Η υπόθεση των παράτυπων εγκρίσεων επιδομάτων στον ΟΠΕΚΑ λαμβάνει πλέον χαρακτήρα ευρύτερου θεσμικού ζητήματος. Το πόρισμα της Εθνική Αρχή Διαφάνειας καταγράφει εκτεταμένες αποκλίσεις από το ισχύον νομικό πλαίσιο, ενώ ο σχετικός φάκελος έχει ήδη διαβιβαστεί στη Δικαιοσύνη.
Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας διευκρινίζει ότι ο έλεγχος δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Η διαδικασία ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2023, ύστερα από εντολή της διοίκησης του Οργανισμού, μετά τον εντοπισμό ενδείξεων σοβαρών παρατυπιών.
Στις 13 και 16 Νοεμβρίου 2023 υποβλήθηκαν αναφορές προς τον διοικητή του ΟΠΕΚΑ από αρμόδια υπηρεσία. Κατά τον έλεγχο του φυσικού αρχείου αιτήσεων για το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων εντοπίστηκαν φάκελοι εκτός πρωτοκόλλου και σειράς, καθώς και χειρόγραφες αιτήσεις που δεν είχαν καταχωριστεί στο πληροφοριακό σύστημα.
Η εικόνα αυτή οδήγησε, στις 13 Δεκεμβρίου 2023, σε εντολή για έκτακτο εσωτερικό έλεγχο από τη Διεύθυνση Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΑ. Ο έλεγχος επεκτάθηκε στην περίοδο 2020–2022 και ανέδειξε αιτήσεις χωρίς αριθμό πρωτοκόλλου, ελλιπή ή ανυπόγραφα δικαιολογητικά, καθώς και εγκρίσεις σε περιπτώσεις που δεν πληρούσαν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Σε συνεργασία με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας συντάχθηκε το τελικό πόρισμα και ο φάκελος διαβιβάστηκε στον αρμόδιο Εισαγγελέας Εφετών Αθηνών για περαιτέρω διερεύνηση.
Ο έλεγχος της ΕΑΔ κάλυψε την περίοδο από 10 Ιανουαρίου 2020 έως 31 Δεκεμβρίου 2022 και περιέλαβε συνολικά 372 φακέλους αιτήσεων. Από τα ευρήματα προκύπτει ότι δεν τηρήθηκαν οι θεσμοθετημένες διαδικασίες υποβολής και χρονικής προτεραιότητας των αιτήσεων, ενώ εγκρίθηκαν φάκελοι με ελλιπή στοιχεία ή χωρίς να πληρούνται βασικά κριτήρια, όπως το όριο ηλικίας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι το επίδομα καταβλήθηκε νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονικό σημείο, με αποτέλεσμα την αύξηση των συνολικών ποσών που χορηγήθηκαν. Το συνολικό ύψος των αχρεωστήτως καταβληθέντων χρημάτων ανέρχεται σε 1.860.000 ευρώ.
Αναλυτικότερα, από δειγματοληπτικό έλεγχο 178 εγκριτικών αποφάσεων προέκυψαν 723.480 ευρώ, από 91 αποφάσεις εντοπίστηκαν 216.543 ευρώ, ενώ από επανέλεγχο 76 υποθέσεων καταγράφηκαν 895.554 ευρώ. Επιπλέον, σε 27 φακέλους με ασυμφωνίες μεταξύ ημερομηνιών γέννησης και ΑΜΚΑ εντοπίστηκαν 60.650 ευρώ. Τα δεδομένα αυτά συγκροτούν εικόνα συστηματικών αποκλίσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον ρόλο πρώην προϊσταμένου, ο οποίος φέρεται να παρακρατούσε φακέλους αιτήσεων και να προωθούσε εγκρίσεις εκτός διαδικασίας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ακόμη και μετά την απόσπασή του σε άλλη υπηρεσία εκτός ΟΠΕΚΑ, φέρεται να εισήγαγε και να επιχειρούσε την έγκριση αιτήσεων.
Παράλληλα, κατά τη θητεία δύο προϊσταμένων του αρμόδιου Τμήματος, διαπιστώθηκε ότι επιτρεπόταν η προσέλευση προσώπων που δεν ήταν αιτούντες στην Κεντρική Υπηρεσία, με την κατάθεση αιτήσεων εκτός του θεσμοθετημένου πλαισίου. Η σχετική έκθεση έχει διαβιβαστεί στην Εισαγγελία για τη διερεύνηση ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών.
Μετά την ολοκλήρωση του πορίσματος, ο ΟΠΕΚΑ κινεί διαδικασίες για την αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και την αποκατάσταση της ζημίας του Δημοσίου. Παράλληλα, δρομολογείται πειθαρχικός έλεγχος για τους εμπλεκόμενους υπαλλήλους, με παραπομπή στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα.
Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας εισηγείται την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και την αυστηρότερη εποπτεία της διαδικασίας χορήγησης επιδομάτων, ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.
