ΟΗΕ: Εγκλήματα πολέμου από ΗΠΑ στο Ιράν

Η Διεθνής Ανεξάρτητη Αποστολή Διερεύνησης Γεγονότων για το Ιράν, στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, δημοσιοποίησε σήμερα μια έκθεση-ορόσημο, η οποία αναμένεται να προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις. Σύμφωνα με τα πορίσματα της έκθεσης, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ευθύνονται για δύο στρατιωτικές επιθέσεις που έλαβαν χώρα τον περασμένο Φεβρουάριο εναντίον ενός σχολείου και μιας αθλητικής εγκατάστασης στο Ιράν. Οι ερευνητές του ΟΗΕ καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες συνιστούν εγκλήματα πολέμου, παραβιάζοντας κατάφωρα το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Παράλληλα, η έκθεση εστιάζει και στη δράση των ιρανικών αρχών, οι οποίες, σύμφωνα με τους ειδικούς, διέπραξαν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια της φονικής καταστολής των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στα τέλη του περασμένου έτους. Τα ευρήματα αυτά πρόκειται να υποβληθούν στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη, εξετάζοντας διεξοδικά τη στάση των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος ξέσπασε τον Φεβρουάριο μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, αλλά και την αντίδραση της Τεχεράνης στις διαδηλώσεις του Δεκεμβρίου του 2025.

Το πλήγμα στο σχολείο της Μινάμπ

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην επίθεση εναντίον δημοτικού σχολείου στην πόλη Μινάμπ του Ιράν. Οι ειδικοί του ΟΗΕ ανέφεραν ότι έχουν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις ευθύνονται για το πλήγμα, από το οποίο, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, σκοτώθηκαν περίπου 150 άνθρωποι, ανάμεσά τους γύρω στα 120 παιδιά. Το πλήγμα αυτό χαρακτηρίζεται ως επίθεση άνευ διακρίσεως, η οποία προκάλεσε θανάτους αμάχων και ζημιές σε πολιτικές υποδομές, ισοδυναμώντας με έγκλημα πολέμου βάσει του διεθνούς δικαίου.

Σύμφωνα με την έκθεση, οι ΗΠΑ βασίστηκαν σε πληροφορίες που ανέφεραν ότι ανώτερος Ιρανός αξιωματικός του στρατού ήταν παρών στο σημείο, χωρίς ωστόσο να επαληθεύσουν επαρκώς τα στοιχεία πριν από την εξαπόλυση του πλήγματος. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι η παράλειψη επικαιροποίησης των πληροφοριών για τον στόχο και η μη επιβεβαίωση ότι το κτίριο αποτελούσε στρατιωτικό στόχο συνιστά κάτι περισσότερο από απλή αμέλεια. Όπως χαρακτηριστικά τονίζεται, οι ΗΠΑ κατεύθυναν τα πλήγματα στο κτίριο του σχολείου έχοντας επίγνωση ότι υπήρχε σημαντικός κίνδυνος να πλήξουν πολιτικό στόχο, ενεργώντας απερίσκεπτα ως προς την πιθανότητα να συμβεί αυτό.

Τον Ιούνιο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «κανείς» δεν επιτέθηκε εναντίον αυτού του σχολείου θηλέων σκοπίμως, επικαλούμενος έρευνα για το πλήγμα. Ωστόσο, το Reuters έχει μεταδώσει στο παρελθόν ότι προκαταρκτική, εσωτερική έρευνα του αμερικανικού στρατού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ είναι πιθανό να ευθύνονται για την επίθεση στο σχολείο της Μινάμπ. Έκτοτε, το Πεντάγωνο έχει αναβαθμίσει την έρευνα, αλλά δεν έχει δημοσιοποιήσει προκαταρκτικά ευρήματα.

Οι ειδικοί του ΟΗΕ τόνισαν ότι ήταν ξεκάθαρο πως το σχολείο ήταν πολιτικός στόχος και διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχαν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς. Εξάλλου, κατέληξαν σε αντίστοιχο συμπέρασμα για ένα πλήγμα εναντίον αθλητικού κέντρου στη Λαμέρντ. Στην έκθεση αναφέρεται ότι η επίθεση προκάλεσε ζημιές σε κοντινά κτίρια κατοικιών και ένα σχολείο, καθώς και τον θάνατο και τον τραυματισμό 22 αμάχων. Οι ειδικοί εκτίμησαν ότι η επίθεση εξαπολύθηκε άνευ διακρίσεως και κατά συνέπεια αποτελεί έγκλημα πολέμου. Το μικτό διοικητήριο του αμερικανικού στρατού για τη Μέση Ανατολή (Centcom) ανακοίνωσε τον Μάρτιο ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ δεν εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον της πόλης Λαμέρντ την ημέρα που επλήγη το αθλητικό κέντρο.

Παραβιάσεις από το Ιράν

Παράλληλα, η αποστολή του ΟΗΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ιρανικές αρχές επιδόθηκαν σε ευρείες και συστηματικές επιθέσεις εναντίον αμάχων στη διάρκεια των διαμαρτυριών που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2025. Μεταξύ των παραβιάσεων περιλαμβάνονται φόνοι, βασανιστήρια, αυθαίρετες κρατήσεις, αναγκαστικές εξαφανίσεις και σοβαροί περιορισμοί στην ελευθερία της έκφρασης. Οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγγείλει ότι περαστικοί ήταν μεταξύ των νεκρών, ενώ η Τεχεράνη κατηγόρησε για τις διαδηλώσεις και τα επεισόδια «τρομοκράτες και ταραχοποιούς» που υποστηρίζονται από εξόριστους αντιπάλους του καθεστώτος, αλλά και τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Οι ειδικοί του ΟΗΕ δεν μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν από ανεξάρτητη πηγή τον απολογισμό των νεκρών, αλλά επεσήμαναν ότι εκτιμούν πως ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών είναι πιθανό να είναι πολύ μεγαλύτερος από τα επίσημα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία 3.038 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 25.000 τραυματίστηκαν. Η αντίδραση της κυβέρνησης στις διαδηλώσεις, η οποία περιελάμβανε βία και φόνους, τη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο και την επιβολή της θανατικής ποινής, σηματοδότησε μια σημαντική κλιμάκωση σε σχέση με τις προηγούμενες πρακτικές καταστολής των αντιφρονούντων, σύμφωνα με την έκθεση.