Οι Έλληνες παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι καταναλωτές στην ΕΕ

Οριακή υποχώρηση κατέγραψε το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα τον Ιούλιο, χωρίς η εξέλιξη αυτή να ανακόψει τη βελτίωση που εμφανίζεται στην ψυχολογία των νοικοκυριών. Τα στοιχεία της έρευνας οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ δείχνουν ότι οι καταναλωτές εμφανίζονται περισσότερο αισιόδοξοι για τα προσωπικά τους οικονομικά και πιο πρόθυμοι να προχωρήσουν σε σημαντικές αγορές.

Η σχετική άνοδος της αισιοδοξίας δεν αναιρεί τη δύσκολη πραγματικότητα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει τη χαμηλότερη καταναλωτική εμπιστοσύνη μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που αποτυπώνει τη διαρκή πίεση που ασκούν η ακρίβεια, το αυξημένο κόστος ζωής και η περιορισμένη δυνατότητα αποταμίευσης.

Την ίδια ώρα, οι επιχειρήσεις κινούνται με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η διεθνής αβεβαιότητα και οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά τις εκτιμήσεις τους για την πορεία της οικονομίας και τη ζήτηση των επόμενων μηνών.

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στις 107,6 μονάδες, από 108,2 μονάδες τον Ιούνιο. Η μικρή κάμψη συνδέεται κυρίως με την επιδείνωση των προσδοκιών στη Βιομηχανία και στις Υπηρεσίες, ενώ βελτιωμένη εικόνα καταγράφεται στις Κατασκευές και στο Λιανικό Εμπόριο.

Στον κατασκευαστικό τομέα, η άνοδος των προσδοκιών προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από τα δημόσια έργα. Αντίστοιχα, στο λιανεμπόριο οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο θετικές τόσο για την τρέχουσα πορεία των πωλήσεων όσο και για τη ζήτηση που αναμένουν το επόμενο διάστημα.

Αντίθετη είναι η εικόνα στις Υπηρεσίες, όπου σημειώθηκε αισθητή επιδείνωση των επιχειρηματικών προσδοκιών. Στη Βιομηχανία, οι εκτιμήσεις για την παραγωγή κατά τους προσεχείς μήνες έγιναν περισσότερο συγκρατημένες, επιβεβαιώνοντας το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί στην αγορά.

Σημαντική άνοδος της καταναλωτικής εμπιστοσύνης

Το ισχυρότερο θετικό στοιχείο της έρευνας αφορά τα νοικοκυριά. Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης βελτιώθηκε στις -47,8 μονάδες, από -52,8 μονάδες τον Ιούνιο, καταγράφοντας μία από τις μεγαλύτερες μηνιαίες αυξήσεις του τελευταίου διαστήματος.

Παρά τη μεταβολή, οι Έλληνες εξακολουθούν να εμφανίζονται ως οι πιο απαισιόδοξοι καταναλωτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακολουθούν η Ρουμανία και η Βουλγαρία, γεγονός που δείχνει ότι η βελτίωση του δείκτη παραμένει σχετική και ξεκινά από ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο.

Η θετικότερη εικόνα αποτυπώνεται σχεδόν σε όλους τους επιμέρους δείκτες. Οι καταναλωτές εμφανίζονται περισσότερο αισιόδοξοι για την οικονομική κατάσταση των οικογενειών τους κατά το επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ ηπιότερη είναι και η απαισιοδοξία τους για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Περισσότερες αγορές, περιορισμένη αποταμίευση

Αξιοσημείωτη βελτίωση καταγράφηκε στην πρόθεση των νοικοκυριών να πραγματοποιήσουν μεγάλες αγορές κατά τους επόμενους δώδεκα μήνες. Ο σχετικός δείκτης ενισχύθηκε στις -42,2 μονάδες, από -48 μονάδες τον Ιούνιο.

Η μεταβολή δείχνει ότι μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτών εξετάζει την αγορά επίπλων, ηλεκτρικών συσκευών και άλλων διαρκών αγαθών. Η αύξηση της σχετικής πρόθεσης δεν σημαίνει ότι έχει αποκατασταθεί η αγοραστική δύναμη, αποτυπώνει όμως μια περιορισμένη βελτίωση των προσδοκιών.

Ελαφρά άνοδο παρουσίασε και η πρόθεση αποταμίευσης. Το 84% των νοικοκυριών εξακολουθεί να θεωρεί απίθανο ότι θα μπορέσει να αποταμιεύσει μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι διαθέτουν αυτή τη δυνατότητα αυξήθηκε στο 15%.

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η οικονομική πίεση παραμένει βαθιά. Η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών δεν διαθέτει επαρκές περιθώριο για τη δημιουργία αποθεματικού, παρά τη σχετική βελτίωση που καταγράφεται στις προσδοκίες.

Το 58% των νοικοκυριών δηλώνει ότι μόλις καταφέρνει να καλύψει τις καθημερινές του υποχρεώσεις. Παράλληλα, το 13% αναγκάζεται να αντλεί χρήματα από τις αποταμιεύσεις του για να ανταποκριθεί στις βασικές ανάγκες, γεγονός που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη φθορά των οικογενειακών προϋπολογισμών.

Ιδιαίτερα υψηλή παραμένει και η απαισιοδοξία για την πορεία της χώρας. Το 71% των καταναλωτών εκτιμά ότι η οικονομική κατάσταση της Ελλάδας θα επιδεινωθεί μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ενώ ελαφρώς αυξημένοι εμφανίζονται και οι φόβοι για την ανεργία.

Η συνολική εικόνα του Ιουλίου είναι συνεπώς αντιφατική. Τα νοικοκυριά εμφανίζονται λιγότερο απαισιόδοξα και περισσότερο διατεθειμένα να καταναλώσουν, όμως η καθημερινή οικονομική πίεση παραμένει ισχυρή. Οι επιχειρήσεις, από την άλλη πλευρά, βλέπουν τις διεθνείς και πληθωριστικές πιέσεις να περιορίζουν τις προσδοκίες τους, διατηρώντας το οικονομικό κλίμα σε εύθραυστη ισορροπία.