Ο Πάπας Λέων ΙΔ' στο ισπανικό κοινοβούλιο

Σε μια ιστορική ομιλία του ενώπιον του ισπανικού κοινοβουλίου, ο Πάπας Λέων ΙΔ' ανέλυσε την παγκόσμια κατάσταση, τονίζοντας ότι οι κλιμακούμενες συγκρούσεις, η βαθιά πόλωση και η συστηματική περιφρόνηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν οδηγήσει τον πλανήτη σε μια βαθιά κρίση. Η ομιλία αυτή αποτελεί μία από τις πιο αναλυτικές πολιτικές παρεμβάσεις του ποντίφικα μέχρι σήμερα, σηματοδοτώντας μια πιο δυναμική στάση απέναντι στην παγκόσμια ηγεσία.

Ο Πάπας, υιοθετώντας έναν πιο αποφασιστικό τόνο, επανέλαβε την έντονη αντίθεσή του στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη, καλώντας τους πολιτικούς ηγέτες να τερματίσουν τους πολέμους και να στηρίξουν τους μετανάστες. "Ο κόσμος διέρχεται μια βαθιά πνευματική και πολιτιστική κρίση, η οποία γίνεται φανερή στις πολλαπλές μορφές βίας, πόλωσης και αμοιβαίας δυσπιστίας", ανέφερε χαρακτηριστικά, λίγες ώρες μετά την επανάληψη των επιθέσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, που δοκίμασαν την εύθραυστη διμηνιαία εκεχειρία.

"Τα όπλα μπορούν να επιβάλουν προσωρινή σιωπή, αλλά δεν μπορούν ποτέ να οικοδομήσουν μια αυθεντική και με διάρκεια ειρήνη", υπογράμμισε ο Λέων, προκαλώντας παρατεταμένο χειροκρότημα επτά λεπτών από βουλευτές και γερουσιαστές. Η ομιλία, που εκφωνήθηκε στα ισπανικά, αποτέλεσε μια σπάνια απεύθυνση πάπα σε εθνικό κοινοβούλιο και την πρώτη στην ιστορία της Ισπανίας, στο πλαίσιο μιας περιοδείας όπου ο ποντίφικας συναντήθηκε με μετανάστες και άστεγους, καλώντας τους ηγέτες να σταματήσουν να διχάζουν το εκλογικό σώμα.

Η ισπανική περιοδεία του Λέοντα θα κορυφωθεί με τη συνάντησή του με μετανάστες στα Κανάρια Νησιά, οι οποίοι διέσχισαν τα επικίνδυνα νερά του Ατλαντικού για να εισέλθουν στην Ευρώπη. Ο Πάπας δήλωσε ότι η έλλειψη ελπίδας για τους μετανάστες αποτελεί πρόκληση "για την ηθική θεμελίωση της διεθνούς τάξης", τονίζοντας ότι οι χώρες πρέπει να αναζητήσουν λύσεις πέρα από την "απλή διαχείριση των ροών" και να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες αιτίες, όπως ο πόλεμος, η φτώχεια και η κλιματική αλλαγή.

"Το ηθικό μεγαλείο μιας χώρας εκδηλώνεται πάνω από όλα με την ικανότητά της να συνοδεύει, να προστατεύει και να αγαπάει εκείνους των οποίων η ζωή είναι πιο εύθραυστη", είπε ο Πάπας, αναφερόμενος στην τραγωδία των μεταναστών. Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Caminando Fronteras, περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους το 2025 προσπαθώντας να φτάσουν στα Κανάρια Νησιά, συχνά με αυτοσχέδια πλεούμενα. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ έχει εγκαινιάσει ένα πρόγραμμα μαζικής αμνηστίας, επιτρέποντας σε περίπου 500.000 μετανάστες να αιτηθούν μόνιμο καθεστώς.

Ο Λέων, ο οποίος τον περασμένο μήνα εξέδωσε ένα ένθερμο μανιφέστο καλώντας τις κυβερνήσεις να επιβραδύνουν την ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, έκανε σήμερα έκκληση για "αυστηρή ηθική επαγρύπνηση" σχετικά με τη χρήση της AI στον πόλεμο. Χαρακτήρισε "ενοχλητική" την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη, η οποία σημείωσε πέρυσι τη μεγαλύτερη άνοδο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, υπό την πίεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αρνήθηκε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του Τραμπ για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, αν και οι δαπάνες έχουν τριπλασιαστεί από το 2018, από περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε περισσότερα από 34 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο Πάπας είχε αποκαλέσει τον περασμένο μήνα τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης "προδοσία της διπλωματίας".

Στην ομιλία του, ο Λέων προσέφερε μερικές από τις πιο αναλυτικές παρατηρήσεις του σχετικά με την ισορροπία των σχέσεων Εκκλησίας και κράτους. Κάλεσε για προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας, λέγοντας ότι η πίστη "δεν μπορεί να υποβιβάζεται στη σιωπή σαν να μην έχει σχέση με τη δημόσια ζωή". Παράλληλα, υπεραμύνθηκε της ιδιωτικότητας του απορρήτου της εξομολόγησης, που υποχρεώνει τον ιερέα να μην αποκαλύπτει οποιαδήποτε πληροφορία λαμβάνει από τον μετανοούντα. Αρκετές χώρες, όπως η Γαλλία, συζητούν το ενδεχόμενο να υποχρεώσουν τους ιερείς να αναφέρουν σεξουαλική κακοποίηση που αποκαλύπτεται κατά την εξομολόγηση, μετά από σκάνδαλα που έχουν συγκλονίσει την Εκκλησία διεθνώς. "Προστατεύοντας το απόρρητο της εξομολόγησης, διατηρείται ένας ιερός χώρος εσωτερικής ελευθερίας, όπου ο πιστός μπορεί να ανοίξει την ψυχή του ενώπιον του Θεού", είπε ο Λέων.

Έκθεση του 2023 από τον Συνήγορο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ισπανίας εκτιμά ότι εκατοντάδες χιλιάδες είναι τα θύματα κακοποίησης από κληρικούς στη χώρα επί δεκαετίες. Σε συνάντηση που είχε σήμερα με επισκόπους της καθολικής Εκκλησίας, μετά την ομιλία του στο κοινοβούλιο, ο Λέων τόνισε ότι πρέπει να ακούνε όσους υπέστησαν κακοποίηση και να επανορθώνουν. Το Βατικανό έχει ανακοινώσει ότι ο Πάπας θα συναντηθεί με ομάδα θυμάτων κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, χωρίς να έχει δώσει ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες.