ΟΠΕΚΕΠΕ: Από τα 22,6 εκατ. παράνομων εισπράξεων στα πρόστιμα των 415 εκατ. ευρώ

Ιδιαίτερα υψηλά εμφανίζονται τα ποσά που συνδέονται με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν ότι η πιθανή ζημιά μπορεί να υπερβαίνει ακόμη και τα 80 εκατ. ευρώ. Το τελικό ύψος ενδέχεται να αυξηθεί, εφόσον προκύψουν νέα δεδομένα από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος.

Σύμφωνα με όσα είχε ανακοινώσει τον περασμένο Σεπτέμβριο ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, από έλεγχο σε 6.354 ΑΦΜ εντοπίστηκαν 1.036 περιπτώσεις για τις οποίες συντάχθηκαν και διαβιβάστηκαν εκθέσεις στον εισαγγελέα.

Για τα συγκεκριμένα ΑΦΜ καταλογίστηκαν παράνομες εισπράξεις ύψους 22,6 εκατ. ευρώ, ενώ οι εισαγγελικές αρχές προχώρησαν σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων των εμπλεκομένων.

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ στην Εξεταστική Επιτροπή

Πιο αναλυτική εικόνα προέκυψε μέσα από απάντηση της ΑΑΔΕ κατά τη διάρκεια των εργασιών της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής. Όπως αποκάλυψε ρεπορτάζ της ερευνητικής ιστοσελίδας Data Journalists, έγγραφο της ΑΑΔΕ, το οποίο ζητήθηκε από τη βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Μιλένα Αποστολάκη, αναφέρει ότι το συνολικό ποσό των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν παρατύπως σε ΑΦΜ που δεν τις δικαιούνταν, για την περίοδο 2020-2023, ανέρχεται στα 63,8 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, πρόκειται για 6.404 ΑΦΜ, τα οποία είχαν αρχικά δεσμευθεί με εντολή του πρώην προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ και νυν συνεργάτη του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Βάρρα. Οι δεσμεύσεις συνεχίστηκαν στη συνέχεια, επί υπουργίας Γιώργου Γεωργαντά στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το 2022.

Οι σχετικοί έλεγχοι είχαν πραγματοποιηθεί από την πρώην επικεφαλής της Διεύθυνσης Εσωτερικών Ελέγχων, Παρασκευή Τυχεροπούλου, καθώς και από τον τότε διευθυντή Τεχνικών Ελέγχων, Πάνο Θεοδωρόπουλο. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, η δέσμευση των συγκεκριμένων ΑΦΜ φέρεται να συνδέεται με την απομάκρυνση της κ. Τυχεροπούλου από τη θέση της.

Στο έγγραφο της ΑΑΔΕ αναφέρεται ότι από τις 16 Οκτωβρίου 2022 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 είχαν ήδη πραγματοποιηθεί πληρωμές για το 80% των δεσμευμένων ΑΦΜ. Το στοιχείο αυτό ενισχύει τα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο συνεχίστηκαν οι καταβολές, παρά τους ελέγχους και τις προηγούμενες δεσμεύσεις.

Τα πρόστιμα των 415 εκατ. ευρώ από την Κομισιόν

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς το επικαιροποιημένο ποσό των προστίμων που καταλόγισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 2025 για την κακοδιαχείριση, τους ανεπαρκείς ελέγχους και την πλημμελή κατανομή των αγροτικών επιδοτήσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ αγγίζει τα 415 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για την απόφαση 2025/1147 της Κομισιόν, με την οποία επιβάλλονται ουσιαστικά τρεις δημοσιονομικές διορθώσεις σε βάρος της Ελλάδας. Το συνολικό ποσό προσεγγίζει τα 415 εκατ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει τη βαρύτητα των ευρημάτων για τη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτή και ξεχωριστή ποινική υπόθεση που αφορά φερόμενη εγκληματική οργάνωση 37 ατόμων, τα οποία συνελήφθησαν το 2025. Η συγκεκριμένη υπόθεση συνδέεται με χρηματοδοτήσεις ύψους 20 εκατ. ευρώ, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως αν το ποσό αυτό περιλαμβάνεται, εν όλω ή εν μέρει, στην καταμέτρηση που παρουσίασε η ΑΑΔΕ στην Εξεταστική Επιτροπή.

