ΟΗΕ: Ρεκόρ παραβιάσεων δικαιωμάτων παιδιών το 2025

Για πρώτη φορά στην τριακονταετή ιστορία καταγραφής δεδομένων από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, οι κρατικές δυνάμεις αναδείχθηκαν ως οι κύριοι υπαίτιοι για τις παραβιάσεις δικαιωμάτων των παιδιών σε εμπόλεμες ζώνες κατά τη διάρκεια του 2025. Σύμφωνα με έκθεση του διεθνούς οργανισμού, την οποία συμβουλεύτηκε το Γαλλικό Πρακτορείο, η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως η πιο σκοτεινή περίοδος για την προστασία των ανηλίκων από την έναρξη της σχετικής παρακολούθησης.

Ο ΟΗΕ κατέγραψε συνολικά 38.558 επαληθευμένες παραβιάσεις με θύματα παιδιά, οι οποίες διαπράχθηκαν από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές σε ένοπλες συρράξεις. Η πλειονότητα αυτών των περιστατικών αφορούσε φόνους και ακρωτηριασμούς, αναδεικνύοντας τη βαρβαρότητα των συγκρούσεων. Το γεγονός ότι οι κρατικές δυνάμεις ευθύνονται για περισσότερες παραβιάσεις από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο για τον μηχανισμό εποπτείας του ΟΗΕ.

Η Βανέσα Φρέζιερ, ειδική επιτετραμμένη του οργανισμού για τα παιδιά και τις ένοπλες συρράξεις, υπογράμμισε ότι το 2025 αποτέλεσε αναμφίβολα ένα από τα πιο μαύρα κεφάλαια στην ιστορία της προστασίας των παιδιών. Η ίδια επεσήμανε ότι όταν τα κράτη, στα οποία έχει ανατεθεί η ευθύνη για την προστασία των ανηλίκων, συμβάλλουν αντίθετα στα δεινά τους, αποκαλύπτεται η βαθιά διάβρωση του σεβασμού προς το διεθνές δίκαιο.

Η περιοχή με τον υψηλότερο αριθμό παραβιάσεων είναι το Ισραήλ και τα παλαιστινιακά κατεχόμενα εδάφη, που εξετάζονται ως ενότητα, με 12.445 περιστατικά. Από αυτά, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις θεωρούνται υπεύθυνες για τη συντριπτική πλειονότητα, ήτοι 9.465 παραβιάσεις. Ακολουθούν η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό με 4.114 περιστατικά, η Νιγηρία με 2.560, η Μιανμάρ με 2.203 και η Σομαλία με 2.195.

Στην Ουκρανία, ο ΟΗΕ επαλήθευσε 1.899 σοβαρές παραβιάσεις, συμπεριλαμβανομένων 94 θανάτων και 753 τραυματισμών, οι οποίες αποδίδονται στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις. Τόσο το Ισραήλ όσο και η Ρωσία περιλαμβάνονται στον λεγόμενο "κατάλογο της ντροπής" του ΟΗΕ, ο οποίος καταγράφει τις δυνάμεις που διαπράττουν τις περισσότερες παραβιάσεις σε βάρος παιδιών.

Η τεχνητή νοημοσύνη και η αύξηση των θυμάτων

Η έκθεση του ΟΗΕ επισημαίνει μια ανησυχητική νέα διάσταση στις ένοπλες συρράξεις: την ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης σε οπλικά συστήματα, η οποία συνέβαλε στην αύξηση των παιδικών θυμάτων. Σύμφωνα με το κείμενο, σε πολλές επιθέσεις, ιδίως με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα ή άλλα αυτοματοποιημένα συστήματα, η επιλογή των στόχων πραγματοποιείται με περιορισμένη ανθρώπινη επίβλεψη, αυξάνοντας τον κίνδυνο για αθώες ζωές.

Ο συνολικός αριθμός των "σοβαρών παραβιάσεων" έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της συλλογής δεδομένων πριν από τριάντα χρόνια. Οι φόνοι και οι ακρωτηριασμοί παιδιών αποτέλεσαν την πιο συχνή κατηγορία παραβιάσεων το 2025, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 34% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ανάμεσα σε άλλες σοβαρές παραβιάσεις που καταγράφονται περιλαμβάνονται η στρατολόγηση παιδιών, η σεξουαλική βία, οι επιθέσεις εναντίον σχολείων και νοσοκομείων, καθώς και η παρεμπόδιση της πρόσβασης σε ανθρωπιστική βοήθεια.