Σφοδρές αντιδράσεις προκάλεσαν στο Ηνωμένο Βασίλειο οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ δεν βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των συγκρούσεων στο Αφγανιστάν. Τα σχόλια πυροδότησαν κύμα αγανάκτησης σε βουλευτές, βετεράνους και οικογένειες πεσόντων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε στις επίμαχες αναφορές σε συνέντευξή του στο Fox News, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση του ότι το ΝΑΤΟ δεν θα στεκόταν στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών, αν αυτό του ζητούνταν. «Δεν τους χρειαστήκαμε ποτέ», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι σύμμαχοι «έστειλαν κάποια στρατεύματα στο Αφγανιστάν, αλλά έμειναν πίσω, μακριά από το μέτωπο».
Οι δηλώσεις αυτές καταδικάστηκαν άμεσα από όλο το πολιτικό φάσμα στη Βρετανία, με επικριτές να υπενθυμίζουν ότι 457 Βρετανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν στο Αφγανιστάν και να τονίζουν ότι ο ίδιος ο Τραμπ είχε αποφύγει τη στρατιωτική θητεία στον πόλεμο του Βιετνάμ.
Καταδίκες από βουλευτές και βετεράνους
Ο Κάλβιν Μπέιλι, βουλευτής των Εργατικών και πρώην αξιωματικός της RAF που υπηρέτησε στο πλευρό αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, δήλωσε στο Press Association ότι ο ισχυρισμός του Τραμπ «δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την πραγματικότητα που ζήσαμε όσοι βρεθήκαμε εκεί».
Αντίστοιχα, ο Συντηρητικός βουλευτής Μπεν Όμπσι-Τζέκτι, ο οποίος υπηρέτησε ως λοχαγός στο Βασιλικό Σύνταγμα του Γιορκσάιρ, χαρακτήρισε «θλιβερό» το γεγονός ότι «η θυσία του έθνους μας και των συμμάχων μας στο ΝΑΤΟ αντιμετωπίζεται τόσο επιπόλαια από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών».
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της Βουλής των Κοινοτήτων, Ταν Ντέζι, έκανε λόγο για σχόλια «απαίσια και υβριστικά» απέναντι σε άνδρες και γυναίκες των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων που ρίσκαραν τη ζωή τους, με πολλούς να προχωρούν στην ύστατη θυσία. Στο ίδιο πνεύμα, η πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων Έμιλι Θόρνμπερι χαρακτήρισε τις δηλώσεις Τραμπ «κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό λάθος», κάνοντας λόγο για «ύβρη» προς τις οικογένειες των νεκρών.
Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ έχει δεχθεί και στο παρελθόν κριτική επειδή απέφυγε τη στράτευση στο Βιετνάμ επικαλούμενος πρόβλημα στις φτέρνες, διάγνωση για την οποία έχουν εκφραστεί σοβαρές αμφιβολίες.
Ο πρώην στρατιωτικός, συγγραφέας και δημοσιογράφος Στίβεν Στιούαρτ χαρακτήρισε τα σχόλια «ταυτόχρονα προσβλητικά και ανακριβή», σημειώνοντας την ειρωνεία να προέρχονται από κάποιον που φέρεται να απέφυγε τη θητεία του. «Βεβήλωσε τη μνήμη εκατοντάδων Βρετανών στρατιωτών που έδωσαν τη ζωή τους στο Αφγανιστάν. Αν διέθετε στοιχειώδη εντιμότητα, θα όφειλε να ζητήσει συγγνώμη από τις οικογένειές τους», τόνισε.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Εντ Ντέιβι έγραψε στο X ότι ο Τραμπ «απέφυγε πέντε φορές τη στρατιωτική υπηρεσία» και διερωτήθηκε «πώς τολμά να αμφισβητεί τη θυσία άλλων», καλώντας τον Νάιτζελ Φάρατζ και όσους εξακολουθούν να τον στηρίζουν «να ντρέπονται».
Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό απωλειών στον πόλεμο του Αφγανιστάν μετά τις ΗΠΑ, που είχαν 2.461 νεκρούς. Συνολικά, οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον έχασαν 1.160 στρατιώτες, περίπου το ένα τρίτο των συνολικών απωλειών του συνασπισμού.
Ο Μπέιλι αναφέρθηκε επίσης στη Δανία, η οποία είχε από τους υψηλότερους κατά κεφαλήν αριθμούς νεκρών, πολεμώντας στο πλευρό των Βρετανών στη Χελμάντ, την ώρα που σήμερα καλείται να αντιμετωπίσει τις αμερικανικές πιέσεις για τη Γροιλανδία. Όπως σημείωσε, η κοινή παρουσία στο Αφγανιστάν βασίστηκε σε μια κοινή αξιακή πεποίθηση για την ελευθερία και τα απαράγραπτα δικαιώματα, που διαμόρφωσε και την απάντηση μετά την 11η Σεπτεμβρίου.
Υπενθυμίζεται τέλος ότι, σύμφωνα με το ΑΠΕ–ΜΠΕ, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η μόνη χώρα που έχει ενεργοποιήσει το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ περί συλλογικής άμυνας, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, με τη Συμμαχία να παρέχει τότε πλήρη στήριξη στην Ουάσινγκτον.
