Οργή στον Καναδά μετά την ευθανασία γυναίκας 'ενάντια στη θέλησή της

Μία ηλικιωμένη γυναίκα ευθανατίστηκε μέσα σε λίγες ώρες αφότου ο σύζυγός της δήλωσε ότι εκείνη άλλαξε γνώμη, παρόλο που προηγουμένως είχε επιμείνει ότι ήθελε να ζήσει.

Οι νόμοι του Καναδά για τη Ιατρική Βοήθεια στον Θάνατο (MAiD) επιτρέπουν στους ασθενείς να ζητήσουν ανώδυνο θάνατο, εφόσον ένας αξιολογητής συμφωνήσει ότι η τελική τους κατάσταση πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Οι ασθενείς συνήθως περιμένουν εβδομάδες, αλλά η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί την ίδια ημέρα που υποβάλλεται η αίτηση, αν ο πάροχος MAiD κρίνει ότι η κατάσταση είναι ιατρικά επείγουσα.

Ωστόσο, μια έκθεση της Επιτροπής Επανεξέτασης Θανάτων MAiD του Οντάριο ανέδειξε ανησυχίες ότι τα προστατευτικά μέτρα αποδυναμώνονται, οδηγώντας σε αμφιλεγόμενους θανάτους.

Ένα παράδειγμα είναι η περίπτωση μιας γυναίκας 80 ετών, αναφερόμενης ως «Κα B», που παρουσίασε επιπλοκές μετά από χειρουργική επέμβαση παράκαμψης στεφανιαίων αρτηριών.

Η κατάσταση της επιδεινώθηκε σοβαρά, επέλεξε παρηγορητική φροντίδα και επιστράφηκε στο σπίτι με υποστήριξη παρηγορητικής φροντίδας, με τον σύζυγό της να τη φροντίζει.

Καθώς η κατάσταση χειροτέρευε, ο ηλικιωμένος σύζυγός της δυσκολευόταν να την φροντίσει, ακόμη και με τις επισκέψεις νοσηλευτών.

«Η Κα B φέρεται να εξέφρασε την επιθυμία της για MAiD στην οικογένειά της. Σε απάντηση, και την ίδια ημέρα, ο σύζυγός της επικοινώνησε με υπηρεσία παραπομπής εκ μέρους της», αναφέρει η έκθεση.

Ωστόσο, όταν μίλησε με τον αξιολογητή, δήλωσε ότι «θέλει να αποσύρει το αίτημά της, επικαλούμενη προσωπικές και θρησκευτικές αξίες και πεποιθήσεις» και ότι προτιμά εσωτερική φροντίδα σε νοσοκομείο ή hospice.

Την επόμενη μέρα, ο σύζυγός της την πήγε στο νοσοκομείο, όπου οι γιατροί διαπίστωσαν ότι ήταν σταθερή, αλλά ο σύζυγός της βρισκόταν σε κατάσταση «εξαντλητικής φροντίδας» (caregiver burnout).

Ο γιατρός παρηγορητικής φροντίδας της Κα B υπέβαλε αίτηση για νοσηλεία σε hospice λόγω της εξουθένωσης του συζύγου, αλλά η αίτηση απορρίφθηκε γρήγορα.

Αργότερα εκείνη την ημέρα, ο σύζυγός της ζήτησε επείγουσα δεύτερη αξιολόγηση MAiD και εμφανίστηκε διαφορετικός αξιολογητής.

Αυτός την κρίνει επιλέξιμη για MAiD, ενώ ο αρχικός αξιολογητής, που είχε ενημερωθεί σύμφωνα με το πρωτόκολλο, εξέφρασε αντίρρηση.

«Ο συγκεκριμένος επαγγελματίας MAiD εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με την αναγκαιότητα της “επείγουσας” διαδικασίας, την ανάγκη για πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση, την προφανή δραστική αλλαγή στην προσέγγιση των στόχων στο τέλος της ζωής και τη δυνατότητα εξαναγκασμού ή ακατάλληλης επιρροής (π.χ. λόγω εξουθένωσης του φροντιστή)», εξηγεί η έκθεση.

