Οδηγίες Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση πλημμυρών

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει θέσει σε εφαρμογή το επιχειρησιακό σχέδιο για την αντιμετώπιση των κινδύνων που εγκυμονεί η χειμερινή περίοδος του 2026-2027. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν αποσταλεί επείγουσες εγκύκλιοι προς όλους τους αρμόδιους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών και των δήμων της χώρας, με σκοπό τον συντονισμό και την άμεση υλοποίηση ενεργειών πρόληψης και επιχειρησιακής ετοιμότητας. Η προσοχή εστιάζεται ιδιαίτερα σε περιοχές που παρουσιάζουν υψηλή επικινδυνότητα για πλημμυρικά φαινόμενα, καθώς και σε λεκάνες απορροής όπου η φυσική βλάστηση έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από τις πρόσφατες δασικές πυρκαγιές.

Προληπτικές δράσεις σε ρέματα και υποδομές

Οι περιφερειακές αρχές έχουν λάβει σαφείς εντολές να προχωρήσουν άμεσα σε επιθεώρηση και, όπου κρίνεται απαραίτητο, σε προληπτικό καθαρισμό των κοιτών των υδατορεμάτων. Η συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων και των δικτύων ομβρίων υδάτων, που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους, αποτελεί επίσης προτεραιότητα, όπως και η επιτάχυνση των εργασιών για την ολοκλήρωση έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Παράλληλα, οι δήμοι καλούνται να επιληφθούν του ελέγχου και της συντήρησης των δικών τους υποδομών, ενώ θα πρέπει να προγραμματίσουν και νέες παρεμβάσεις σε σημεία όπου αυτό θεωρείται επιβεβλημένο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση φρεατίων, εσχαρών και αγωγών, κυρίως σε αστικά κέντρα, με την οδηγία να επαναλαμβάνονται οι εργασίες αυτές μετά από κάθε σημαντικό επεισόδιο βροχόπτωσης.

Επικαιροποίηση σχεδίων και μητρώων

Σημαντικό μέρος των οδηγιών αφορά την επικαιροποίηση των Ειδικών Σχεδίων Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών για περιπτώσεις πλημμυρών. Οι δήμοι και οι περιφέρειες οφείλουν να αναθεωρήσουν τα σχέδια αυτά, διασφαλίζοντας παράλληλα την ενημέρωση των στοιχείων επικοινωνίας των εμπλεκόμενων φορέων. Επιπλέον, προβλέπεται η επικαιροποίηση των μητρώων εργοληπτών και των καταλόγων με τα διαθέσιμα μηχανήματα έργου και τους χειριστές τους. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, περιλαμβάνεται και η καταγραφή των χώρων προσωρινής καταφυγής, ενώ στις ζώνες υψηλής πλημμυρικής επικινδυνότητας θα πρέπει να εντοπιστούν κατάλληλα κτίρια όπου οι πολίτες θα μπορούν να βρουν ασφαλές καταφύγιο.

Χαρτογράφηση επικίνδυνων σημείων και ιρλανδικές διαβάσεις

Οι τεχνικές υπηρεσίες των περιφερειών και των δήμων έχουν προθεσμία έως το πρώτο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου για να καταρτίσουν και να αποτυπώσουν χαρτογραφικά τους καταλόγους με τα σημεία αυξημένης επικινδυνότητας. Η προσοχή εστιάζεται σε περιοχές όπου το οδικό δίκτυο διασταυρώνεται με υδατορέματα, καθώς και σε ανισόπεδους κόμβους και διαβάσεις. Τα εν λόγω στοιχεία θα διαβιβαστούν στην Ελληνική Αστυνομία, προκειμένου να ενσωματωθούν στον σχεδιασμό των μέτρων Τροχαίας κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στις λεγόμενες «ιρλανδικές διαβάσεις», οι οποίες θα πρέπει να καταγραφούν και να εξοπλιστούν με την κατάλληλη προειδοποιητική σήμανση. Οι πολίτες ενημερώνονται ρητά να μην επιχειρούν τη διέλευση τους όταν αυτές έχουν κατακλυστεί από νερό, καθώς ο κίνδυνος παράσυρσης ανθρώπων και οχημάτων είναι άμεσος και ιδιαίτερα υψηλός.

Ειδική μέριμνα για τις πυρόπληκτες περιοχές

Οι περιοχές που έχουν πληγεί από δασικές πυρκαγιές βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής, καθώς η απώλεια της φυσικής βλάστησης αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων. Για τις περιοχές αυτές προβλέπεται σχολαστικός έλεγχος και συντήρηση των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων, ενώ παράλληλα θα πρέπει να προγραμματιστούν άμεσα αντιπλημμυρικές και αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις. Η ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων θα πρέπει να επιταχυνθεί, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των περιοχών αυτών απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.

Συντονισμός και ασκήσεις ετοιμότητας τον Σεπτέμβριο

Έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, θα πρέπει να έχουν προγραμματιστεί οι συνεδριάσεις των Περιφερειακών και Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.). Στα εν λόγω όργανα θα εξεταστούν θέματα πρόληψης, επιχειρησιακής ετοιμότητας και συντονισμού των εμπλεκόμενων φορέων για την αντιμετώπιση πιθανών πλημμυρικών φαινομένων. Επιπλέον, οι περιφέρειες και οι δήμοι καλούνται να προγραμματίσουν εντός του Σεπτεμβρίου και να διεξάγουν άσκηση Πολιτικής Προστασίας με σενάριο πλημμύρας, το οποίο θα περιλαμβάνει και την οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών.

Ενεργοποίηση του 112 και άμεση δράση

Σε περιπτώσεις όπου η ένταση ενός φαινομένου ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές ή περιουσίες, προβλέπεται η άμεση ενημέρωση του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ). Εφόσον κριθεί απαραίτητο, θα αποστέλλεται προειδοποιητικό μήνυμα έκτακτης ανάγκης μέσω του 112. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας τονίζει με έμφαση ότι όλες οι προβλεπόμενες ενέργειες πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα και χωρίς καμία καθυστέρηση. Η έγκαιρη προετοιμασία και η εφαρμογή μέτρων πρόληψης μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικής σημασίας για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της περιουσίας από τα πλημμυρικά φαινόμενα.