Σαφές μήνυμα αποτροπής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έστειλε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενα πλήγματα σε ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες και άλλες πολιτικές υποδομές στο Ιράν θα συνιστούσαν παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η θέση του ΟΗΕ διατυπώθηκε μέσω του εκπροσώπου του, Στεφάν Ντουζαρίκ, την ώρα που η ένταση στη Μέση Ανατολή κορυφώνεται και οι απειλές για χτυπήματα σε κρίσιμες ιρανικές εγκαταστάσεις γίνονται όλο και πιο ευθείες.
Ο Ντουζαρίκ υπογράμμισε ότι ακόμη και στην περίπτωση που μια πολιτική εγκατάσταση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί στρατιωτικός στόχος, το διεθνές δίκαιο εξακολουθεί να απαγορεύει επίθεση εφόσον αναμένεται να προκληθεί δυσανάλογη βλάβη σε αμάχους ως έμμεση συνέπεια. Με αυτόν τον τρόπο, ο ΟΗΕ έθεσε ευθέως το ζήτημα της αναλογικότητας και της προστασίας των αμάχων στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης για τη νομιμότητα τέτοιων επιχειρήσεων.
Επείγουσα έκκληση για τερματισμό του πολέμου
Ο εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα τόνισε ακόμη ότι είναι επείγον να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, επισημαίνοντας πως δεν υπάρχει βιώσιμη λύση στις διεθνείς συγκρούσεις έξω από την ειρηνική επίλυσή τους. Η παρέμβαση αυτή ήρθε σε μια στιγμή κατά την οποία διπλωματικές προσπάθειες για αποκλιμάκωση παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες και οι στρατιωτικές απειλές εξακολουθούν να υπερισχύουν της διαπραγμάτευσης.
Οι απειλές Τραμπ για ιρανικές υποδομές
Η τοποθέτηση του ΟΗΕ καταγράφεται ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κλιμακώσει δραματικά τη ρητορική του απέναντι στην Τεχεράνη, απειλώντας ότι αν δεν υπάρξει συμμόρφωση με το αμερικανικό τελεσίγραφο, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταστρέψουν ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες, γέφυρες και άλλες υποδομές του Ιράν μέσα σε λίγες ώρες. Ο ίδιος δήλωσε μάλιστα ότι δεν τον απασχολεί η κριτική πως μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να θεωρηθεί έγκλημα πολέμου.
Η απειλή αυτή έχει προκαλέσει έντονη διεθνή ανησυχία, καθώς νομικοί και ανθρωπιστικοί φορείς επισημαίνουν ότι τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις από τις οποίες εξαρτάται ο άμαχος πληθυσμός μπορούν να έχουν καταστροφικές συνέπειες πολύ πέρα από το άμεσο στρατιωτικό πεδίο. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, η οποία προειδοποίησε ότι οι απειλές ή οι επιθέσεις κατά κρίσιμων πολιτικών υποδομών δεν μπορούν να κανονικοποιηθούν στον σύγχρονο πόλεμο.
Το Ορμούζ και η νέα προθεσμία
Στο βάθος της αντιπαράθεσης βρίσκεται η αμερικανική απαίτηση να ανοίξει πλήρως ξανά το Στενό του Ορμούζ, με τον Τραμπ να έχει χαρακτηρίσει οριστική την προθεσμία που λήγει το βράδυ της Τρίτης στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με το Reuters, η σχετική προθεσμία αντιστοιχεί στις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης στην Ελλάδα, ενώ η Τεχεράνη έχει ήδη απορρίψει την πρόταση άμεσης συμφωνίας που της προτάθηκε μέσω διαμεσολάβησης.
Η σύγκρουση γύρω από το Ορμούζ έχει μετατρέψει την κρίση από περιφερειακή στρατιωτική αντιπαράθεση σε παγκόσμιο ζήτημα ασφάλειας και ενέργειας. Η επιμονή του ΟΗΕ στη νομική προστασία των πολιτικών υποδομών δείχνει ότι η διεθνής ανησυχία πλέον δεν αφορά μόνο την πολεμική κλιμάκωση, αλλά και το ενδεχόμενο να περάσει η σύγκρουση σε ένα ακόμη πιο καταστροφικό στάδιο, με μαζικές επιπτώσεις για αμάχους και κρίσιμες λειτουργίες ενός ολόκληρου κράτους.