Το αίτημά τους να συναντήσουν την Κα B την επόμενη ημέρα απορρίφθηκε από τον πάροχο MAiD ως «η κλινική κατάσταση απαιτούσε άμεση παροχή».

Αντί αυτού, στάλθηκε τρίτος αξιολογητής, ο οποίος συμφώνησε με τον δεύτερο, και η Κα B ευθανατίστηκε εκείνο το βράδυ.

Τα μέλη της Επιτροπής Επανεξέτασης Θανάτων MAiD του Οντάριο εξέφρασαν ανησυχίες για τον τρόπο που χειρίστηκαν την περίπτωση της Κα B, στην έκθεση που δημοσιεύτηκε από το Γραφείο του Αρχηγού Ιατροδικαστή.

Πολλά μέλη θεωρούν ότι το σύντομο χρονοδιάγραμμα δεν επέτρεψε την πλήρη διερεύνηση όλων των κοινωνικών και προσωπικών συνθηκών της Κα B και των αναγκών φροντίδας της στο τέλος της ζωής.

Αυτά περιλάμβαναν: την επίπτωση της άρνησης νοσηλείας σε hospice, τις επιπλέον επιλογές φροντίδας, το φορτίο του φροντιστή, τη συνέπεια της αίτησης MAiD και τις διαφορετικές προσεγγίσεις των επαγγελματιών MAiD.

Πολλά μέλη εξέφρασαν επίσης ανησυχία για πιθανό εξωτερικό εξαναγκασμό λόγω της εξουθένωσης του φροντιστή και της έλλειψης πρόσβασης σε παρηγορητική φροντίδα σε νοσοκομείο ή hospice.

Υπήρχε επίσης ανησυχία ότι ο σύζυγος της Κα B ήταν ο κύριος υπεύθυνος για την αίτηση και την πρόσβαση σε MAiD, με λίγη τεκμηρίωση ότι η ίδια πραγματικά το ζήτησε. Οι αξιολογήσεις MAiD πραγματοποιήθηκαν παρουσία του συζύγου, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για πιθανή πίεση.

Η Δρ Ραμόνα Κοέλιο, οικογενειακή ιατρός και μέλος της επιτροπής, επεσήμανε ότι η προσοχή έπρεπε να δοθεί στη διασφάλιση επαρκούς παρηγορητικής φροντίδας και υποστήριξης για την Κα B και τον σύζυγό της, και επέκρινε την επιτάχυνση της διαδικασίας χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες της ίδιας και του πρώτου αξιολογητή.

Η Κοέλιο έχει επανειλημμένα εκφράσει σφοδρή κριτική προς το MAiD και τη βοήθεια στον θάνατο, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές μπορούν να ενθαρρύνουν ευάλωτα άτομα να τερματίσουν τη ζωή τους.

Η Καναδική νομοθεσία για τη βοήθεια στον θάνατο εγκρίθηκε το 2016, αρχικά για ενήλικες με προβλέψιμο θάνατο λόγω τελικού σταδίου ασθένειας, και από τότε έχει διευρυνθεί για άτομα με χρόνιες ασθένειες, αναπηρία και σύντομα, μετά από κοινοβουλευτική αξιολόγηση, για ορισμένες ψυχικές παθήσεις.

Οι περιπτώσεις ατόμων με άνοια παραμένουν αμφιλεγόμενες λόγω ερωτημάτων σχετικά με τη νοητική ικανότητα και τη συναίνεση.

Άλλες περιπτώσεις περιλάμβαναν την «Κα 6F», που εγκρίθηκε για MAiD μετά από μία μόνο συνάντηση όπου μέλος της οικογένειας μετέφερε την υποτιθέμενη επιθυμία της για θάνατο, καθώς και τον «Κο Α», άνδρα με πρώιμη άνοια, ο οποίος ευθανατίστηκε μετά από νοσηλεία και προσωρινή εκτίμηση ικανότητας.