Η στρατιωτική κρίση του Ιράν στη Μέση Ανατολή επιδεινώνει τις ήδη έντονες πιέσεις που δέχεται η ευρωπαϊκή βιομηχανία. Η αύξηση των τιμών ενέργειας και πρώτων υλών απειλεί την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και προστίθεται σε ένα πλαίσιο συνεχών προκλήσεων, από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία μέχρι τους εμπορικούς δασμούς, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters.
Στην γερμανική χημική εταιρεία Gechem, η ιδιοκτήτρια Μαρτίνα Νάιτσβονγκερ περιγράφει την πίεση που υφίστανται οι επιχειρήσεις. Η Gechem αναμειγνύει χημικές ουσίες για καθαριστικά προϊόντα και εμφιαλώνει υγρά φρένων για την αυτοκινητοβιομηχανία, με καθημερινές συσκέψεις κρίσης και περιορισμένα περιθώρια δράσης. Η αύξηση του κόστους πρώτων υλών, η έλλειψη επιλογών προμηθευτών και η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους προκαλούν έντονη ανησυχία για την επόμενη διετία.
Η κρίση στην αγορά ενέργειας οφείλεται στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και στις αμοιβαίες επιθέσεις σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου. Η τιμή του αργού εκτινάχθηκε στα 120 δολάρια το βαρέλι, σχεδόν διπλάσια από τις αρχές του 2026. Η γερμανική οικονομία ενδέχεται να υποστεί ζημίες έως 40 δισ. ευρώ μέσα σε δύο χρόνια, εφόσον η τιμή του πετρελαίου παραμείνει υψηλή, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών IW.
Η ηλεκτρική ενέργεια στη Γερμανία φτάνει τα 132 δολάρια ανά μεγαβατώρα, έναντι 48 δολαρίων στις ΗΠΑ, ενώ η Ευρώπη συνολικά πλήττεται από υψηλές τιμές ενέργειας και έντονο ανταγωνισμό από την Κίνα. Η αναλύτρια της Swissquote, Ιπέκ Οζκαρντεσκιάγια, υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει τα περιθώρια να αντέξει ένα δεύτερο ενεργειακό σοκ σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, με τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο να εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτες.
Η Gechem, ιδρυθείσα το 1861, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του γερμανικού Mittelstand, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που απασχολούν εκατομμύρια εργαζόμενους και παράγουν μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας. Παρά τις πωλήσεις των 46 εκατ. ευρώ πέρυσι και τους 165 εργαζόμενους, η εταιρεία έχει αναστείλει τις προσλήψεις και δεν αποκλείει απολύσεις. Επενδυτικά σχέδια, όπως η νέα γραμμή εμφιάλωσης και η επέκταση φωτοβολταϊκής μονάδας, βρίσκονται σε αναμονή, ενώ η τιμή του σουλφαμικού οξέος αυξήθηκε κατά 20%, επιβαρύνοντας το κόστος της εταιρείας κατά 300-400 χιλιάδες ευρώ φέτος.
Οι συνέπειες επεκτείνονται και σε άλλους τομείς, με λιπάσματα, μέταλλα, αλουμίνιο, πολυαιθυλένιο και θείο να καταγράφουν αυξημένα κόστη. Ο Βόλφγκανγκ Γκρόσε Έντρουπ, γενικός διευθυντής της Ένωσης Χημικής Βιομηχανίας της Γερμανίας, τονίζει ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, καθώς δεν μπορούν να αλλάξουν γρήγορα προμηθευτές.
Προειδοποιήσεις έρχονται και από κορυφαίες εταιρείες όπως η Lanxess, η Evonik, η Henkel και η BASF, οι οποίες ήδη εφαρμόζουν αυξήσεις τιμών και περιορίζουν θέσεις εργασίας. Η ABB και η Elydan επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη κρίση θα πλήξει την παραγωγή και θα αναγκάσει επιχειρήσεις να μετακυλήσουν το κόστος στους πελάτες. Στη Δανία, η LEGO στρέφεται σε ανακυκλωμένα και βιολογικά πλαστικά για να μειώσει την εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, ενώ η αβεβαιότητα παραμένει έντονη.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαθέτουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια και η πιθανότητα να φτάσει η τιμή του πετρελαίου στα 130 δολάρια το βαρέλι αυξάνει τον κίνδυνο αθετήσεων πληρωμών σε κλάδους όπως τα μέταλλα και τα χημικά. Ο Καρλ Πέτερσεν από τη Scope Ratings σημειώνει ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης εξαρτάται από τη διασφάλιση επαρκούς και προσιτής ενέργειας, καθώς οι εταιρείες βρίσκονται πλέον σε πλήρη κατάσταση κρίσης.