Η υπόθεση των 37 και οι μηχανισμοί παρατυπιών

Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, η επιχείρηση που οδήγησε στις συλλήψεις πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 σε διάφορες περιοχές της χώρας. Οι 37 κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν, κατά το κατηγορητήριο, αδικήματα που αφορούν εγκληματική οργάνωση, απάτη σχετική με επιχορηγήσεις, υφαρπαγή ψευδούς βεβαίωσης και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Τα μέλη του κυκλώματος κατηγορούνται ότι αποσπούσαν κονδύλια από ευρωπαϊκά και εθνικά ταμεία μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σύμφωνα με  έρευνα για τη συγκεκριμένη υπόθεση είχε ξεκινήσει τον Δεκέμβριο του 2024, πριν ακόμη αποκαλυφθεί σε πλήρη έκταση το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι εμπλεκόμενοι μετέφεραν χρηματικά ποσά σε τραπεζικούς λογαριασμούς του φερόμενου αρχηγού, με αιτιολογίες όπως «μίσθωση αγροτεμαχίων» και «αγορά δικαιωμάτων ενίσχυσης».

Η φερόμενη μεθοδολογία περιλάμβανε τον εντοπισμό επιλέξιμων, αλλά μη δηλωμένων αγροτεμαχίων και βοσκοτόπων προηγούμενων ετών. Στη συνέχεια, τα αγροτεμάχια αυτά καταχωρούνταν προσχηματικά στην εφαρμογή Ε9 τρίτων προσώπων, είτε μελών της οργάνωσης είτε προσώπων που φέρονται να λειτουργούσαν ως «βιτρίνα».

Οι εγγραφές αυτές, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, συχνά διαγράφονταν σε σύντομο χρονικό διάστημα ή αιτιολογούνταν με ασαφείς αναφορές, όπως «επικαιροποίηση», «ΑΤΑΚ» ή «λάθος καταχώριση».

Επιπλέον, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα φέρονται να υπέβαλαν Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης είτε μέσω Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων είτε με χρήση κωδικών TaxisNet, αξιοποιώντας την εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία των αρχηγικών μελών, καθώς και κενά στη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων. Κατά το 2025 φέρονται επίσης να προχώρησαν σε μαζικές δηλώσεις αγροτεμαχίων ως «ακτημονικών».

Μέχρι τον Ιανουάριο, το ποσό που είχε ανακτήσει το Δημόσιο από αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις ανερχόταν περίπου στα 1,2 εκατ. ευρώ. Το στοιχείο αυτό είχε γνωστοποιήσει ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργος Κώτσηρας, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Χάρη Μαμουλάκη.

Το ποσό αφορά ενισχύσεις που είχαν καταβληθεί σε παραγωγούς χωρίς να τις δικαιούνται και τις οποίες οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, στην οποία υπάγεται πλέον και ο ΟΠΕΚΕΠΕ, έχουν ξεκινήσει να ανακτούν.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα αναμένεται να επανέλθει σύντομα στη Βουλή, καθώς ο κ. Μαμουλάκης σχεδιάζει να καταθέσει νέα επίκαιρη ερώτηση, ζητώντας ενημέρωση για την εξέλιξη της διαδικασίας και για το ποσό που έχει συγκεντρωθεί από την ΑΑΔΕ εντός του 2026.

Από την προηγούμενη απάντηση του κ. Κώτσηρα προκύπτει ότι, εφόσον οι διαδικασίες ανάκτησης εξελίσσονται με βάση τα προβλεπόμενα, το ποσό που έχει επιστραφεί στο Δημόσιο θα πρέπει να έχει αυξηθεί σημαντικά. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν οι ανακτήσεις θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στο πραγματικό ύψος της ζημιάς που αποτυπώνεται στα στοιχεία των ελέγχων.