώντος κόμματος Λικούντ, με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Η είσοδος του Άιζενκοτ στο πολιτικό προσκήνιο έρχεται να εκμεταλλευτεί το κλίμα δυσαρέσκειας που επικρατεί στην ισραηλινή κοινωνία μετά τα τραγικά γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023. Η αποτυχία των κρατικών μηχανισμών να προβλέψουν και να αποτρέψουν την αιματηρή επίθεση της Χαμάς, καθώς και η διαχείριση του πολέμου στη Γάζα, έχουν πλήξει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς την κυβέρνηση. Ο πρώην στρατιωτικός διοικητής επιχειρεί να προσεγγίσει ένα ευρύτερο ακροατήριο, συμπεριλαμβανομένων ψηφοφόρων που παραδοσιακά υποστήριζαν τη δεξιά παράταξη, όπως επισημαίνει το Politico.

Η στρατηγική του Άιζενκοτ βασίζεται στην προβολή μιας εικόνας σταθερότητας και μετριοπάθειας, σε πλήρη αντίθεση με το πολιτικό στυλ του Νετανιάχου. Ο πρώην διπλωμάτης Σάι Μπαζάκ, σχολιάζοντας τη δυναμική αυτή, ανέφερε ότι οι πολίτες συχνά αναζητούν μια πιο ήρεμη εναλλακτική μετά από μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης. Ο ίδιος τόνισε ότι ο Άιζενκοτ δεν θεωρείται ακραίος ή διχαστικός, γεγονός που διευκολύνει την προσέγγιση ψηφοφόρων από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους.

Η διεθνής διάσταση της πολιτικής αλλαγής

Η πολιτική συγκυρία στο Ισραήλ δεν μπορεί να εξεταστεί ξεχωριστά από τη διεθνή θέση της χώρας. Η αρχική συμπαράσταση που έλαβε το Ισραήλ μετά την επίθεση της Χαμάς, όπου έχασαν τη ζωή τους περίπου 1.200 άνθρωποι και απήχθησαν 251 όμηροι, έχει σταδιακά δώσει τη θέση της σε έντονη κριτική. Οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στη διεθνή κοινότητα, ενώ οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά. Παράλληλα, ακόμη και οι παραδοσιακά στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεχθεί πιέσεις, δημιουργώντας ένα περιβάλλον διπλωματικής απομόνωσης για την κυβέρνηση Νετανιάχου.

Η αντιπαράθεση για την ασφάλεια

Καθώς η δημοτικότητα του Άιζενκοτ αυξάνεται, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου έχει στρέψει τα πυρά του στο ισχυρότερο πλεονέκτημα του αντιπάλου του: την εμπειρία του σε θέματα ασφαλείας. Σε πρόσφατο προεκλογικό βίντεο, ο Νετανιάχου επιχείρησε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον μόνο ικανό ηγέτη να διαχειριστεί τις απειλές, υποστηρίζοντας ότι ο Άιζενκοτ είχε διάθεση για παραχωρήσεις. Ο πρώην αρχηγός του στρατού απάντησε άμεσα, προειδοποιώντας τους υποστηρικτές του για την έναρξη μιας σκληρής εκστρατείας εναντίον του. Σε προεκλογική εκδήλωση στην Καρμιέλ, ο Άιζενκοτ κατηγόρησε τον Νετανιάχου ότι χρησιμοποιεί το επιχείρημα της ασφάλειας για να διατηρηθεί στην εξουσία, υπενθυμίζοντας τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου ως απόδειξη της αποτυχίας αυτής της πολιτικής.

Ο Άιζενκοτ έχει θέσει ως κεντρικό άξονα της πολιτικής του ατζέντας τη διενέργεια ανεξάρτητης κρατικής έρευνας για τις αποτυχίες που οδήγησαν στην επίθεση. Η πρότασή του περιλαμβάνει τη διερεύνηση των ευθυνών όλων των εμπλεκόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής ηγεσίας και του ίδιου του πρωθυπουργού, σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στους κρατικούς θεσμούς.

Το προφίλ του υποψηφίου

Το προσωπικό και επαγγελματικό προφίλ του Άιζενκοτ αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα στην εκλογική αναμέτρηση. Γιος μεταναστών από το Μαρόκο, γεννήθηκε στην Τιβεριάδα και μεγάλωσε στο Εϊλάτ, ενώ η στρατιωτική του καριέρα ξεκίνησε από την ελίτ Ταξιαρχία Γκολάνι. Η πορεία του κορυφώθηκε με την ανάληψη της θέσης του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, μια διαδρομή που του προσέδωσε κύρος και αναγνώριση. Η προσωπική του τραγωδία, με τον θάνατο του γιου του, Γκαλ Μάιρ, στη Γάζα τον Δεκέμβριο του 2023, καθώς και δύο ανιψιών του, έχει συγκινήσει την ισραηλινή κοινωνία. Παρόλο που δεν έχει κάνει την οικογενειακή του απώλεια κεντρικό σημείο της καμπάνιας του, η ιστορία του αυτή ενισχύει την εικόνα του ως ενός ανθρώπου που έχει βιώσει προσωπικά το τίμημα του πολέμου.

Η σύγκριση με τον Ράμπιν και οι προκλήσεις

Η πολιτική άνοδος του Άιζενκοτ έχει πυροδοτήσει συγκρίσεις με ιστορικές προσωπικότητες, όπως ο Γιτζάκ Ράμπιν, ο οποίος επίσης προερχόταν από τον στρατό. Ωστόσο, η μετάβαση από τη στρα военική στην πολιτική ηγεσία είναι γεμάτη προκλήσεις. Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ, που επικαλείται το Politico, μόνο ένα μικρό ποσοστό πρώην αρχηγών του στρατού κατάφερε να φτάσει στην πρωθυπουργία. Ο στρατιωτικός ιστορικός Ντάνι Όρμπαχ επισημαίνει τις θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των δύο κόσμων, τονίζοντας ότι η ιεραρχική λογική του στρατού δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην πολιτική, όπου οι συμβιβασμοί είναι απαραίτητοι. Ο ίδιος, ωστόσο, αναγνωρίζει στον Άιζενκοτ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, περιγράφοντάς τον ως ευσυνείδητο και βαθιά πατριώτη, στοιχεία που μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικά.

Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου θα αποτελέσουν την απόλυτη δοκιμασία για τον Άιζενκοτ. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν η εικόνα ενός σταθερού και αξιόπιστου ηγέτη μπορεί να μετατραπεί σε εκλογική νίκη και αν θα καταφέρει να διευρύνει την απήχησή του πέρα από την παραδοσιακή κεντρώα βάση, διεκδικώντας με αξιώσεις την πρωθυπουργία της χώρας.