ΟΗΕ: Μακρόν κατά «δύο μέτρων και δύο σταθμών» – Ερντογάν για Αιγαίο και Γάζα, σκληρό μήνυμα Τραμπ στο Ιράν

Σε πεδίο έντονων γεωπολιτικών μηνυμάτων μετατράπηκε η πρώτη ημέρα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, με τον Εμανουέλ Μακρόν να καταγγέλλει τα «δύο μέτρα και δύο σταθμά» στο διεθνές σύστημα, τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αναφέρεται σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο και τον Ντόναλντ Τραμπ να στέλνει νέα αυστηρή προειδοποίηση προς το Ιράν.

Οι εργασίες της Γενικής Συνέλευσης άνοιξαν με την τοποθέτηση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και ακολούθησαν οι ομιλίες σειράς ηγετών, σε μια ημέρα όπου στο επίκεντρο βρέθηκαν οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, η Γάζα, το Ιράν, αλλά και η ανάγκη μεταρρύθμισης των διεθνών θεσμών.

Μακρόν: «Όχι δύο μέτρα και δύο σταθμά»

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η παρέμβαση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος έθεσε στο επίκεντρο της ομιλίας του την ανάγκη ισότιμης εφαρμογής του διεθνούς δικαίου ανεξάρτητα από το ποια χώρα βρίσκεται κάθε φορά στο επίκεντρο μιας κρίσης.

Ο Μακρόν καταφέρθηκε εναντίον της λογικής των «δύο μέτρων και δύο σταθμών», υποστηρίζοντας ότι η κυριαρχία και η ανθρώπινη ζωή δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται διαφορετικά ανάλογα με το εάν πρόκειται για κράτη της Δύσης, της Μέσης Ανατολής ή άλλων περιοχών του κόσμου. Αναφέρθηκε ειδικά στον Λίβανο, την Παλαιστίνη, τη Συρία και την Ουκρανία, ζητώντας σεβασμό της κυριαρχίας κάθε κράτους.

Ο Γάλλος πρόεδρος υποστήριξε ακόμη ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ χρειάζεται μεταρρύθμιση, εκτιμώντας ότι σε κρίσιμες περιπτώσεις εμφανίζεται παραλυμένο απέναντι σε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.

Παράλληλα, ζήτησε μεγαλύτερη συνεργασία ανάμεσα στον παγκόσμιο Βορρά και τον Νότο, ενώ αναφέρθηκε και στις προκλήσεις που δημιουργούν η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική αλλαγή και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πρόταση για «ενεργειακή εκεχειρία» στην Ουκρανία

Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Μακρόν τάχθηκε υπέρ ενός μορατόριουμ επιθέσεων εναντίον ενεργειακών υποδομών, καθώς και μέτρων στη Μαύρη Θάλασσα που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ασφάλεια και τη μεταφορά τροφίμων.

Την ίδια ώρα, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε μετά τις επαφές του με τον Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να συζητήσει μια ευρύτερη «ενεργειακή εκεχειρία», υπό την προϋπόθεση ότι και η Ρωσία θα σταματήσει τα πλήγματα στο ουκρανικό ενεργειακό σύστημα.

Ερντογάν: Μήνυμα για Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο

Νωρίτερα, από το ίδιο βήμα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναφέρθηκε στις ελληνοτουρκικές διαφορές, δηλώνοντας ότι τα υφιστάμενα ζητήματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει, κατά την τουρκική θέση, να επιλυθούν μέσα από σχέσεις καλής γειτονίας και με βάση το διεθνές δίκαιο.

Ο Τούρκος πρόεδρος επανέφερε παράλληλα την πρότασή του για διάσκεψη των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να δημιουργήσει κοινό έδαφος για συζήτηση.

Αναφερόμενος στην Ευρώπη, υποστήριξε ότι η Τουρκία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ασφάλειά της και δήλωσε ότι, κατά την άποψή του, μια Ευρώπη που αποκλείει την Τουρκία δεν μπορεί να καταστεί ασφαλέστερη.

Σκληρή επίθεση Ερντογάν στο Ισραήλ

Μεγάλο μέρος της ομιλίας Ερντογάν επικεντρώθηκε στη Γάζα. Ο Τούρκος πρόεδρος χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά του Ισραήλ, παρουσιάζοντας φωτογραφικό υλικό και καταγγέλλοντας τις συνέπειες των στρατιωτικών επιχειρήσεων για τον άμαχο πληθυσμό και ιδιαίτερα για τα παιδιά.

Οι χαρακτηρισμοί του αποτελούν θέσεις του ίδιου του Τούρκου προέδρου και προκάλεσαν αντίδραση της ισραηλινής αντιπροσωπείας, η οποία αποχώρησε από την αίθουσα κατά τη διάρκεια της ομιλίας του.

Τραμπ: Νέα προειδοποίηση στο Ιράν

Νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε μεγάλο μέρος της σχεδόν 37λεπτης ομιλίας του για να παρουσιάσει τις θέσεις της κυβέρνησής του για τη Μέση Ανατολή, το Ιράν, την Ουκρανία, τη μετανάστευση και την ασφάλεια.

Για το Ιράν δήλωσε ότι δεν θα του επιτρέψει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ κάλεσε τα υπόλοιπα κράτη να ενισχύσουν την πίεση προς την Τεχεράνη. Παρά τη σκληρή ρητορική, εξέφρασε την πεποίθηση ότι μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία με το Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο.

Αργότερα, μάλιστα, έγινε γνωστό ότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν πολύωρες συνομιλίες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συνάντηση θετική, ενώ στις επαφές συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, με διαμεσολαβητική συμμετοχή Πακιστάν και Κατάρ.

Ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι εξακολουθεί να εργάζεται για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και ότι βρίσκεται σε επαφή με τις δύο πλευρές.

Σε μεταγενέστερες δηλώσεις του, μετά τη συνάντηση με τον Ζελένσκι, ανέφερε ότι οι δύο πλευρές αναζητούν δρόμο προς τον τερματισμό της σύγκρουσης, ενώ σχολίασε και τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Μια Γενική Συνέλευση με τα μεγάλα μέτωπα ανοιχτά

Η πρώτη ημέρα της 81ης Γενικής Συνέλευσης επιβεβαίωσε ότι ο ΟΗΕ εισέρχεται σε μία ακόμη δύσκολη περίοδο, με τα μεγαλύτερα διεθνή μέτωπα να παραμένουν ανοικτά και τις μεγάλες δυνάμεις να διαφωνούν όχι μόνο για τις λύσεις, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι κανόνες του διεθνούς συστήματος.

Ουκρανία, Γάζα, Ιράν, Ανατολική Μεσόγειος, ενεργειακή ασφάλεια και μεταρρύθμιση του ΟΗΕ βρέθηκαν στην κορυφή της ατζέντας, ενώ οι διπλωματικές επαφές στο περιθώριο της Συνέλευσης ενδέχεται να αποδειχθούν εξίσου κρίσιμες με όσα ακούστηκαν από το επίσημο βήμα.