ΟΣΔΕ 2026: Μόλις 60.000 αιτήσεις – Συναγερμός για προθεσμίες και πληρωμές

Τέσσερις σοβαρές εκκρεμότητες εξακολουθούν να δυσχεραίνουν την ομαλή υποβολή και οριστικοποίηση των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ) 2026, δημιουργώντας έντονη ανησυχία στον αγροτικό κόσμο και στα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων. Τα προβλήματα τέθηκαν σε τηλεδιάσκεψη που οργάνωσε την Τρίτη 6 Οκτωβρίου ο Βουλευτής Ηρακλείου και πρώην υπουργός Λευτέρης Αυγενάκης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων ΚΥΔ, αγροτικών συνεταιριστικών οργανώσεων και γεωπόνων από την Κρήτη.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά παραγωγοί και επαγγελματίες κατά την υποβολή των αγροτικών δηλώσεων, καθώς και οι καθυστερήσεις στις πληρωμές αγροτικών προγραμμάτων. Η εικόνα που παρουσιάστηκε προκαλεί εύλογη πίεση προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, καθώς η περίοδος υποβολής προχωρά και ένα μεγάλο μέρος των αιτήσεων παραμένει ακόμη σε εκκρεμότητα.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης επισήμανε ότι η έγκαιρη ολοκλήρωση των δηλώσεων ΟΣΔΕ και η καταβολή των ενισχύσεων αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τη ρευστότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Οι παραγωγοί στηρίζουν πάνω στις ενισχύσεις τον προγραμματισμό των καλλιεργειών, την κάλυψη υποχρεώσεων και σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και τη δυνατότητά τους να συνεχίσουν την παραγωγική δραστηριότητα.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μετάβαση αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, μια διαδικασία με σοβαρές διοικητικές, τεχνικές και θεσμικές απαιτήσεις. Η ανάγκη για ένα σύστημα πληρωμών με διαφάνεια και πραγματικούς ελέγχους είναι δεδομένη. Αυτό όμως προϋποθέτει σαφείς κανόνες και λειτουργικές διαδικασίες, ώστε το βάρος των αλλαγών να μην μεταφέρεται τελικά στους παραγωγούς και στους επαγγελματίες που καλούνται να υποβάλουν τις αιτήσεις.

Τέσσερα προβλήματα που απαιτούν άμεσες λύσεις

Πρώτο ζήτημα αποτελεί η αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων και των ευθυνών των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων. Οι εκπρόσωποι των ΚΥΔ ζητούν ξεκάθαρο διαχωρισμό των υποχρεώσεων μεταξύ των ίδιων, των παραγωγών και των αρμόδιων ελεγκτικών ή διοικητικών αρχών.

Το πρόβλημα αφορά κυρίως στοιχεία που καταχωρίζονται από τα ΚΥΔ βάσει δικαιολογητικών που προσκομίζει ο παραγωγός, ενώ η ουσιαστική επαλήθευσή τους μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο από άλλη δημόσια υπηρεσία. Οι επαγγελματίες ζητούν σαφείς απαντήσεις για το εύρος της δικής τους ευθύνης, τον χρόνο εφαρμογής των σχετικών ρυθμίσεων και τον τρόπο αντιμετώπισης των περιπτώσεων στις οποίες απαιτούνται διορθώσεις.

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά τα μητρώα αιγοπροβάτων. Καταγράφονται προβλήματα στην ενημέρωση των μητρώων, στη σήμανση των ζώων και στην αντιστοίχιση των δεδομένων που απαιτούνται για τις κτηνοτροφικές δηλώσεις.

Η διόρθωση συσσωρευμένων αποκλίσεων προϋποθέτει συνεργασία με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και συχνά απαιτεί περισσότερο χρόνο από εκείνον που διαθέτει ο παραγωγός στο πλαίσιο της διαδικασίας υποβολής. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει πραγματική και αξιόπιστη καταγραφή του ζωικού κεφαλαίου, με συγκεκριμένο μηχανισμό διορθώσεων και καθορισμένες ευθύνες για κάθε εμπλεκόμενο φορέα.

Τρίτη σημαντική εκκρεμότητα αποτελούν οι ασυμφωνίες μεταξύ Κτηματολογίου, φορολογικών στοιχείων και αγροτεμαχίων. Παρά τη χρησιμότητα της διασύνδεσης των πληροφοριών, αρκετοί παραγωγοί εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με περιπτώσεις όπου τα δεδομένα δεν συμφωνούν, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται ή να καθυστερεί η ολοκλήρωση των αιτήσεων.

