Οι 4 τάσεις που θα διαμορφώσουν την αγορά εργασίας ως το 2035

Η ελληνική αγορά εργασίας αναμένεται να υποστεί σημαντικές μεταβολές έως το 2035, με τέσσερις κυρίαρχες τάσεις να καθορίζουν τις εξελίξεις. Σύμφωνα με ανάλυση του δρα Ηλία Λιβανό, εμπειρογνώμονα του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), οι νέες προβλέψεις απασχόλησης που δημοσίευσε ο οργανισμός με έδρα τη Θεσσαλονίκη, αποκαλύπτουν ένα τοπίο στασιμότητας στη συνολική απασχόληση, με έμφαση στη λεγόμενη "ζήτηση αντικατάστασης". Συγκεκριμένα, περίπου εννέα στις δέκα νέες θέσεις εργασίας θα προκύψουν από την ανάγκη αντικατάστασης εργαζομένων που αποχωρούν λόγω συνταξιοδότησης, θανάτου ή αλλαγής επαγγέλματος.

Η Μεγάλη Συνταξιοδότηση και οι επιπτώσεις της

Το 2035 σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της "Μεγάλης Συνταξιοδότησης", καθώς όλα τα μέλη της γενιάς των baby boomers (γεννηθέντες μεταξύ 1946 και 1964) θα έχουν αποχωρήσει από την ενεργό δράση. Αυτή η δημογραφική μεταβολή, σε συνδυασμό με το συνολικό δημογραφικό προφίλ της χώρας, θα έχει τριπλή επίδραση. Πρώτον, θα αυξηθεί κατακόρυφα η ζήτηση για εργαζομένους στην υγεία και την κοινωνική φροντίδα, με τις νέες θέσεις να αυξάνονται κατά 10% και τους εργαζόμενους προσωπικής φροντίδας κατά 44%. Δεύτερον, οι συνταξιούχοι θα χρειαστούν συμβουλευτική υποστήριξη και πρόσβαση σε "προστατευτικές" υπηρεσίες, με τις θέσεις προσωπικών υπηρεσιών να αποτελούν το 12,5% της συνολικής ζήτησης αντικατάστασης. Τρίτον, οι εκπαιδευτικοί θα αντιστοιχούν στο 6% της ζήτησης, ενώ για τεχνικούς και βοηθούς υγείας προβλέπεται μείωση, με παράλληλη ανάγκη επανεκπαίδευσης.

Πράσινη Μετάβαση και Νέες Δεξιότητες

Η πράσινη μετάβαση, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, αναμένεται να αναδιαμορφώσει την αγορά εργασίας, με μετακίνηση από ρυπογόνους τομείς σε πιο βιώσιμες δραστηριότητες. Η ζήτηση θα επικεντρωθεί σε εργαζομένους σε αιολικά πάρκα, ανακατασκευή κτηρίων, ηλεκτρολόγους μηχανικούς και ηλεκτρονικούς τεχνίτες, με αύξηση 27% στις νέες θέσεις για τις δύο τελευταίες ειδικότητες. Στον τομέα της ενέργειας, προβλέπεται αύξηση 33% στους τομείς ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου και κλιματισμού, ενώ οι κατασκευές θα ενισχυθούν κατά 12%. Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο αγροτικός τομέας, όπου παρά τη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού (από 50% το 1981 σε 10-15% σήμερα), υπάρχει μεγάλη ζήτηση αντικατάστασης για εξειδικευμένους αγρότες με ψηφιακές και επιχειρηματικές δεξιότητες.

Ψηφιακός Μετασχηματισμός και Τεχνητή Νοημοσύνη

Παρά την άνοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης, η αγορά εργασίας στην πληροφορική αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 13% έως το 2035, με τους επαγγελματίες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών να σημειώνουν αύξηση 32% σε νέες θέσεις. Πρόκειται για έναν τομέα όπου η ζήτηση αντικατάστασης είναι ακόμη περιορισμένη, οπότε οι νέες θέσεις είναι κυρίως πρόσθετες. Στον τομέα των πωλήσεων, προβλέπεται αύξηση 8,5% παρά την είσοδο αυτόνομων συστημάτων ΤΝ, λόγω της "ψηφιακής κόπωσης" που ωθεί καταναλωτές και εταιρείες να προτιμούν την ανθρώπινη επαφή και εξυπηρέτηση.

Η Οικονομία της Εμπειρίας

Μετά την πανδημία, παρατηρείται στροφή των καταναλωτών προς την απόκτηση εμπειριών αντί υλικών αγαθών, γεγονός που επηρεάζει την αγορά εργασίας. Οι τέχνες και η ψυχαγωγία αναμένεται να γνωρίσουν αύξηση 34% στις θέσεις εργασίας, ενώ τα νομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά επαγγέλματα θα ενισχυθούν κατά 35%. Στον τομέα της φιλοξενίας, η ζήτηση για εργαζομένους στα καταλύματα και την εστίαση θα αυξηθεί κατά 1,6%, ενώ για βοηθούς προετοιμασίας φαγητού κατά 14,5%. Ο δρ Λιβανός υπογραμμίζει την κρισιμότητα της επανακατάρτισης και της δια βίου μάθησης, τονίζοντας ότι η τεχνολογία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σύμμαχος και όχι ως απειλή.