Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν επίσημα την αποχώρησή τους από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, όπως ανακοίνωσαν χθες ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Κέννεντυ Τζ., σε κοινή δήλωση. Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, η κίνηση αυτή απαλλάσσει τη χώρα από τους περιορισμούς του οργανισμού και ανταποκρίνεται στις δεσμεύσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από την πρώτη ημέρα της θητείας του. Η απόφαση συνδέεται με τον τρόπο που ο ΠΟΥ χειρίστηκε την πανδημία COVID-19 και έχει στόχο την αντιμετώπιση των ζημιών που προκλήθηκαν στους Αμερικανούς από τις πολιτικές του οργανισμού.
Η κίνηση αυτή αποτελεί συνέχεια μιας πολιτικής που επιφυλάσσει επιφυλακτικότητα απέναντι σε διεθνείς οργανισμούς, οι οποίοι, σύμφωνα με την κυβέρνηση Τραμπ και τμήμα της συντηρητικής πτέρυγας, περιορίζουν την αμερικανική κυριαρχία και δε συμβαδίζουν με τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Πέρυσι, οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 ανέστειλαν τη συμμετοχή τους σε 66 οργανισμούς που σχετίζονται με το κλίμα και την κοινωνική δικαιοσύνη υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης-Πλαίσιο για την Κλιματική Αλλαγή.
Ο Λευκός Οίκος υπογραμμίζει ότι η αποχώρηση από τον ΠΟΥ οφείλεται στην αποτυχία του οργανισμού να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις παγκόσμιες υγειονομικές κρίσεις, στην αδυναμία υιοθέτησης αναγκαίων μεταρρυθμίσεων και στην έλλειψη ανεξαρτησίας από την πολιτική επιρροή των κρατών-μελών. Το εκτελεστικό διάταγμα της 20ής Ιανουαρίου διατάσσει την άμεση διακοπή της χρηματοδότησης προς τον ΠΟΥ και την ανάκληση όλων των Αμερικανών εκπροσώπων από τον οργανισμό.
Σύμφωνα με την αρχική συμφωνία συμμετοχής των ΗΠΑ στον ΠΟΥ, η χώρα όφειλε να δώσει προειδοποίηση ενός έτους πριν την αποχώρηση. Ο Τραμπ είχε παράσχει την προειδοποίηση αυτή από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2025. Ο ΠΟΥ είχε εκφράσει τη λύπη του για την ανακοίνωση, υπενθυμίζοντας τον ρόλο του στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των Αμερικανών, μέσα από την πρόληψη και την αντιμετώπιση επιδημιών και έκτακτων υγειονομικών περιστατικών.
Επιπλέον, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν υποχρεωμένες να καλύψουν όλες τις ανεξόφλητες οφειλές τους, που ανέρχονται σε 278 εκατομμύρια δολάρια για τα έτη 2024 και 2025. Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν θα προβεί σε περαιτέρω πληρωμές, υποστηρίζοντας ότι ο αμερικανικός λαός έχει ήδη συμβάλει επαρκώς. Η αποχώρηση δεν έχει αναγνωριστεί επίσημα από τον ΠΟΥ, ο οποίος εξακολουθεί να διατηρεί την αμερικανική σημαία μπροστά από τα κεντρικά γραφεία του και ζητά αποζημίωση. Οι υπουργοί Ρούμπιο και Κέννεντυ τόνισαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν ιδρυτικό μέλος, βασικός χρηματοδότης και υπερασπιστής του οργανισμού καθ’ όλη τη διάρκεια της συμμετοχής τους.
Η πρώτη απόπειρα αποχώρησης από τον ΠΟΥ είχε γίνει από τον Τραμπ το 2020, στο τέλος της πρώτης του θητείας, αλλά η κυβέρνηση Μπάιντεν ανέτρεψε την απόφαση το 2021 και προώθησε τη συμμετοχή των ΗΠΑ στη Συμφωνία για τις Πανδημίες του ΠΟΥ. Στο πλαίσιο της αποχώρησης, η χώρα θα απέχει από τις διαπραγματεύσεις αυτών των συμφωνιών και δεν θα δεσμεύεται από αυτές.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν μέλος του ΠΟΥ από το 1948 και χρηματοδοτούσαν το 22% του προϋπολογισμού του, με μέσο ετήσιο ποσό 237 εκατομμύρια δολάρια κατά την περίοδο 2012–2024. Πριν από την αποχώρηση, ο οργανισμός περιλάμβανε 194 κράτη-μέλη.
