Οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατική οργάνωση τους Tiguerones

Σε μια αποφασιστική κίνηση που αναδιαμορφώνει τα δεδομένα στην καταπολέμηση του διεθνούς εγκλήματος, οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στον χαρακτηρισμό της συμμορίας Los Tiguerones του Ισημερινού ως «ξένης τρομοκρατικής οργάνωσης». Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά ανάλογων ενεργειών της Ουάσινγκτον, οι οποίες αποσκοπούν στην αποδόμηση των δικτύων διακίνησης ναρκωτικών που μαστίζουν τη Λατινική Αμερική.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στον Ισημερινό, έναν στενό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή, υπήρξε ιδιαίτερα σαφής ως προς τη σοβαρότητα της κατάστασης. «Δεν μιλάμε για μια συνηθισμένη μαφία, δεν μιλάμε για εγκληματίες, μιλάμε για τρομοκράτες», τόνισε χαρακτηριστικά, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση. Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη μετατόπιση του πλαισίου αντίληψης και αντιμετώπισης των ενόπλων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη λατινοαμερικανική ήπειρο.

Ο Ισημερινός στο επίκεντρο του πολέμου για την κοκαΐνη

Η χώρα, η οποία κάποτε αποτελούσε παράδειγμα ασφάλειας και σταθερότητας στη Λατινική Αμερική, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου έξαρση της βίας και της εγκληματικότητας. Η γεωγραφική θέση του Ισημερινού, ανάμεσα στην Κολομβία και το Περού, τους δύο μεγαλύτερους παραγωγούς κοκαΐνης παγκοσμίως, σε συνδυασμό με τα εκτεταμένα λιμάνια του στον Ειρηνικό Ωκεανό, τον έχουν μετατρέψει σε κομβικό σημείο για τη διεθνή διακίνηση ναρκωτικών. Εκτιμάται ότι μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, το 70% της παγκόσμιας κοκαΐνης που προορίζεται για τις αγορές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης, περνά από τα εδάφη του.

Ο κ. Ρούμπιο, ο οποίος βρέθηκε στο Κίτο στο πλαίσιο μιας ευρύτερης περιοδείας του στην περιοχή, μετά την Κολομβία και πριν το Περού, δεν περιορίστηκε σε γενικότητες. Αναφέρθηκε με μεγάλη ακρίβεια στον οπλισμό και τον εξοπλισμό των εγκληματικών ομάδων, υπογραμμίζοντας ότι διαθέτουν «όπλα και εξοπλισμό παρόμοιο με αυτά των στρατών ορισμένων χωρών». Η διαπίστωση αυτή αναδεικνύει το μέγεθος της απειλής, η οποία έχει λάβει διαστάσεις που ξεπερνούν κατά πολύ την κλασική εγκληματική δράση.

Η άνοδος των Tiguerones και η επίθεση στην τηλεόραση

Η συμμορία των Tiguerones ήρθε στο προσκήνιο της διεθνούς επικαιρότητας στις αρχές του 2024, όταν ένοπλοι άνδρες με καλυμμένα πρόσωπα εισέβαλαν βίαια στα στούντιο ενός τηλεοπτικού σταθμού. Η εισβολή έγινε κατά τη διάρκεια ζωντανής μετάδοσης εκπομπής, με τους δράστες να ανοίγουν πυρ και να αναγκάζουν το τρομοκρατημένο προσωπικό να πέσει στο έδαφος, σε μια σκηνή που σόκαρε το κοινό και αποτύπωσε με τον πιο γλαφυρό τρόπο την κατάρρευση της ασφάλειας στη χώρα.

Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο του Ισημερινού για το οργανωμένο έγκλημα, η δράση της οργάνωσης εκτείνεται σε πολλά επίπεδα. Εκτός από τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων, οι Tiguerones εμπλέκονται σε παράνομες εξορύξεις, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, εκβιασμούς και μια μακρά λίστα δολοφονιών. Η πολυπλοκότητα και η βιαιότητα των δραστηριοτήτων τους τους καθιστούν έναν από τους βασικούς πρωταγωνιστές στον πόλεμο μεταξύ των εγκληματικών οργανώσεων που μαίνεται στη χώρα.

Οι συνέπειες αυτής της σύγκρουσης είναι ορατές σε κάθε γωνιά της κοινωνίας. Ο Ισημερινός έχει μετατραπεί στην πιο βίαιη χώρα της περιοχής, με το ποσοστό ανθρωποκτονιών να εκτοξεύεται σε 51 ανά 100.000 κατοίκους το 2025. Ο αριθμός αυτός, που μεταφράζεται σε περίπου μία δολοφονία ανά μία ώρα, αποτυπώνει με τον πιο εμφατικό τρόπο το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης που βιώνει η χώρα.

Η στρατηγική Νομπόα και η στήριξη των ΗΠΑ

Σε αυτό το πλαίσιο, ο δεξιός πρόεδρος του Ισημερινού, Ντανιέλ Νομπόα, ο οποίος θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους του Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή, έχει εξαπολύσει από το 2024 έναν ανελέητο πόλεμο κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Η στρατηγική του βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη στρα военная υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες έχουν εντείνει τη συνεργασία τους με το Κίτο.

Η απόφαση της Ουάσινγκτον να χαρακτηρίσει τους Tiguerones ως τρομοκρατική οργάνωση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική που εφαρμόζεται μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2025. Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη προχωρήσει σε ανάλογους χαρακτηρισμούς για διάφορες εγκληματικές ομάδες της Λατινικής Αμερικής, όπως οι Los Choneros, οι Los Lobos και οι Chone Killers στον Ισημερινό, η Tren de Aragua στη Βενεζουέλα και το καρτέλ Σιναλόα στο Μεξικό. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην προσέγγιση των ΗΠΑ απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα, το οποίο πλέον αντιμετωπίζεται ως άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια.