Σε κρίσιμη συνεδρίαση οδηγούνται την Κυριακή η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία και ακόμη πέντε χώρες του ΟΠΕΚ+, καθώς καλούνται να αποφασίσουν για τις νέες ποσοστώσεις παραγωγής πετρελαίου, λίγες ημέρες μετά την αιφνιδιαστική αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το μπλοκ.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα στην αγορά ενέργειας, καθώς τα ΗΑΕ αποτελούσαν έναν από τους βασικούς πυλώνες του ΟΠΕΚ+ και μία από τις χώρες με τη μεγαλύτερη δυνατότητα αύξησης παραγωγής. Η αποχώρησή τους ανακοινώθηκε την Τρίτη και έως τώρα το μπλοκ δεν έχει προχωρήσει σε επίσημη τοποθέτηση για τις επιπτώσεις της.
Η διαδικτυακή συνεδρίαση αναμένεται με αυξημένο ενδιαφέρον, καθώς η αγορά δεν παρακολουθεί μόνο την απόφαση για τις ποσοστώσεις, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο ΟΠΕΚ+ θα επιχειρήσει να διαχειριστεί την απώλεια ενός τόσο σημαντικού μέλους. Η ανακοίνωση που θα ακολουθήσει θεωρείται καθοριστική για το μήνυμα που θα σταλεί στους παραγωγούς, στους επενδυτές και στους καταναλωτές πετρελαίου.
Αύξηση ποσοστώσεων στα χαρτιά
Σύμφωνα με τον αναλυτή της Global Risk Management, Αρν Λόμαν Ράσμουσεν, η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Καζακστάν, η Αλγερία και το Ομάν αναμένεται να αυξήσουν τις ποσοστώσεις τους κατά περίπου 188.000 βαρέλια ημερησίως.
Η αύξηση αυτή κινείται κοντά στο μέγεθος που είχε ανακοινωθεί τον Μάρτιο και παρατάθηκε τον Απρίλιο, με τη διαφορά ότι πλέον αφαιρείται το μερίδιο που αντιστοιχούσε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Έτσι, η νέα απόφαση θα αποτυπώσει την πρώτη προσαρμογή του ΟΠΕΚ+ στη μετα-εμιρατινή περίοδο.
Ωστόσο, η αύξηση των ποσοστώσεων δεν σημαίνει απαραίτητα πραγματική αύξηση της παραγωγής. Οι βασικές εφεδρικές δυνατότητες του μπλοκ βρίσκονται στις χώρες του Κόλπου, των οποίων οι εξαγωγές επηρεάζονται σοβαρά από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η κατάσταση αυτή περιορίζει πρακτικά την ικανότητα αρκετών χωρών να διοχετεύσουν περισσότερο πετρέλαιο στην αγορά, ακόμη και εάν οι νέες ποσοστώσεις το επιτρέπουν. Έτσι, η απόφαση του ΟΠΕΚ+ μπορεί να έχει περισσότερο πολιτικό και ψυχολογικό βάρος παρά άμεσο παραγωγικό αποτέλεσμα.
Μεγάλο χάσμα ανάμεσα σε ποσοστώσεις και πραγματική παραγωγή
Σύμφωνα με την αναλύτρια της Rystad Energy, Πρίγια Γουάλια, η παραγωγή των χωρών του ΟΠΕΚ+ που υπόκεινται σε ποσοστώσεις μειώθηκε τον Μάρτιο στα 27,68 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Την ίδια στιγμή, το άθροισμα των προβλεπόμενων ποσοστώσεων για τον ίδιο μήνα ανερχόταν σε 36,73 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Η διαφορά αυτή δημιουργεί ένα έλλειμμα περίπου 9 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, αναδεικνύοντας το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στις θεωρητικές δυνατότητες παραγωγής και στην πραγματική εικόνα της αγοράς.
Σημαντικά προβλήματα στις εξαγωγές αντιμετωπίζουν η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι περιορισμοί στη θαλάσσια μεταφορά πετρελαίου μέσω του Ορμούζ επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση και διατηρούν την πίεση στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Η Ρωσία, δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός του ΟΠΕΚ+, εμφανίζεται ως μία από τις χώρες που ωφελούνται περισσότερο από τις αυξημένες τιμές. Παρά ταύτα, η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην επίτευξη των υφιστάμενων ποσοστώσεων.
Οι δυτικές αποεπενδύσεις μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, σε συνδυασμό με τα προβλήματα που έχουν προκαλέσει τα ουκρανικά πλήγματα με drones σε ενεργειακές υποδομές, έχουν περιορίσει την παραγωγική ευχέρεια της Μόσχας. Έτσι, η Ρωσία μπορεί να επωφελείται από τις τιμές, ενώ δυσκολεύεται να αξιοποιήσει πλήρως τις ποσοστώσεις της.
Η αποχώρηση των ΗΑΕ και οι νέες ισορροπίες στον ΟΠΕΚ+
Για τον ΟΠΕΚ+, η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων θεωρείται εξέλιξη μεγάλης σημασίας. Η αναλύτρια της Kpler, Αμένα Μπακρ, εκτιμά ότι πρόκειται για γεγονός σοβαρότερο από την αποχώρηση του Κατάρ το 2019 και της Ανγκόλας στη συνέχεια.
Το Αμπού Ντάμπι ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός του ΟΠΕΚ+ και διέθετε μεγάλες ανεκμετάλλευτες δυνατότητες παραγωγής. Αυτή η εφεδρική ισχύς αποτελούσε σημαντικό εργαλείο για το μπλοκ, ιδίως σε περιόδους που χρειαζόταν παρέμβαση για τη ρύθμιση της αγοράς.
Η δυσαρέσκεια των ΗΑΕ για τις ποσοστώσεις τους δεν είναι νέα. Ήδη από το 2021, η χώρα είχε εκφράσει έντονες αντιρρήσεις για το παραγωγικό πλαίσιο που της είχε επιβληθεί, θεωρώντας ότι οι περιορισμοί δεν αντανακλούσαν τις επενδύσεις και τις δυνατότητές της.
Τα τελευταία χρόνια, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επενδύσει σημαντικά στις πετρελαϊκές υποδομές τους. Η κρατική εταιρεία Adnoc έχει θέσει στόχο παραγωγικής δυναμικότητας 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως έως το 2027, επίπεδο πολύ υψηλότερο από την προηγούμενη ποσόστωση των 3,447 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Ο Φράνσις Περίν, ερευνητής στο IRIS, αναφέρει ότι τα ΗΑΕ διαθέτουν ήδη βιώσιμη παραγωγική ικανότητα περίπου 4,3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως και επιδιώκουν να φτάσουν τα 5 εκατομμύρια βαρέλια μέσα στην επόμενη διετία.
Αυτό καθιστά το Αμπού Ντάμπι έναν ιδιαίτερα ανταγωνιστικό παίκτη στη διεθνή αγορά πετρελαίου. Η χώρα μπορεί να παράγει με χαμηλό κόστος και, όταν αποκατασταθεί η ομαλότητα στις εξαγωγές μέσω του Στενού του Ορμούζ, θα μπορούσε να περιορίσει την αποτελεσματικότητα των αποφάσεων που λαμβάνουν η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της.
Ο βασικός κίνδυνος για τον ΟΠΕΚ+ είναι πλέον η πιθανότητα να ακολουθήσουν και άλλες χώρες τον ίδιο δρόμο. Το Καζακστάν και το Ιράκ έχουν δεχθεί επανειλημμένα επικρίσεις για υπέρβαση των ποσοστώσεών τους, στοιχείο που δείχνει ότι οι εσωτερικές εντάσεις για τον καταμερισμό της παραγωγής παραμένουν ισχυρές.
Η συνεδρίαση της Κυριακής θα δείξει εάν το μπλοκ μπορεί να διατηρήσει συνοχή σε μια περίοδο γεωπολιτικής έντασης, περιορισμένων εξαγωγών και ανατροπής των εσωτερικών ισορροπιών. Η απόφαση για τις ποσοστώσεις μπορεί να είναι αριθμητικά περιορισμένη, όμως το πολιτικό της βάρος είναι πολύ μεγαλύτερο για το μέλλον του ΟΠΕΚ+.
