Χωρίς πλήρη και ώριμο ψηφιακό μετασχηματισμό η παραγωγή καλλιεργημένου κρέατος δεν θα μπορούσε να περάσει στο βιομηχανικό στάδιο. Θα παρέμενε μια ερευνητική πρακτική, περιορισμένη σε εργαστηριακή κλίμακα, χωρίς δυνατότητα μαζικής εφαρμογής.
Η διατύπωση αυτού του συμπεράσματος προϋποθέτει την ακριβή κατανόηση των δύο βασικών εννοιών: αφενός της ίδιας της τεχνολογίας του καλλιεργημένου κρέατος, αφετέρου του ψηφιακού μετασχηματισμού ως θεμελιώδους οργανωτικής και τεχνολογικής αλλαγής.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός σημαίνει ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών σε όλα τα στάδια λειτουργίας ενός οργανισμού, από τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων έως τον αυτοματισμό, τη λήψη αποφάσεων και τον σχεδιασμό της παραγωγής.
Το καλλιεργημένο κρέας βασίζεται στην καλλιέργεια ζωικών κυττάρων σε πλήρως ελεγχόμενα περιβάλλοντα, απαιτεί απόλυτη ακρίβεια και συνεχή παρακολούθηση και προϋποθέτει τεχνολογική επανάληψη σε μεγάλη κλίμακα. Η διασύνδεση των δύο εννοιών δεν είναι συμπληρωματική, αλλά δομική: η βιομηχανική παραγωγή τεχνητού κρέατος είναι πρακτικά αδύνατη χωρίς εξελιγμένα ψηφιακά συστήματα.
Οι ψηφιακές τεχνολογίες διαμορφώνουν κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση βελτιστοποιούν την ανάπτυξη των κυττάρων, περιορίζουν το κόστος των θρεπτικών μέσων, προβλέπουν αποδόσεις και εντοπίζουν πιθανά σημεία αστοχίας.
Εταιρείες όπως η Mosa Meat αξιοποιούν ήδη τέτοιους αλγορίθμους για να αναλύουν τεράστιους όγκους πειραματικών δεδομένων και να μειώνουν τον χρόνο ανάπτυξης των διαδικασιών. Οι αυτοματισμοί λειτουργούν ως προϋπόθεση για σταθερότητα και επαναληψιμότητα.
Οι βιοαντιδραστήρες απαιτούν ακριβή έλεγχο παραμέτρων όπως η θερμοκρασία, η παροχή οξυγόνου ή το pH, κάτι που επιτυγχάνεται μόνο μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων SCADA και βιομηχανικών πληροφοριακών υποδομών. Εταιρείες όπως η UPSIDE Foods έχουν αναπτύξει μονάδες όπου ο ανθρώπινος ρόλος περιορίζεται στην εποπτεία.
Το Internet of Things επιτρέπει τη συνεχή συλλογή και μετάδοση δεδομένων από αισθητήρες που παρακολουθούν την κατάσταση των κυτταρικών καλλιεργειών σε πραγματικό χρόνο. Οι εφαρμογές αυτές ενισχύουν τη δυνατότητα άμεσης διόρθωσης αποκλίσεων στις συνθήκες καλλιέργειας. Η Aleph Farms εφαρμόζει τέτοια συστήματα για να εξασφαλίζει σταθερή ποιότητα του τελικού προϊόντος. Τα ψηφιακά δίδυμα, οι προσομοιώσεις δηλαδή της ίδιας της παραγωγής μέσα σε ψηφιακό περιβάλλον, επιτρέπουν προβλέψεις, εναλλακτικά σενάρια και μείωση ρίσκου κατά την κλιμάκωση. Η BlueNalu αξιοποιεί ψηφιακές προσομοιώσεις για τη βελτιστοποίηση παραγωγικών παραμέτρων σε καλλιεργημένα θαλασσινά.
