Έντονες ανησυχίες για τον πράσινο μετασχηματισμό της Ευρώπης εξέφρασε ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, επισημαίνοντας ότι οι υφιστάμενες κλιματικές και ενεργειακές πολιτικές της Ε.Ε. οδηγούν σε αποβιομηχάνιση της ηπείρου. Μιλώντας στο συνέδριο «Το Μέλλον της Ευρώπης» που διοργάνωσαν στις 29 Ιανουαρίου οι εφημερίδες De Tijd και L’Echo, ο ντε Βέβερ σημείωσε: «Ας είμαστε απολύτως ρεαλιστές, κυρίες και κύριοι: η απανθρακοποίηση της Ευρώπης θα γίνει συνώνυμο της αποβιομηχάνισης της Ευρώπης — και αυτό ήδη συμβαίνει».
Ο Βέλγος πρωθυπουργός στάθηκε σε μια σειρά «δογματικών επιλογών» που έχουν γίνει σε επίπεδο ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής, οι οποίες, όπως ανέφερε, έχουν υποσκάψει τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης. Όπως χαρακτηριστικά υπογράμμισε: «Ήμασταν εθισμένοι στα φθηνά ορυκτά καύσιμα από τη Ρωσία. Η Κίνα κερδίζει από τον πόλεμο — παίρνει το φθηνό πετρέλαιο, το φθηνό φυσικό αέριο. Η Αμερική πλέον δεν στηρίζει την Ουκρανία, πουλάει σε εμάς τα όπλα και εμείς μένουμε με τους λογαριασμούς, τις εξωφρενικές τιμές ενέργειας».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθετούν μια στρατηγική ενέργειας με έμφαση στις Ανανεώσιμες Πηγές, επίκεντρο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας που προωθεί η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ντε Βέβερ ανέφερε: «Ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα και καινοτομία είναι τα τρία άλογα. Η βιωσιμότητα στο Green Deal είναι η άμαξα. Κι έχω την αίσθηση πως βάλαμε την άμαξα μπροστά από τα άλογα».
Ο ίδιος επισήμανε ότι το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο για το περιβάλλον δυσχεραίνει καθοριστικά την ικανότητα της Ευρώπης να καλύπτει τις ίδιες τις ενεργειακές της ανάγκες, αλλά και να αναπτύσσει στρατηγικές βιομηχανίες, ιδίως τους τομείς εξόρυξης και επεξεργασίας κρίσιμων πρώτων υλών: «Αυτό έκανε τη ζωή εξαιρετικά περίπλοκη, με περιβαλλοντικούς κανόνες που καθιστούν αδύνατη την κάλυψη των ενεργειακών μας αναγκών, αδύνατη την εξόρυξη σπάνιων μετάλλων στην Ευρώπη. Δεν διαθέτουμε καν στρατιωτική ικανότητα για να τα εξασφαλίσουμε αλλού».
Άσκησε, επιπλέον, σφοδρή κριτική στην ευρωπαϊκή στάση κατά της πυρηνικής ενέργειας, την οποία χαρακτήρισε: «Η ανοησία του αιώνα. Πήραμε δογματικές αποφάσεις εναντίον της πυρηνικής ενέργειας».
Για τα έργα αιολικής ενέργειας στη θάλασσα και το υδρογόνο, υπογράμμισε ότι αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες χρηματοδότησης. Εξέφρασε, δε, σκεπτικισμό για τη δυνατότητα δημιουργίας αγοράς πράσινου υδρογόνου: «Εκεί νιώθω σαν να βρίσκομαι στη Σοβιετική Ένωση—αν πρέπει να τη δημιουργήσει πολιτικός την αγορά, αυτό σημαίνει επιδοτήσεις εις το διηνεκές».
Ο ντε Βέβερ αναφέρθηκε και σε συνομιλίες του με χαλυβουργίες, οι οποίες τονίζουν πως η Ευρώπη έχει πάψει να είναι ελκυστική για επενδύσεις πέραν κάθε σημαντικής κρατικής ενίσχυσης. Όπως είπε: «Δεν μπορείς να είσαι ανταγωνιστικός όταν η «αρτηρία» της οικονομίας σου, η ενέργεια, πρέπει να επιδοτείται τόσο βαριά. Η πετροχημική βιομηχανία σταματά να επενδύει. Φεύγουν από εμάς. Ακόμα κι αυτοί που φέρνουν βιώσιμη παραγωγή, λένε “καλό το περιβάλλον στην Ευρώπη, τα λέμε, πάμε Κίνα”».
Ανάλογες ανησυχίες διατύπωσε και ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, ζητώντας αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας λόγω των κινδύνων που συνεπάγονται οι υψηλές τιμές ενέργειας για τη δημοκρατική διακυβέρνηση. Σε ομιλία του στο Στρασβούργο, στις 22 Ιανουαρίου, δήλωσε: «Οι υψηλές τιμές ενέργειας μπορεί να οδηγήσουν στην πτώση πολλών δημοκρατικών κυβερνήσεων. Είναι απαράδεκτο η ευρωπαϊκή ενέργεια να είναι η ακριβότερη. Αν δεν μπορεί να είναι η φθηνότερη, τουλάχιστον να είναι στο ίδιο επίπεδο με άλλες χώρες».
Σχολιάζοντας το ETS2, το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ε.Ε. που θα τεθεί σε ισχύ το 2027, ο Τουσκ τόνισε τις προβλεπόμενες πολιτικές συνέπειες: «Πιστέψτε με, η πολιτική επίπτωση είναι απολύτως προβλέψιμη: θα είναι πολύ αρνητική, καταστροφική, αν οι τιμές ενέργειας συνεχίσουν να αυξάνονται».
