ΟΗΕ: Ανθεκτικό το Ισλαμικό Κράτος παρά τις πιέσεις

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών πραγματοποίησε συνεδρίαση με αντικείμενο την αξιολόγηση της συνεχιζόμενης απειλής που συνιστά για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια η τρομοκρατική οργάνωση ISIL, ευρύτερα γνωστή ως DAESH. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ανώτεροι αξιωματούχοι του ΟΗΕ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας παρουσίασαν εκθέσεις που καταδεικνύουν ότι, παρά τις εντατικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον τους, οι τρομοκρατικές οργανώσεις παραμένουν προσαρμοστικές και ανθεκτικές, εξελίσσοντας τις μεθόδους τους.

Ήδη από τον Ιούνιο, ο ασκών χρέη επικεφαλής του Γραφείου του ΟΗΕ για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας είχε επισημάνει ότι η Αλ Κάιντα, το DAESH και οι συνδεδεμένες οργανώσεις συνεχίζουν να επιδεικνύουν αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα. Στη σημερινή ενημέρωση, οι αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι οι οργανώσεις αυτές εκμεταλλεύονται αποκεντρωμένα δίκτυα, τεχνητή νοημοσύνη, κρυπτογραφημένες επικοινωνίες, εικονικά περιουσιακά στοιχεία και μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να διατηρήσουν τη δράση τους. Η απειλή είναι ιδιαίτερα έντονη στην Αφρική, με επίκεντρο το Σαχέλ και τη λεκάνη της λίμνης Τσαντ, ενώ το ISIL-K παραμένει ενεργό στο Αφγανιστάν και η μεταβατική περίοδος στη Συρία απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση.

Οι ομιλητές τόνισαν ότι οι τρομοκρατικές οργανώσεις εκμεταλλεύονται την αδύναμη διακυβέρνηση, τις ένοπλες συγκρούσεις και το οργανωμένο έγκλημα, ιδιαίτερα στην υποσαχάρια Αφρική. Τα μέλη του Συμβουλίου αναφέρθηκαν επίσης στους κινδύνους που απορρέουν από τους ξένους μαχητές, τη διαδικτυακή στρατολόγηση και την ταχύτατη εξέλιξη τεχνολογιών που υπερβαίνουν τις υπάρχουσες δυνατότητες αντιμετώπισης. Ζητήθηκε ενισχυμένη διεθνής συνεργασία μέσω ανταλλαγής πληροφοριών, ενίσχυσης της ασφάλειας των συνόρων, οικονομικών ερευνών, κυρώσεων, εποπτείας της τεχνολογίας, υποστήριξης των θυμάτων και διαρκούς βοήθειας προς τα κράτη πρώτης γραμμής, προκειμένου να αποτραπεί η αναβίωση του DAESH.

Ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας, Ιωάννης Σταματέκος, υπογράμμισε ότι η τρομοκρατική απειλή του Ισλαμικού Κράτους παραμένει υπαρκτή και απαιτεί διαρκή διεθνή επαγρύπνηση. Εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τη συνεχιζόμενη δραστηριοποίηση τρομοκρατικών οργανώσεων σε πολλές περιοχές, με έμφαση στην Αφρική, αλλά και στη Συρία, το Ιράκ, το Αφγανιστάν και την Κεντρική Ασία. Ο κ. Σταματέκος αναφέρθηκε επίσης στην ολοένα και πιο εξελιγμένη κατάχρηση νέων και αναδυόμενων τεχνολογιών, ενώ τόνισε τη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας και τον κεντρικό ρόλο της ανθρωπιστικής διάστασης στις διεθνείς προσπάθειες καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, η Αναπληρώτρια Μόνιμη Αντιπρόσωπος, πρέσβης Τάμι Μπρους, παρουσίασε τη νέα εθνική αντιτρομοκρατική στρατηγική της χώρας της, που δημοσιοποιήθηκε στις 6 Μαΐου. Η στρατηγική αυτή προσδιορίζει τρεις απειλές προτεραιότητας: τους ναρκοτρομοκράτες και τις διεθνικές συμμορίες, τους παραδοσιακούς ισλαμιστές τρομοκράτες και τους βίαιους αριστερούς εξτρεμιστές. Η πρέσβης Μπρους επαίνεσε τα κράτη-μέλη των οποίων οι επιχειρήσεις και οι προσπάθειες διακοπής της χρηματοδότησης έχουν περιορίσει τη δράση των οργανώσεων αυτών στο Ιράκ, στη Συρία και στη Σομαλία.

Επιπλέον, η Αμερικανίδα διπλωμάτης ανέφερε ότι, πέραν της απειλής των τζιχαντιστών, το Ιράν και οι οργανώσεις που ενεργούν ως εντολοδόχοι του συνεχίζουν να αποσταθεροποιούν τη Μέση Ανατολή, ζητώντας διευρυμένη ανταλλαγή πληροφοριών για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής. Υπενθύμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χαρακτηρίσει 20 καρτέλ και διεθνικές εγκληματικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο δυτικό ημισφαίριο ως ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις από τον Ιανουάριο του 2025, τονίζοντας ότι δεν θα επιτρέψουν στην περιοχή να μετατραπεί σε καταφύγιο για όσους απειλούν την ασφάλειά τους.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος του Πακιστάν, πρέσβης Ασίμ Ιφτιχάρ Άχμαντ, επισήμανε ότι από την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν τον Αύγουστο του 2021, πολλές τρομοκρατικές οργανώσεις ευδοκιμούν στη χώρα, μέσα σε ένα ολοένα και πιο ευνοϊκό περιβάλλον. Ζήτησε επίσης τη διακοπή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, μεταξύ άλλων μέσω κρυπτογραφημένων διαύλων, όπως τα ψηφιακά πορτοφόλια, τα εικονικά περιουσιακά στοιχεία και τα κρυπτονομίσματα.

Η Επικεφαλής του Γραφείου του Αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα στο Γραφείο του ΟΗΕ για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας, Ογκουλτζερέν Νιγιαζμπερντίγιεβα, ανέφερε ότι, παρότι οι συνεχείς αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις έχουν αποδιοργανώσει την ανώτερη ηγεσία του DAESH και έχουν περιορίσει την ικανότητά του να κατευθύνει κεντρικά τις επιχειρήσεις του, η οργάνωση εξακολουθεί να προσαρμόζεται. Η απειλή παραμένει ιδιαίτερα έντονη σε περιοχές της Αφρικής, ιδίως στο Σαχέλ και στη λεκάνη της λίμνης Τσαντ, όπου αρκετές συνδεδεμένες οργανώσεις ενισχύουν τις δυνατότητές τους, διευρύνουν την επιχειρησιακή τους εμβέλεια και προσαρμόζουν τις τακτικές τους. Η Επαρχία του Ισλαμικού Κράτους στη Δυτική Αφρική (ISWAP) εξακολουθεί να είναι η πιο ενεργή συνδεδεμένη με το DAESH οργάνωση παγκοσμίως και έχει επιδείξει αυξανόμενη ικανότητα απόκτησης και χρήσης εμπορικής τεχνολογίας μη επανδρωμένων αεροσκαφών.