ΟΗΕ: Επείγουσα έρευνα για τη βία στο Σουδάν

Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών προχώρησε σε μια σημαντική κίνηση, ζητώντας την έναρξη μιας επείγουσας έρευνας σχετικά με την κλιμάκωση της βίας στο Σουδάν. Η απόφαση αυτή ελήφθη ομόφωνα από τα 47 κράτη-μέλη του Συμβουλίου, έπειτα από μια επείγουσα συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, κατόπιν αιτήματος της Βρετανίας. Το επίκεντρο της ανησυχίας είναι η πόλη ελ Ομπέιντ, η οποία βρίσκεται υπό πολιορκία από τις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ) εδώ και μήνες.

Η πολιορκία της ελ Ομπέιντ και οι ανησυχίες για ωμότητες

Η ελ Ομπέιντ, που βρίσκεται στην περιοχή του Βόρειου Κορντοφάν, αποτελεί θέατρο σφοδρών συγκρούσεων από τον Απρίλιο του 2023, όταν ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ των ΔΤΥ και του τακτικού στρατού του Σουδάν. Το Συμβούλιο εξέφρασε τη βαθιά του ανησυχία για τον άμεσο κίνδυνο οι ΔΤΥ να διαπράξουν ωμότητες ευρείας κλίμακας, με κυριότερη τη σεξουαλική βία, θέτοντας σε κίνδυνο εκατοντάδες χιλιάδες αμάχους που βρίσκονται στην πόλη και στα περίχωρά της. Η Διεθνής Ανεξάρτητη Αποστολή Διερεύνησης των Γεγονότων στο Σουδάν, η οποία συστήθηκε με πρωτοβουλία του Συμβουλίου στην αρχή του πολέμου, καλείται τώρα να διεξαγάγει μια ενδελεχή έρευνα για τις παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και τα σχετικά διεθνή εγκλήματα που φέρονται να έχουν διαπραχθεί στην περιοχή.

Τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, ο ΟΗΕ, διάφορες μη κυβερνητικές οργανώσεις και κυβερνήσεις έχουν εκφράσει επανειλημμένα τις ανησυχίες τους για μια επικείμενη επίθεση στην ελ Ομπέιντ, ανάλογη με εκείνη που οδήγησε πέρυσι στην κατάληψη της ελ Φάσερ, της πρωτεύουσας του Νταρφούρ, από τις ΔΤΥ. Στην περίπτωση εκείνη, οι παραστρατιωτικοί κατηγορήθηκαν για εκτεταμένες ωμότητες και εγκλήματα πολέμου.

Έκκληση για εκεχειρία και πολιτική μετάβαση

Στην απόφασή του, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υπογραμμίζει με έμφαση ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στην κρίση που μαστίζει το Σουδάν. Επαναλαμβάνει την έκκλησή του για μια άμεση και πλήρη εκεχειρία, χωρίς καμία προϋπόθεση, και ταυτόχρονα ζητά την έναρξη μιας αξιόπιστης και χωρίς αποκλεισμούς διαδικασίας πολιτικής μετάβασης. Στόχος αυτής της διαδικασίας είναι να οδηγήσει σε μια δημοκρατικά εκλεγμένη εθνική κυβέρνηση, μετά από μια μεταβατική περίοδο υπό την ηγεσία πολιτών.

Η κατάσταση στην ελ Ομπέιντ, μια πόλη με μισό εκατομμύριο κατοίκους, είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς έχει καταφύγει εκεί περίπου 100.000 εκτοπισμένοι από τη βία σε άλλες περιοχές του Σουδάν. Τον Φεβρουάριο, ο σουδανικός στρατός κατάφερε να σπάσει την πολιορκία των ΔΤΥ, ωστόσο πλέον δυσκολεύεται να αποτρέψει τους παραστρατιωτικούς από το να επιβάλουν νέο αποκλεισμό. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω επανειλημμένων πληγμάτων με drones, τα οποία στοχεύουν τόσο την ίδια την πόλη όσο και τις υποδομές της, συμπεριλαμβανομένης της κεντρικής αρτηρίας που οδηγεί εκτός της ελ Ομπέιντ.

Καταδίκη των επιθέσεων σε πολιτικές υποδομές

Το Συμβούλιο καταδικάζει απερίφραστα τα αεροπορικά πλήγματα εναντίον αμάχων και την παράνομη στοχοθέτηση πολιτικών υποδομών, με ιδιαίτερη αναφορά στα δεκάδες πλήγματα drones που σημειώθηκαν εναντίον της ελ Ομπέιντ κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων εβδομάδων. Επισημαίνεται ότι στόχος των επιθέσεων ήταν μεταξύ άλλων νοσοκομεία και άλλες υποδομές υγείας, με αποτέλεσμα να προκληθούν απώλειες μεταξύ των αμάχων και σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Καλώντας όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές στη σύγκρουση να διασφαλίσουν την προστασία των αμάχων, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν αναγκαστεί να εκτοπιστούν, η απόφαση του Συμβουλίου καταγγέλλει επίσης τη γενικευμένη χρήση του βιασμού και άλλων μορφών σεξουαλικής και έμφυλης βίας. Αυτές οι πρακτικές χαρακτηρίζονται ως μέθοδος πολέμου, που εφαρμόζεται ακόμη και σε χώρους κράτησης, και ως μέθοδος βασανιστηρίων, υπογραμμίζοντας τη βαρβαρότητα της σύγκρουσης.