Η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα αποτελεί εξίσου κρίσιμο παράγοντα. Η διαδικασία έγκρισης και αδειοδότησης νέων προϊόντων απαιτεί πλήρη καταγραφή όλων των σταδίων παραγωγής και των πρώτων υλών. Ορισμένες εταιρείες εξετάζουν και λύσεις blockchain προκειμένου να διασφαλίσουν αδιάλειπτη και αξιόπιστη ροή δεδομένων σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Όλα αυτά συνθέτουν το αναγκαίο υπόβαθρο για τη μετάβαση από την εργαστηριακή έρευνα στη βιομηχανική παραγωγή.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός λειτουργεί, επομένως, ως καταλύτης κλιμάκωσης. Μειώνει το μεταβλητό κόστος, περιορίζει το περιθώριο λάθους και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για συνεχή εφαρμογή μιας τεχνολογίας που διαφορετικά θα παρέμενε πειραματική. Η παραγωγή καλλιεργημένου κρέατος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγκλισης βιοτεχνολογίας, πληροφορικής και βιομηχανικής μηχανικής.
Η ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών δεν λειτουργεί ως συμπλήρωμα, αλλά ως βασικός μηχανισμός που καθιστά εφικτή την ίδια την ύπαρξη του προϊόντος σε μαζική κλίμακα. Η διαδικασία αυτή ευθυγραμμίζεται με τα χαρακτηριστικά της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης, κατά την οποία τα όρια μεταξύ βιολογίας και ψηφιακών τεχνολογιών καθίστανται ολοένα και πιο ασαφή.
Η εξέλιξη αυτή δεν πραγματοποιείται σε ιστορικό κενό. Οι διεθνείς αγορές βιώνουν μια περίοδο μεγάλων μετατοπίσεων στην παραγωγή φυσικών διατροφικών αγαθών. Τα αυξημένα κόστη, οι πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι ελλείψεις και η μεταβολή των περιβαλλοντικών συνθηκών επηρεάζουν την παραγωγή του «αληθινού» κρέατος και τα εισοδήματα των παραγωγών.
Παράλληλα, η σταδιακή μείωση του αριθμού των γεωργών και των κτηνοτρόφων αποτελεί σταθερή τάση σε πολλές χώρες, με συνέπειες για την αυτάρκεια και τη συγκρότηση της πρωτογενούς παραγωγής.
Η εμφάνιση του καλλιεργημένου κρέατος εντάσσεται σε αυτό το μεταβαλλόμενο πλαίσιο, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση σε μια αγορά που βρίσκεται υπό πίεση. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η βιομηχανική βιοτεχνολογία εξελίσσονται με υψηλή ταχύτητα, την ίδια στιγμή που τα παραδοσιακά παραγωγικά μοντέλα δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο συνολικό κόστος και στις νέες απαιτήσεις.
Οι τεχνολογικές αυτές εξελίξεις αποκτούν ευρύτερη στρατηγική σημασία, καθώς συνδέονται με την αναδιάρθρωση της παραγωγικής βάσης και την ανακατανομή ρόλων μέσα στο οικονομικό σύστημα.
Έχεις πλέον καμία αμφιβολία γιατί «τρέχουν» συγχρόνως και με τις ίδιες ταχύτητες 1.- ο απόλυτος ψηφιακός μετασχηματισμός, 2.- οι «ελλείψεις» στην αγορά και τα υψηλά κόστη του αληθινού κρέατος και των άλλων προϊόντων της γης, δηλαδή η σπάνις των φυσικών διατροφικών αγαθών 3.- η σταδιακή εξαφάνιση της τάξης των παραγωγών (γεωργών-κτηνοτρόφων) και 4.- η παραγωγή και προσφορά τεχνητού κρέατος, για να καλύψει τις ανάγκες που οι ίδιοι που το «προσφέρουν» φρόντισαν μεθοδευμένα να δημιουργήσουν;
