Ο Αϊζενκότ προηγείται του Νετανιάχου σε δημοσκόπηση

Με φόντο τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, το πολιτικό σκηνικό στο Ισραήλ φαίνεται να αναδιαμορφώνεται ριζικά, καθώς ο πρώην αρχηγός των Δυνάμεων Άμυνας (IDF), Γκάντι Αϊζενκότ, αναδεικνύεται σε ισχυρό διεκδικητή της πρωθυπουργίας. Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσκοπικά δεδομένα, το νεοσύστατο κεντρώο κόμμα του, Yashar (που σημαίνει "Ευθύς" ή "Έντιμος"), συγκεντρώνει ποσοστό που του αποδίδει 23 έδρες, έναντι 22 του κυβερνώντος Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί στην κάλπη, θα δώσει στον Αϊζενκότ την πρώτη εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, σηματοδοτώντας μια ενδεχόμενη πολιτική μετατόπιση.

Η επικείμενη εκλογική αναμέτρηση εκλαμβάνεται από πολλούς αναλυτές ως ένα άτυπο δημοψήφισμα για τον 76χρονο Νετανιάχου, η τελευταία θητεία του οποίου χαρακτηρίστηκε από πολλαπλές κρίσεις. Ο πόλεμος στη Γάζα, οι έντονες εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις, οι δικαστικές υποθέσεις διαφθοράς που τον απασχολούν, αλλά και η αυξανόμενη διπλωματική απομόνωση του Ισραήλ στη διεθνή σκηνή, αποτελούν παράγοντες που έχουν διαβρώσει τη δημόσια εικόνα του μακροβιότερου πρωθυπουργού της χώρας. Απέναντί του, ο 66χρονος Αϊζενκότ, ο οποίος ηγήθηκε του ισραηλινού στρατού έως το 2019, προβάλλει ως μια εναλλακτική φυσιογνωμία, με ισχυρό κύρος που ενισχύθηκε μετά την προσωπική του τραγωδία.

Ο θάνατος του γιου του, Γκαλ, και δύο ανιψιών του κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα, αποτέλεσε καθοριστικό σημείο καμπής. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι η στροφή του στην πολιτική δεν είναι απλώς μια φιλοδοξία, αλλά μια προσπάθεια να προσδώσει νόημα στην προσωπική του απώλεια, με απώτερο στόχο να συμβάλει στην αποκατάσταση της εθνικής ενότητας και στην αναζήτηση μιας νέας πολιτικής ισορροπίας. Παρά το διαφορετικό και πιο συναινετικό πολιτικό του ύφος σε σύγκριση με τον Νετανιάχου, οι θέσεις του Αϊζενκότ σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας παραμένουν ιδιαίτερα σκληρές και αυστηρές.

Το Δόγμα Νταχίγια και η ασφάλεια

Ως αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων, ο Αϊζενκότ υπήρξε βασικός εμπνευστής και υποστηρικτής του λεγόμενου "Δόγματος Νταχίγια", μιας στρατηγικής που προβλέπει εκτεταμένες και μαζικές επιθέσεις σε εχθρικές υποδομές, ειδικά σε περιοχές όπου δραστηριοποιούνται οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και η Χαμάς. Η στρατηγική αυτή έχει προκαλέσει έντονη διεθνή κριτική λόγω των σοβαρών ανθρωπιστικών της συνεπειών, με το Ισραήλ να αντιτείνει ότι οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν συστηματικά πολιτικές περιοχές ως επιχειρησιακές βάσεις και αποθήκες οπλισμού, καθιστώντας τες νόμιμους στρατιωτικούς στόχους. Ο Αϊζενκότ συμμετείχε στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Γάζα, ωστόσο σήμερα αποκλείει κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με τον Νετανιάχου, δηλώνοντας αποφασισμένος να οδηγήσει την πολιτική σκηνή σε μια νέα εποχή.

Ο γρίφος των πολιτικών συμμαχιών

Παρά την προβάδισμα που καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις, η συγκρότηση μιας βιώσιμης κυβέρνησης παραμένει μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση. Ο Αϊζενκότ στηρίζει ανοιχτά την καθολική στρατιωτική θητεία, μια θέση που δυσχεραίνει σημαντικά τη συνεργασία με τα υπερορθόδοξα θρησκευτικά κόμματα, τα οποία παραδοσιακά επιδιώκουν εξαιρέσεις για τους σπουδαστές των ιερατικών σχολών. Παράλληλα, έχει ήδη αποκλείσει οποιαδήποτε συνεργασία με τους ακροδεξιούς υπουργούς Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο το πεδίο των πιθανών συμμαχιών. Στον οικονομικό τομέα, το πρόγραμμα του Yashar κινείται σε φιλελεύθερη κατεύθυνση, δίνοντας έμφαση σε μεταρρυθμίσεις της αγοράς και σε επενδύσεις σε υποδομές, χωρίς ωστόσο να παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις από τις αντίστοιχες εξαγγελίες του Λικούντ. Αναλυτές επισημαίνουν ότι, σε περίπτωση εκλογικής νίκης, ο Αϊζενκότ θα κληθεί να οικοδομήσει πολύπλοκες πολιτικές συμμαχίες, ενώ η πίεση αναμένεται να ενταθεί καθώς η προεκλογική εκστρατεία εισέρχεται στην τελική και πιο κρίσιμη ευθεία της.