Ουγγρική υπηκοότητα στον Γκρούεφσκι

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της ερευνητικής πλατφόρμας VSquare, η οποία επικαλείται κυβερνητικές πηγές στη Βουδαπέστη, ο πρώην πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Νίκολα Γκρούεφσκι, φέρεται να έχει αποκτήσει ουγγρική υπηκοότητα από το 2022. Η εξέλιξη αυτή, που έλαβε χώρα τέσσερα χρόνια μετά τη φυγή του στην Ουγγαρία, δημιουργεί ένα νέο και εξαιρετικά περίπλοκο νομικό πλαίσιο, καθιστώντας, όπως εκτιμάται, σχεδόν αδύνατη οποιαδήποτε διαδικασία έκδοσής του προς τη Βόρεια Μακεδονία.

Το δημοσίευμα της VSquare αναφέρει ότι η χορήγηση της υπηκοότητας στον 56χρονο πρώην αξιωματούχο έγινε βάσει της ρήτρας "συμφέροντος του ουγγρικού κράτους", μια διάταξη που παρέχει στην ουγγρική κυβέρνηση ευρεία διακριτική ευχέρεια. Ο Γκρούεφσκι, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός της γειτονικής χώρας από το 2006 έως το 2016, πιστεύεται ότι συνεχίζει να διαμένει στη Βουδαπέστη, απολαμβάνοντας ένα καθεστώς προστασίας που υπερβαίνει το απλό πολιτικό άσυλο.

Το ζήτημα της παραμονής του Γκρούεφσκι στην Ουγγαρία επανήλθε δυναμικά στην επικαιρότητα μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του νέου πρωθυπουργού της χώρας, Πέτερ Μαγιάρ. Ο Μαγιάρ, σε μια σαφή μετατόπιση της ρητορικής από την προηγούμενη διακυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν, διαμήνυσε ότι η Ουγγαρία δεν προτίθεται να λειτουργεί ως "καταφύγιο για εγκληματίες". Αναφέρθηκε μάλιστα ρητά σε τρεις περιπτώσεις πολιτικών προσφύγων: τον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης της Πολωνίας, τον πρώην υφυπουργό Δικαιοσύνης της ίδιας χώρας και τον Νίκολα Γκρούεφσκι, οι οποίοι είχαν λάβει άσυλο επί των ημερών του Όρμπαν.

Οι αντιδράσεις μετά τις δηλώσεις Μαγιάρ ήταν άμεσες. Οι δύο Πολωνοί πρώην αξιωματούχοι, για τους οποίους η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ έχει εκδώσει ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης, εγκατέλειψαν την Ουγγαρία. Αντιθέτως, ο Νίκολα Γκρούεφσκι παραμένει στη Βουδαπέστη, γεγονός που υποδηλώνει ότι η νομική του θωράκιση είναι ισχυρότερη. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η VSquare, "η θέση του Γκρούεφσκι είναι σημαντικά ασφαλέστερη. Το πολιτικό άσυλο μπορεί να ανακληθεί, αλλά η ανάκληση της υπηκοότητας είναι μια πολύ πιο δύσκολη νομική διαδικασία".

Υπενθυμίζεται ότι ο Γκρούεφσκι κατέφυγε στην Ουγγαρία τον Νοέμβριο του 2018, λαμβάνοντας πολιτικό άσυλο από τον πολιτικό του σύμμαχο Βίκτορ Όρμπαν, προκειμένου να αποφύγει την έκτιση μιας ποινής φυλάκισης δύο ετών για υπόθεση διαφθοράς. Η απόφαση αυτή βασίστηκε στον ισχυρισμό του ότι αποτελούσε θύμα πολιτικής δίωξης από τον τότε πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ. Από τότε, σε βάρος του έχουν εκδοθεί πρόσθετες τελεσίδικες καταδικαστικές αποφάσεις, με το συνολικό ύψος των ποινών να υπερβαίνει τα δέκα έτη φυλάκισης.

Από την πλευρά του, ο νυν πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, δήλωσε άγνοια για το θέμα της υπηκοότητας, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση στα Σκόπια δεν διαθέτει σχετικές πληροφορίες. Ο Μίτσκοσκι έχει επαναλάβει ότι δεν θεωρεί πιθανή την οικειοθελή επιστροφή του Γκρούεφσκι, ωστόσο διαμήνυσε ότι, σε περίπτωση που αυτή συμβεί, θα συλληφθεί άμεσα και θα οδηγηθεί στη φυλακή για να εκτίσει το σύνολο των ποινών του. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2019, η τότε σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση των Σκοπίων είχε υποβάλει αίτημα έκδοσης, το οποίο απορρίφθηκε από ουγγρικό δικαστήριο.