Τα ΚΥΔ επισημαίνουν ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να διορθώνουν ζητήματα που απαιτούν παρέμβαση του ίδιου του παραγωγού στο Κτηματολόγιο ή αλλαγές στα φορολογικά στοιχεία του. Στο τραπέζι τέθηκε η ανάγκη, τουλάχιστον κατά τη μεταβατική περίοδο, τα κτηματολογικά δεδομένα να αξιοποιούνται με τρόπο που δεν θα οδηγεί αυτομάτως σε αδιέξοδο μια αγροτική δήλωση, διατηρώντας παράλληλα τους απαιτούμενους ελέγχους νομιμότητας.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης ζήτησε να καταγραφούν αναλυτικά οι κατηγορίες παραγωγών που έχουν ήδη διευκολυνθεί από τις παρεμβάσεις που έγιναν, καθώς και εκείνες που εξακολουθούν να βρίσκονται μπροστά σε εμπόδια, προκειμένου οι επόμενες αποφάσεις να ανταποκρίνονται στα πραγματικά προβλήματα της διαδικασίας.

60.000 αιτήσεις έναντι περισσότερων από 600.000 – Πίεση για τις προθεσμίες

Το τέταρτο και ίσως πιο πιεστικό ζήτημα αφορά τον διαθέσιμο χρόνο και τη λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Οι συμμετέχοντες περιέγραψαν διαδοχικές αλλαγές στην εφαρμογή, καθυστερήσεις κατά τη χρήση της και περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται εκ νέου επεξεργασία ήδη καταχωρισμένων αιτήσεων.

Η εικόνα των αριθμών είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική. Στην τηλεδιάσκεψη μεταφέρθηκε ότι είχαν υποβληθεί περίπου 60.000 αιτήσεις, όταν ο αναμενόμενος συνολικός αριθμός ξεπερνά τις 600.000. Το τεράστιο υπόλοιπο δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούν να ολοκληρωθούν σωστά και έγκαιρα οι δηλώσεις, εφόσον η πλατφόρμα εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα και οι οδηγίες μεταβάλλονται.

Για τον λόγο αυτό ζητείται επανεξέταση των προθεσμιών, σταθεροποίηση του συστήματος και ξεκάθαρες οδηγίες προς ΚΥΔ και παραγωγούς. Η πίεση του χρόνου σε μια τόσο κρίσιμη διαδικασία αυξάνει τον κίνδυνο λαθών και μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες στις αγροτικές ενισχύσεις.

Παράλληλα, σοβαρό ζήτημα παραμένουν οι καθυστερήσεις στις πληρωμές αγροτικών προγραμμάτων. Οι εκκρεμότητες επηρεάζουν την υλοποίηση των προγραμμάτων και έχουν ως αποτέλεσμα διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι να παραμένουν αναπορρόφητοι, την ώρα που οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος και ανάγκη άμεσης ρευστότητας.

Η κατάσταση απαιτεί πλέον αποφάσεις και όχι νέες καθυστερήσεις. Η διαφάνεια, οι έλεγχοι και η εξυγίανση του συστήματος αγροτικών ενισχύσεων είναι αναγκαίες, όμως η κυβέρνηση οφείλει ταυτόχρονα να εξασφαλίσει ότι οι παραγωγοί που λειτουργούν νόμιμα δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα διοικητικό και τεχνικό αδιέξοδο.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης έχει προγραμματίσει το επόμενο διάστημα επαφές με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς και με το γραφείο του Πρωθυπουργού, προκειμένου να μεταφερθούν οι προτάσεις και να αναζητηθούν άμεσες λύσεις.

Για τον αγροτικό κόσμο, το ζητούμενο είναι συγκεκριμένο: σταθερή πλατφόρμα, επαρκής χρόνος, ξεκάθαρες αρμοδιότητες, λύσεις στα μητρώα και στο Κτηματολόγιο και πληρωμές χωρίς νέες καθυστερήσεις. Με εκατοντάδες χιλιάδες δηλώσεις να πρέπει ακόμη να ολοκληρωθούν, κάθε χαμένη ημέρα αυξάνει την πίεση σε παραγωγούς και ΚΥΔ.