Οπτικοακουστικός τομέας: Συνεισφορά 1,9 δισ. στο ΑΕΠ

Η ελληνική οικονομία αποκομίζει σημαντικά οφέλη από την ανάπτυξη του οπτικοακουστικού τομέα, όπως αποτυπώνεται στη νέα μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), η οποία εκπονήθηκε με την υποστήριξη του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ). Η έρευνα, με τίτλο «Παραγωγή Οπτικοακουστικών Έργων στην Ελλάδα: Τάσεις, οικονομική συμβολή και προοπτικές ανάπτυξης», αναδεικνύει έναν κλάδο που όχι μόνο εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, αλλά λειτουργεί και ως πολλαπλασιαστής για την εθνική οικονομία, προσελκύοντας επενδύσεις, δημιουργώντας νέες επιχειρήσεις και ενισχύοντας την απασχόληση.

Το οικονομικό αποτύπωμα του κλάδου

Σύμφωνα με τα ευρήματα του ΙΟΒΕ, η συνολική επίδραση του οπτικοακουστικού τομέα, που περιλαμβάνει την παραγωγή έργων και τις ραδιοτηλεοπτικές δραστηριότητες, εκτιμάται ότι ανέρχεται σε περίπου 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ σε όρους Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Παράλληλα, ο κλάδος υποστηρίζει σχεδόν 44.000 θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης και συνδέεται με δημόσια έσοδα ύψους 581 εκατομμυρίων ευρώ. Οι εκτιμήσεις αυτές ενσωματώνουν τόσο τις άμεσες επιδράσεις του κλάδου όσο και τις έμμεσες και προκαλούμενες επιδράσεις που δημιουργούνται στην ευρύτερη οικονομία. Ενδεικτικά, για κάθε 1 ευρώ άμεσης συνεισφοράς του οπτικοακουστικού τομέα στο ΑΕΠ, δημιουργούνται επιπλέον 1,47 ευρώ στην ελληνική οικονομία, με τη συνολική επίδραση να φτάνει τα 2,47 ευρώ. Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα πολλαπλασιαστικά οφέλη από την εγχώρια παραγωγή μιας κινηματογραφικής ταινίας, όπου για κάθε 1 ευρώ προστιθέμενης αξίας, η συνολική επίδραση στο ΑΕΠ ανέρχεται σε 2,67 ευρώ, ενώ για τα ψηφιακά παιχνίδια το αντίστοιχο νούμερο φτάνει τα 2,71 ευρώ.

Επενδυτική έκρηξη και αύξηση της απασχόλησης

Η δυναμική του κλάδου αποτυπώνεται με σαφήνεια στα μακροοικονομικά μεγέθη. Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία του συνολικού οπτικοακουστικού τομέα στην Ελλάδα ανήλθε το 2024 στα 756 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 78% σε σύγκριση με το 2013. Η συνολική αξία παραγωγής του τομέα διαμορφώθηκε σε 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ, επιβεβαιώνοντας την οικονομική του βαρύτητα. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η πορεία των επενδύσεων, οι οποίες υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μια δεκαετία, από 146 εκατομμύρια ευρώ το 2013 σε 337 εκατομμύρια ευρώ το 2024. Μάλιστα, το 2023 καταγράφηκε υψηλό δεκαετίας, με επενδύσεις ύψους 390 εκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών με την υψηλότερη επενδυτική ένταση στον οπτικοακουστικό τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στον κλάδο παραγωγής οπτικοακουστικών έργων και προβολής ταινιών, ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 137% την περίοδο 2013-2024, φτάνοντας τα 745 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η απασχόληση σημείωσε άλμα 147%. Σήμερα, δραστηριοποιούνται περίπου 3.000 επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν περισσότερους από 12.700 εργαζόμενους, υποδηλώνοντας μια σταδιακή διεύρυνση της εγχώριας παραγωγικής βάσης.

Σύγκλιση με την Ευρώπη και ο ρόλος των κινήτρων

Η μελέτη του ΙΟΒΕ υπογραμμίζει την πρόοδο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αγορά οπτικοακουστικών παραγωγών. Η συμμετοχή του κλάδου στο ελληνικό ΑΕΠ έχει πλέον συγκλίνει με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε αντίθεση με μια δεκαετία πριν, όταν η χώρα υπολειπόταν σημαντικά. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη διαδραμάτισε η ενεργοποίηση επενδυτικών και χρηματοδοτικών κινήτρων, με κυριότερο τον μηχανισμό cash rebate. Από το 2019 έως και τα μέσα του 2026, περισσότερα από 307 εκατομμύρια ευρώ διατέθηκαν για την ενίσχυση της παραγωγής και προώθησης οπτικοακουστικών έργων, συμβάλλοντας στην κινητοποίηση επενδύσεων και στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης.

Κινηματογράφος και τουρισμός: Μια στρατηγική σύνδεση

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορά τη συμβολή των διεθνών παραγωγών στην ενίσχυση του τουρισμού. Η ανάλυση δείχνει ότι η αυξανόμενη παρουσία ξένων κινηματογραφικών και τηλεοπτικών συνεργείων στην Ελλάδα συνδέεται άμεσα με αύξηση των τουριστικών ροών στις περιοχές όπου πραγματοποιούνται γυρίσματα. Οι διεθνείς παραγωγές που αξιοποίησαν τα επενδυτικά κίνητρα της χώρας δεν περιορίστηκαν στην Αττική, αλλά επεκτάθηκαν σε δημοφιλείς προορισμούς όπως οι Κυκλάδες, η Κρήτη και η Κέρκυρα, ενισχύοντας τη διεθνή προβολή της χώρας. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι μια αύξηση της συνολικής δαπάνης cash rebate για διεθνείς παραγωγές κατά 1.000 ευρώ σε μια περιφερειακή ενότητα συσχετίζεται με αύξηση των αφίξεων αλλοδαπών τουριστών από 31 έως 43 άτομα, που μεταφράζεται σε τουριστική δαπάνη από 17.700 έως 24.600 ευρώ.

Ψηφιακά παιχνίδια: Το μέλλον της δημιουργικής οικονομίας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον κλάδο των ψηφιακών παιχνιδιών, ο οποίος, αν και βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης στην Ελλάδα, παρουσιάζει σημαντικές προοπτικές. Η διεθνής αγορά ψηφιακών παιχνιδιών αποτελεί έναν ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο της δημιουργικής οικονομίας, με την Ευρώπη να ακολουθεί σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης. Στην Ελλάδα, το 2023 καταγράφηκαν δεκαοκτώ στούντιο ανάπτυξης ψηφιακών παιχνιδιών, με ενενήντα εργαζόμενους, αριθμός σχεδόν τριπλάσιος σε σχέση με το 2021. Η χώρα διαθέτει ήδη πανεπιστημιακά και εκπαιδευτικά προγράμματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη ψηφιακών παιχνιδιών, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Η περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την ελληνική οικονομία, λόγω της δυναμικής του και της σύνδεσής του με νέες τεχνολογίες και την καινοτομία.