Η αγορά ακινήτων εισέρχεται σε περίοδο παρατεταμένης αναμονής, με την οικοδομή να αντιμετωπίζει επιβράδυνση εξαιτίας της αβεβαιότητας γύρω από τα «μπόνους δόμησης» του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Το 2025 εξελίσσεται σε χρονιά έντονης επιβράδυνσης για τον κλάδο, καθώς η δικαστική εκκρεμότητα και οι διαδοχικές προσφυγές έχουν δημιουργήσει περιβάλλον ανασφάλειας που περιορίζει επενδυτικές αποφάσεις και νέες άδειες.
Στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν τη μεταστροφή του κλίματος. Στο διάστημα Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025 εκδόθηκαν 34.997 άδειες για κατοικίες, μειωμένες κατά 20,6% σε σύγκριση με τις 44.090 άδειες του αντίστοιχου διαστήματος του 2024. Η πτώση αυτή έρχεται μετά από περίοδο σταδιακής ανάκαμψης της οικοδομικής δραστηριότητας και συνδέεται άμεσα με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα ευεργετήματα δόμησης.
Η απόφαση του ΣτΕ, που δημοσιεύθηκε στις αρχές του 2025, ανέτρεψε το καθεστώς των πρόσθετων κινήτρων που προέβλεπε ο ΝΟΚ. Δημιουργήθηκε κενό σχετικά με τα όρια δόμησης και τους όρους κατασκευής. Κατασκευαστές με προσύμφωνα για αγορά οικοπέδων ή συμφωνίες αντιπαροχής χρειάστηκε να επαναδιαπραγματευτούν, ενώ έργα σε προχωρημένο στάδιο μπήκαν σε αναστολή.
Πέντε μήνες χρειάστηκε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για να φέρει ρυθμίσεις συμμόρφωσης, επιχειρώντας να δημιουργήσει μεταβατικό πλαίσιο. Παρά τις νέες ρυθμίσεις, η αγορά δεν έχει ανακτήσει πλήρως την εμπιστοσύνη της. Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία είναι οι αρχές Μαρτίου, όταν η Ολομέλεια του ΣτΕ θα εξετάσει νέες προσφυγές κατά του Προεδρικού Διατάγματος που επιχειρεί να θωρακίσει άδειες με τα ευεργετήματα του ΝΟΚ.
Η εκδίκαση θεωρείται κομβική για το μέλλον του κλάδου. Σε περίπτωση αποδοχής των αιτημάτων ακύρωσης, το μεταβατικό πλαίσιο θα αμφισβητηθεί, επηρεάζοντας έργα που έχουν ήδη ξεκινήσει ή βρίσκονται σε διαδικασία υλοποίησης. Αντίθετα, διατήρηση των ρυθμίσεων θα μπορούσε να αποκαταστήσει ένα επίπεδο σταθερότητας για την αγορά.
Οι επιπτώσεις της καθυστέρησης γίνονται ήδη αισθητές. Η αναστολή νέων αδειών επηρεάζει εργολάβους, μηχανικούς, προμηθευτές υλικών και ολόκληρη την αλυσίδα επαγγελμάτων που συνδέονται με την οικοδομή. Η ζήτηση για νεόδμητα ακίνητα παραμένει, ωστόσο οι επενδύσεις μετατίθενται μέχρι να ξεκαθαρίσει το θεσμικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερο ρόλο παίζει η στάση των τραπεζών, οι οποίες εμφανίζονται πιο προσεκτικές στη χρηματοδότηση έργων που βασίζονται σε αμφισβητούμενα πολεοδομικά κίνητρα. Η αβεβαιότητα αυξάνει το ρίσκο και περιορίζει τη ροή κεφαλαίων προς τον κατασκευαστικό κλάδο.
Παρά τη μερική ανάκαμψη από το καλοκαίρι του 2025, όταν άρχισαν να εκδίδονται ξανά άδειες βάσει των νέων ρυθμίσεων, το συνολικό αποτύπωμα της χρονιάς παραμένει αρνητικό. Η οικοδομή, ένας από τους βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, παραμένει «όμηρος» θεσμικής εκκρεμότητας.
Η αγορά παραμένει σε αναμονή και στρέφει το βλέμμα στη δικαστική απόφαση που θα καθορίσει αν ο ΝΟΚ θα λειτουργήσει με σταθερούς κανόνες ή αν ο κλάδος θα εισέλθει σε νέο κύκλο αναταράξεων.
