Ο Μητσοτάκης ζήτησε κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την άμυνα και άμεση μείωση τιμών στα καύσιμα.

Με την ατζέντα της ευρωπαϊκής άμυνας, του μεταναστευτικού, του νέου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των επιπτώσεων από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή προσήλθε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής των «27» στις Βρυξέλλες. Ο πρωθυπουργός έθεσε εκ νέου ζήτημα κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την άμυνα, υποστηρίζοντας ότι οι μεγάλες προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με εθνικούς πόρους. 

Η τοποθέτησή του έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά νέο δημοσιονομικό βηματισμό, ενώ τα κράτη-μέλη πιέζονται από αυξημένες αμυντικές ανάγκες, ενεργειακή αστάθεια και μεταναστευτικές ροές. Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η άμυνα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ευρωπαϊκό κοινό αγαθό, άρα απαιτείται ένα ισχυρό χρηματοδοτικό εργαλείο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πέρα από τις δυνατότητες των εθνικών προϋπολογισμών.

Κοινά εργαλεία για την άμυνα και νέο ευρωπαϊκό ταμείο

Στο επίκεντρο της συζήτησης μπαίνει και το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε., με τον πρωθυπουργό να επιμένει ότι οι φιλόδοξοι στόχοι που έχουν τεθεί από την Ένωση χρειάζονται ανάλογη χρηματοδοτική στήριξη. Η ελληνική πλευρά δηλώνει ότι θα υπερασπιστεί τον πυρήνα της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, δύο μηχανισμών που έχουν κρίσιμη σημασία για χώρες με παραγωγικές, περιφερειακές και κοινωνικές ανισότητες.

Παράλληλα, η Αθήνα ζητεί δίκαιη κατανομή του νέου Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, το οποίο σχεδιάζεται για τη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό. Το πολιτικό διακύβευμα είναι σαφές: εάν τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια κατευθυνθούν κυρίως προς τις ισχυρότερες οικονομίες, τότε οι υφιστάμενες ανισότητες εντός της Ένωσης θα βαθύνουν, πλήττοντας περισσότερο τις χώρες με ασθενέστερη παραγωγική βάση.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο μεταναστευτικό, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα βλέπει θετικά την αύξηση του σχετικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Ωστόσο, η κυβέρνηση εμφανίζεται να συνδέει το ζήτημα με τη συνολικότερη ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής απάντησης σε τομείς που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα, όπως η ασφάλεια, η φύλαξη συνόρων και η αμυντική θωράκιση.

Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και η πίεση στις τιμές

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Μητσοτάκης και στη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν, την οποία η Ελλάδα χαιρέτισε ως εξέλιξη που μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή. Η κυβέρνηση δηλώνει υπέρ της διπλωματικής λύσης και θέτει ως άμεση προτεραιότητα την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σημείο στρατηγικής σημασίας για τη διεθνή ενεργειακή τροφοδοσία.

Ο πρωθυπουργός στάθηκε στην πρώτη υποχώρηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, επισημαίνοντας ότι η αποκλιμάκωση πρέπει να περάσει γρήγορα στην αγορά καυσίμων. Το κρίσιμο σημείο πλέον είναι η πράξη: η κυβέρνηση αναλαμβάνει την ευθύνη να διασφαλίσει ότι η μείωση του αργού πετρελαίου θα αποτυπωθεί στις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ στην αντλία, ώστε να υπάρξει άμεσο όφελος για τους καταναλωτές.

Η δήλωση αυτή αποκτά πολιτικό βάρος σε μια περίοδο που η ακρίβεια παραμένει βασικό πρόβλημα για τα νοικοκυριά. Η κυβερνητική δέσμευση για άμεση μετακύλιση της διεθνούς αποκλιμάκωσης στις τελικές τιμές θα κριθεί από το αποτέλεσμα στην αγορά και από το κατά πόσο οι μειώσεις θα φτάσουν πραγματικά στον πολίτη, χωρίς να χαθούν στη διαδρομή των ενδιάμεσων χρεώσεων και των περιθωρίων κέρδους.