Σήμερα Γιορτάζουν:

ΒΑΣΙΛΗΣ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ

ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ

9 Οκτωβρίου 2024

Οι τρεις ολοκληρωτισμοί που απειλούν την ανθρώπινη ύπαρξη

Ολοκληρωτισμοί: Ο κόσμος καθώς προχωρά, δείχνει σημάδια επιστροφής σε πρωτόγονα ένστικτα και καταστάσεις βίας. Το όνειρο για ένα καλύτερο αύριο σβήνει, ενώ η ελπίδα φαίνεται να δέχεται συνεχή χτυπήματα. Οι απώλειες αυξάνονται, όπως και οι συγκρούσεις. Οι δύο μεγάλοι πόλεμοι που μαίνονται στον πλανήτη μας, δεν είναι απλώς απειλές για την ειρήνη και την ασφάλεια. Αντιπροσωπεύουν την ηθική κατάπτωση και την αλαζονεία της εξουσίας των ισχυρών, αναδεικνύοντας την αδυναμία του ανθρώπου να διατηρήσει τις βασικές αξίες του.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η έννοια του ιστορικού χρόνου έχει αποδυναμωθεί και η ύπαρξή μας μοιάζει κενή νοήματος. Έχει μήπως αντιστραφεί η λογική της ασφάλειας και της ειρήνης, και όλα πλέον πωλούνται στην αγορά του κέρδους, της δύναμης και της προβολής ισχύος; Βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου η νέα παγκόσμια τάξη φαίνεται να επιβάλλει μια ομοιομορφία που αμφισβητεί κάθε τι παραδοσιακό. Μήπως όλα όσα γνωρίζαμε και θεωρούσαμε δεδομένα πρέπει να καταρρεύσουν; Η ιστορία μοιάζει να έχει καταργηθεί και στη θέση της έχει αναλάβει το χρονογράφημα, που εξαλείφει κάθε πρόθεση και περιφρονεί την ηθική.

Μέσα σε αυτό το αχανές χρονογράφημα, οι ρόλοι των θυμάτων και των θυτών, των νικητών και των ηττημένων, αμβλύνονται. Οι κοινωνικές τάξεις ομογενοποιούνται, και όλοι, ανεξάρτητα από την προνομιούχα ή καταπιεσμένη θέση τους, μοιάζουν να είναι παγιδευμένοι σε μια εποχή αυταπάτης και ψευδαίσθησης. Μέσα σε αυτή την νέα εποχή, ο πόλεμος παρουσιάζεται ως ένα φυσικό και νομιμοποιημένο μέσο διατήρησης της παγκόσμιας ισορροπίας.

Πώς είναι δυνατόν να βλέπουμε τον πόλεμο να γίνεται κομμάτι της καθημερινότητάς μας; Ο θάνατος επεκτείνεται, οι διωγμοί θεσμοθετούνται, και όλα αυτά στο όνομα της παγκόσμιας τάξης. Οι δύο μεγάλοι πόλεμοι που συνεχίζονται σήμερα στον πλανήτη μας, μας επιστρέφουν σε εποχές όπου τα άγρια ένστικτα κυριαρχούσαν. Ενώ φαίνεται πως οι μεγάλες αφηγήσεις και οι ιδεολογίες έχουν καταρρεύσει, ο πόλεμος παραμένει ένας αναπόσπαστος μηχανισμός της βαρβαρότητας και της παρακμής. Ίσως αυτό συμβαίνει γιατί το τέλος των πολέμων, όπως πολλοί νομίζουν, δεν υπάρχει πραγματικά. Όπως έγραψε ο Ζαν Μπωντριγιάρ, «η εξέταση του τέλους μας επιτρέπει να συλλάβουμε τη συνέχεια».

Οι τρεις ολοκληρωτισμοί

Αυτός είναι και ο λόγος που οι «κοσμοκατασκευαστές» δεν μίλησαν ποτέ για το τέλος του πολέμου. Γιατί ο πόλεμος παραμένει σταθερός, αμετάβλητος στις μεθόδους του, και συνεχίζει να σκορπά θάνατο, καταστροφή και εξαθλίωση. Η σκληρή αυτή πραγματικότητα είναι διαρκής και δεν αλλάζει.

Σήμερα, οι δύο πόλεμοι στον πλανήτη μας αντανακλούν τη σύγκρουση τριών μορφών ολοκληρωτισμού: του τεχνοκρατικού «προοδευτικού» ολοκληρωτισμού, του απολυταρχικού ολοκληρωτισμού, και της θεοκρατικής κυριαρχίας με τον εξωκοσμικό της χαρακτήρα. Και οι τρεις αυτοί ολοκληρωτισμοί επιδιώκουν να αναδείξουν την ισχύ τους και να καθιερωθούν ως μοντέλα απόλυτης εξουσίας. Παρά τις διαφορές στη δομή και τη λειτουργία τους, μοιράζονται κοινές επιδιώξεις: τον έλεγχο και την εξουσία σε παγκόσμιο επίπεδο, προωθώντας πολέμους με σκοπό το κύρος και την επιβολή.

Οι σύγχρονες μορφές ολοκληρωτισμού, παρά τις διαφορές τους, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: την αδιαλλαξία στην εξουσιομανία τους. Οι στόχοι τους είναι ξεκάθαροι: να εξαλείψουν την ειρήνη και τον ρεαλισμό της και να επιβάλουν ένα παγκόσμιο σύστημα ανταγωνισμών και συγκρούσεων. Οι πόλεμοι που μαίνονται σήμερα, δεν είναι τίποτε άλλο παρά οι εκδηλώσεις αυτών των ολοκληρωτισμών, με τον στόχο τους να είναι η απανθρώπηση της κοινωνίας.

του Απόστολου Αποστόλου

Ετικέτες: